ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/304ހައިކޯޓު · 4 މާރިޗު 2020 · ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޢަބްދުﷲ މުޢާޒް ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 4 މާރިޗު 2020ދަށު ކޯޓު: ޅ. ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 137/G2C/2016ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކުއްޖާގެ ބަޔާނާއި ހެކިންގެ ހެކިބަހާއި ޑީއެންއޭ ރިޕޯޓުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 10 އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމެއް ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުޑަކުއްޖަކު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ ކޮޓަރިއަށް ވައްދައި ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޙަވާލާދީ (ނ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކުރި ޙުކުމުގައި، ޤަޟިއްޔާ ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ޙަވާލާދީފައިވާ މާއްދާ ތަފާތުވުމާއި، ދިފާޢަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި ވަސީލަތް ނުލިބުމާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ހެކި ހަމަނުވުމާއި، ލީޑިން ސުވާލުތަކާއި ތަޙްޤީޤު ބަޔާން އިއްވުމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ހޯދި ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާކުރުމުން ޙުކުމް ބާޠިލުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ރިޕޯޓުގައި ޙަވާލާދީފައިވާ މާއްދާ ތަފާތު ކަމަށާއި، ދިފާޢަށް ފުރުޞަތު ނުލިބުނު ކަމަށާއި، 47 ވަނަ މާއްދާގެ ހެކި ހަމަނުވާ ކަމަށާއި، ހެކިން ލީޑުކުރި ކަމަށާއި، ޑީއެންއޭ ހޯދީ ރުހުމެއް ނެތި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މާއްދާގެ ތަފާތަކީ ލިޔުމުގެ ކުށެއް ކަމަށާއި، ވަކީލަކު ޢައްޔަންކުރުމަށް 78 ދުވަސް ލިބުނު ކަމަށާއި، ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން 47 ވަނަ މާއްދާގެ ހެކި ލާޒިމުނޫން ކަމަށާއި، ލީޑުކުރުމާ ދެކޮޅަށް އިޢުތިރާޟް ނުކުރާ ކަމަށާއި، ޑީއެންއޭ އެއްފަރާތްކޮށްވެސް ގުޅިފައިވާ ހެކި ހުރި ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޙުކުމް ޞައްޙަ ކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ޅ. ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 137/G2C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލު، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ދަޢުވާކުރި މާއްދާ ނޫން މާއްދާއެއް ޙަވާލާދީފައި އޮތުމަކީ ލިޔުމުގެ ކުށެކެވެ. ކުރެވުނު ދަޢުވާ (charge) ގައި އޮޅުމެއް ނެތްނަމަ، އެފަދަ ލިޔުމުގެ ކުށަކީ މައްސަލަ ނިމުނު ގޮތަށް އަސަރުކުރާ، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))

HN2ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައިވާ އެކަށީގެންވާ ވަގުތު (adequate time) ވަޒަންކުރަނީ ވަކި ފަރާތަކާއެކު ހޭދަވި ވަގުތު ވަކިން ބަލައިގެން ނޫން، މުޅި ދިފާޢު ބިނާކުރުމަށް ދެވުނު ވަގުތަށް ބަލައިގެންނެވެ. އެއީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގެ ވަށައިގެންވާ ކަންކަމާއި ޒާތަށް (ދަޢުވާގެ ފުޅާމިނާއި ލިޔުންތަކާއި ޝަރީޢަތް އޮތް ހިސާބާއި ނަތީޖާ) ބަލައި ކަނޑައަޅާ ކަމެކެވެ. އެކަށީގެންވާ ވަސީލަތަށް ބަލަނީ ވަކީލާ ވަކިން ބައްދަލުކުރުމާއި ލިޔުންތަކުގެ ކޮޕީ ލިބުން ފަދަ ކަންކަމަށެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN3ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަމުގެ ޙައްޤަކީ ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ ކޮންމެ މަރުޙަލާއެއްގައި ލިބިގަނެވޭ ޙައްޤެކެވެ. ވަކީލަކު ޢައްޔަންކުރުމަށް ކޯޓުން އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދީފައިވާއިރު، ވަކީލު ޙާޟިރުނުވާކަން ޤަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ނާންގައި އަދި ދިފާޢުގެ އެދުމަށް ގިނަ އަޑުއެހުންތައް ކެންސަލްކުރެވިފައިވާނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި (ޅ) ގެ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމްކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. ދިފާޢީ ވަކީލުންވެސް ޒިންމާދާރުވާން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN4ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 އަކީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްކަމުން، އެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 5 ބާވަތުގެ ހެކި ނެތުމަކީ ކުށް ސާބިތުނުކުރެވޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ޖިންސީ އަނިޔާއަކީ ސިއްރުން ހިންގާ، ސާފު މާއްދީ ހެކި ދޫނުކުރާ ކަމަކަށްވާތީ، ކުއްޖާގެ ބަޔާނާއި ފޮރެންސިކް ތަޙްލީލާއި ޙާލަތުގެ ހެކި ގުޅުވައިގެން ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

HN5ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެ ގަސްތުގައި ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުގައި ކުޑަގޮތަކަށް އަތްލިޔަސް (mere touch) ކުށް ކުރެވުނީއެވެ. އެއަށްވުރެ ބޮޑުވަރު ސާބިތުކުރަން ނުޖެހޭނެ ފަދައިން، މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުން މާއްދީ ގެއްލުމެއް ފެނުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

HN6ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގައި ލީޑުކުރުމަކީ ޢާންމު އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއް ނަމަވެސް، ލީޑުކުރާ ކަމަށް ދެކޭ ފަރާތުން އެ ވަގުތު އިޢުތިރާޟުކުރަން ޖެހެއެވެ. ދެފަރާތުން ސުވާލުކޮށް ނިމުމަށްފަހު ތަޙްޤީޤު ބަޔާން ހެކިންގެ ބަޔާންކަން ޔަޤީންކުރުމަށް އިއްވުމަކީ ހެކިބަސް ލީޑުކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

HN7ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ގިނަ މާއްދީ ހެކި ހިމެނޭ ޑީއެންއޭ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަކަށް ޖުމްލަކޮށް އިންކާރުކުރުމަކީ ބަލައިގަނެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޑީއެންއޭ ހޯދި ގޮތް އެއްފަރާތްކޮށްވެސް ދަޢުވާ ސާބިތުވާ ގުޅިފައިވާ ހެކި ހުރިނަމަ ޙުކުމަށް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ. އަދި ވާޤިޢީ ގުޅުމެއް ބަޔާންނުކޮށް ހައިކޯޓު ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ނަންބަރަށް ޙަވާލާދިނުމަކުން ދިފާޢުން އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާއިން ބަރީއަ ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ބ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)، (ބ)، (ޅ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 84 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 38 ވަނަ މާއްދާ އާއި 43 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު (6) ގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރު ކުރުމުގައި ޢަމަލު ކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދު
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/129
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/14
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2013/HC-A/383
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/75
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2013/HC-A/137
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2017/HC-A/189
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2018/HC-A/364

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ