ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2022/HC-B12/6,7ހައިކޯޓު · 26 ޖަނަވަރީ 2022 · ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

އިސްމާޢީލް މީރާން އަދި މަރްޔަމް ތިލްމީޒާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 26 ޖަނަވަރީ 2022ދަށު ކޯޓު: ކ. ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު HMC/2021/6,7ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހެކި ހޯދާފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ނުފެންނާތީ، ހެކި ބާޠިލުކަމަށް ކަނޑައެޅޭކަށް ނެތްކަމަށް ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ހުޅުމާލޭގައި ދިރިއުޅޭ ފްލެޓެއް ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ބަލައިފާސްކުރުމުގެ އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލައިފާސްކުރުމުން މަސްތުވާތަކެތި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ތަކެތި ފެނި، ދެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތްތަކުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅީ ހެކި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ހޯދާފައިވާތީ ބާޠިލު ކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބަލައިފާސްކުރުމުގެ އަމުރަކީ އެ ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ނެތި ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށްބުނެ، އެ އަމުރުގެ ދަށުން ހޯދި ހެކި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބާޠިލުކޮށް ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުން ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ބަލައިނުގަތުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނިންމި ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނީ ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/312 ޤަޟިއްޔާއިން ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް އެފަދަ އަމުރު ނެރުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަން ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ހެކި ބާޠިލު ކަމަށާއި ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހަވާލާދިން ޤަޟިއްޔާތަކަކީ ބަންދާބެހޭ ޤަޟިއްޔާތަކެއް ކަމަށާއި، އަމުރު ނެރެފައިވަނީ އެ ނިންމުމުގެ ކުރިން ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހެއްކެއް ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެ ކަމަށް 119(ހ)(3) ގެ ދަށުން ކުރާ ހުށަހެޅުމަކީ ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ހުށަހެޅުމެއް ނޫނެވެ. ބަލައިފާސްކުރުމުގެ އަމުރު އިސްތިއުނާފުނުކުރެވި ނިހާއީވެފައިވާތީ، އެ އަމުރު ބާޠިލުނުކުރެވެނީސް އޭގެ ދަށުން ހޯދި ހެކި ބާޠިލުކުރެވޭނެ ޤާނޫނީ ގޮތެއް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ދައްކާފައި ނުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކ. ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު HMC/2021/6,7
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 14-16) ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 119 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކުގެ ތެރެއިން 2 ވަނަ ނަންބަރު (ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށްވެދާނެ ދިފާޢު) ފިޔަވައި، އެހެން ހުށަހެޅުންތަކުގެ ސަބަބުން ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ފަދަ ޖައުހަރީ ކަމެއް ނެތެވެ؛ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށްފަހު، މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބެލުމަކާނުލައި ދަޢުވާ ބެލެން ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅޭނީ 120 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތުގައެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-B12/40 ޤަޟިއްޔާއަށް ތަބާވެ).

HN2ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 15-16) ވަކި ހެއްކަކީ ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެ ހެއްކެއް ކަމުގައި ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކީ ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ބާވަތުގެ ހުށަހެޅުމެއް ނޫނެވެ؛ އެ މަރުޙަލާގައި ހެކި ވަޒަންކޮށް މައުޟޫޢަށް އަސަރުކުރާގޮތަށް މުޅި ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމުގެ ބާރެއް 119 ވަނަ މާއްދާއިން ފަނޑިޔާރަށް ދީފައެއް ނުވެއެވެ.

HN3ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 19-20) ކޯޓު އަމުރެއް އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ޤާނޫނުގައިވާ މުއްދަތު ހަމަވެ، އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވި ނިހާއީވެފައިވާނަމަ، އެ އަމުރަކީ ބާރު ދެމިއޮންނަ އަމުރެކެވެ؛ އެފަދަ އަމުރެއް ޤާނޫނުގައިވާ އުޞޫލުތަކުގެ ތެރެއިން ނޫން ގޮތަކަށް ބާޠިލުކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ.

HN4ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 20-21) ބަލައިފާސްކުރުމުގެ އަމުރެއް މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓަކުން ބާޠިލުކޮށް ނުވަތަ ބަދަލުކޮށް ނުވާހިނދު، އަދި އޭގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ސުވާލު އުފައްދާފައި ނުވާހިނދު، އެ އަމުރުގެ ދަށުން ހޯދި ހެކި ޞައްޙަ ނޫންކަމަށް ޝަރީޢަތަށް ބުރަވެވޭނެ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ދަށު ކޯޓުން ދެކުނު ގޮތް ޤާނޫނީ ގޮތުން ރަނގަޅެވެ؛ ނިހާއީވެފައިވާ އަމުރެއް ބާޠިލުނުކުރެވެނީސް އޭގެ ދަށުން ހޯދި ކަންކަން ބާޠިލުކުރެވޭނެ ޤާނޫނީ ގޮތެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހެއެވެ.

HN5ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 22) އިސްތިއުނާފުގެ މައުޟޫޢަކަށް ނުވާ ބަލައިފާސްކުރުމުގެ އަމުރެއްގެ ޞައްޙަކަމާމެދު، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާބެހޭ ނިންމުމެއްގެ އިސްތިއުނާފުގައި ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަމަކަށް ނުދެކެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާ (ޚާއްޞަކޮށް (ހ) ގެ 2 އަދި 3 ވަނަ ނަންބަރު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާ
  • 2021/HC-B12/40
  • 2019/HC-A/312
  • 2013/HC-A/211
  • 2019/HC-A/292
  • 2020/SC-A/74
  • 2020/SC-A/75
  • State v. McElrath, 569 S.W.3d 565 (2019)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ