މުޙައްމަދު ޤައިސް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ބަންދު އަމުރު ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅި (ބާޠިލު/ބަދަލު)؛ ނިންމުމުގެ ޢިބާރާތް ކިޔޭގޮތަކަށް ނެތް

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ކޯޓު އަމުރު، ޚާއްސަ ޤާނޫނަށް އިސްކަންދިނުން، ތުހުމަތު އިޖުމާލީ ގޮތެއްގައި ބުނެދިނުން، އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓު އެކަށީގެންވާ ހެއްކެއްކަމަށް ބެލުން

ދަށު ކޯޓު: ސ. މަރަދޫފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު S5C-MA/2022/02

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޓެރަރިޒަމްގެ ތުހުމަތެއްގައި، ހަމައެކަނި ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކަށް ބިނާކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ނެރުނު އަމުރަކީ ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނާއި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ (ޚާއްޞަ ޤާނޫނަށް އިސްކަންދިނުން، ތުހުމަތު އިޖުމާލީ ގޮތެއްގައި ހާމަކުރުން، ގެއަށް ވަދެ ހައްޔަރުކުރުން ހިމެނޭ ގޮތަށް).

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: އައްޑޫ ސިޓީގައި އައި.އެސް އަށް ތާއީދުކޮށް ޓެރަރިޒަމްގެ ހަމަލާއެއް ރޭވުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު މީހަކު، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކަށް ބިނާކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް މަރަދޫފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކީ އެކަށީގެންވާ ހެއްކެއްކަމަށް ބަލައި، ހެކިތަކަށް ނުފޫޒުފޯރުވުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވުމުގެ ސަބަބުން ޓެރަރިޒަމް ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނު ދޫކޮށް ޢާއްމު ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތްކުރި ކަމަށާއި، ތުހުމަތު އިޖުމާލީކޮށްވެސް ނުބުނެ، ހަމައެކަނި ރިޕޯޓަކަށް ބިނާކުރި ކަމަށާއި، ހުއްދައެއް ނެތި ގެއަށް ވަދެ ހައްޔަރުކުރި ކަމަށެވެ؛ ދައުލަތުން ބުނީ ރިޕޯޓު ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ ކަމަށާއި ގެއަށް ވަނީ ޤާނޫނުގެ ބާރުން ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޚާއްޞަ ޤާނޫނާއި ތުހުމަތު ހާމަކުރުމާބެހޭ ނުކުތާތައް ބާޠިލުކުރެވި، ގެއަށް ވަނުމުގެ ބާރު ޤާނޫނުން ލިބޭކަން ކަނޑައެޅިއެވެ؛ ނަމަވެސް ރިޕޯޓާއެކު ބާރުދޭ އެއްވެސް ޤަރީނާއެއް ނެތުމުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިފައިވާކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ރަނގަޅަށް ނޫނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުން ބަންދުކުރުމުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ޙާލަތްތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުން ލާޒިމްކުރާތީ، ބަންދު އަމުރުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ މާއްދާތަކަށް ޙަވާލާދިނުމަކީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނު އޮއްވާ ޢާއްމު ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތްކުރުމެއް ނޫނެވެ.
2. ތުހުމަތާއި އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓުގައިވާ ކަންކަން ބަންދު މަޖިލީހުގައި އިޖުމާލީ ގޮތެއްގައި ބުނެދީފައިވާކަން ރެކޯޑިންގުން އެނގޭނަމަ، ތުހުމަތު އިޖުމާލީ ގޮތެއްގައި ހާމަކުރުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުވީ ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
3. ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް (އެކަށީގެންވާ ހެކީގެ ގޮތުގައި) ހަމައެކަނި އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކަށް ބުރަވެވޭނީ، ރިޕޯޓުގައިވާ ކަންކަން ވުޖޫދުގައިވާކަން ދައްކުވައިދޭ އެއް ކަމަށްވުރެ ގިނަ ކަންކަން ހިމެނުމުގެ އިތުރުން، އެކަންކަމަށް ބާރުދޭ އިތުރު ޤަރީނާ ރިޕޯޓާއެކު ހިމެނިފައިވާނަމައެވެ.
4. ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި، ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރެގެން ބަންދުކުރާ ޙާލަތާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިގެން ބަންދުކުރާ ޙާލަތުގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު ފަރަޤުކޮށްފައިވެއެވެ.
5. ޤަރީނާއެއް ނެތި ހަމައެކަނި އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަށް ބިނާކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަކީ ޤާނޫނުގެ ޝަރުޠު ހަމަނުވާ ހެއްކަކަށް ބުރަދަން ދިނުން ކަމަށްވާތީ، އެއީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އޚމ ޤަޟިއްޔާގެ ޕެރ. 35 (ނ) އަށް ފެތޭ، ހައިކޯޓުން ބަދަލު ގެނެވޭނެ ޙާލަތެކެވެ.
6. ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ހައްޔަރުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާ މީހަކަށް ހައްޔަރުކުރުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ތަނަކަށް ވަނުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުން ލިބިދޭތީ، ހައްޔަރު އަމުރުގައި އެކަން ބަޔާން ނުކުރިނަމަވެސް ފުލުހުންނަށް އެ ބާރު ލިބިގެންވެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) - ބަންދާބެހޭ މާއްދާ (ނ)، (ފ)، (މ)، (ދ)، (ތ)، (ލ) (ތެކްސްޓުގައި 36/26 ވަނަ މާއްދާ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) - އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓުގެ ޝަރުޠުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ނަންބަރެއް (ތެކްސްޓުގައި 33 ވަނަ މާއްދާ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) - ހައްޔަރުކުރުމަށް އަމިއްލަ ތަނަށް ވަނުމުގެ ބާރު (ތެކްސްޓުގައި 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ))
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 01-REG-SC-2021 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) - ބަންދުގެ ޙާލަތްތަކުގެ މާއްދާ (ހ)، (ނ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ތެކްސްޓުގައި ނަންބަރު އޮޅިފައި)
• ޤާނޫނުއަސާސީ - ގޮވަތި ގެދޮރުގެ ޙުރުމަތުގެ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އޚމ ([2022] SC 39) ގެ ޕެރ. 35
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު އަމީން (ތެކްސްޓުގައި 92 ]SC1[202)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: މަފްތޫޙް ސަޢީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ([2021] SC 67)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)