އަންވަރު އިބްރާހީމް ވ. އަޙްމަދު ނަޝީދު

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3683/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށް ރައްދުނުކޮށް، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޝަރީޢަތް ހިންގައި ކުރި ޙުކުމަކީ ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކޮންމެ މީހަކަށްމެ އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތެއްގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ؛ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތާމެދު އިންސާފުވެރިކަން ފެށެނީ ދަޢުވާ ހުށަހެޅުނުކަން އޭނާއަށް އަންގައި ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު ފޮނުވާ ހިސާބުންނެވެ؛ ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށް އަމުރު ރައްދުނުކޮށް، ޚަޞްމުންނަށް ޝަރީޢަތުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ދެވިފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
2. ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު ރައްދުކުރުމަކީ ފާޅުކަން ބޮޑު އައިބެކެވެ؛ އޭގެ ނަތީޖާއަކީ މުޅި ޝަރީޢަތް ތަޣައްޔަރުވުމާއި، ޠަބީޢީ އިންސާފުގެ އުޞޫލުތަކަށް ހުރަސްއެޅުމާއި، އިންސާފުން ޝަރީޢަތްކުރެވުމުގެ ދުސްތޫރީ ޙައްޤު ގެއްލުމެވެ.
3. ކޯޓަށް ޙާޟިރުވާންޖެހޭކަން ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް އެންގުމެއްނެތި ޚަޞްމަކާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ ޙުކުމަކީ ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީގެން ކުރެވޭ ޙުކުމެއް ނޫނެވެ؛ ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ، ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގެ އަސާސީ އިޖުރާއަތުތަކާ ޚިލާފަށް އިއްވޭ ޙުކުމަކީ ޞައްޙަކަން ދެމެހެއްޓިދާނެ ޙުކުމެއް ނޫން، ބާޠިލު ޙުކުމެކެވެ.
4. މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމަށް އެންގުމަކީ ހަމައެކަނި ޝަކްލިއްޔާތެއް ފުރިހަމަކުރުމެއް ނޫން، އިންސާފަށް ވާސިލުވުމަށް ހުޅުވާލެވޭ ދޮރެވެ؛ އެ ދޮރު ބަންދުވެއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތް ފެށުމުގެ ކުރިން ވެސް އިންސާފަށް ހުރަސްއެޅިފައިވާކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
5. އަމުރު ރައްދުކުރުމުގެ ގޯހެއްގެ ސަބަބުން ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ކުރި ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބަލަން ތަޙްވީލުކުރާއިރު، އެ ދެވޭ ފުރުޞަތަކީ ދެވަނަ ފުރުޞަތެއް ނޫން، ފުރަތަމަ ދެވެން ޖެހުނު ނަމަވެސް ނުދެވުނު ފުރުޞަތުގެ ބަދަލުގައި ދެވޭ ފުރުޞަތެކެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
• ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދު (މާއްދާ ނަންބަރު ލިޔުމުގައި ސާފެއް ނޫން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: 2022/SC-HCL/06 (އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދައާމެދު ހައިކޯޓުގެ ނިންމުން މުރާޖަޢާކޮށް ނިމުނުގޮތް)
• ހައިކޯޓު: IH/2021/44(NR)-HC (އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް އެދި ހުށަހެޅި މައްސަލައާމެދު ނިންމިގޮތް)