1- މޯލްޑިވްސް ޓްރޭޑް ޔޫނިއަން ކޮންގްރެސް 2- މޯލްޑިވްސް ހެލްތް ޕްރޮފެޝަނަލްސް ޔޫނިއަން ވ. އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ނަތީޖާ: ގަވާއިދު ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބާޠިލުކުރި؛ 6 މަހަށް ޢަމަލުކުރުން ފަސްކުރި (އަޣުލަބިއްޔަތު)

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ދުސްތޫރި މައްސަލަ، ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކާއި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފަރާތްތަކާ ދެމެދު އުފެދޭ ދެބަސްވުން ޙައްލުކުރުމުގައި މުޢާމަލާތުކުރުމުގެ ގަވާއިދު

ދަށު ކޯޓު: - -

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ހަޅުތާލުކުރުމާއި އެއްވެ އުޅުމާއި ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ ޙައްޤުތައް ހަނިކޮށްފައިވާ ގަވާއިދު ނަންބަރު R-12/2011 (ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކާއި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފަރާތްތަކާ ދެމެދު އުފެދޭ ދެބަސްވުން ޙައްލުކުރުމުގައި މުޢާމަލާތުކުރުމުގެ ގަވާއިދު) ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުތޯ؛ އަދި ބާޠިލުކުރާނަމަ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 144 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގެ ދަށުން ނިންމުމަށް ޢަމަލުކުރުން ފަސްކުރެވޭނެތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ލޭބަރ ރިލޭޝަންސް އޮތޯރިޓީން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދައި ގެޒެޓްކުރި ގަވާއިދު ނަންބަރު R-12/2011 ގައި ހަޅުތާލުކުރުމުގެ ޙައްޤު ބޭނުންކުރުމަށް ހަމަތަކާއި ފިޔަވަޅުތައް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ ދެ ޔޫނިއަނަކުން ދައުލަތަށް ރައްދުކޮށް ދުސްތޫރީ މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ޔޫނިއަންތަކުން ބުނީ އަސާސީ ޙައްޤެއް ހަނިކުރެވޭނީ ޤާނޫނަކުން އެކަނިކަމަށާއި، ބިލެއް ފާސްވާނެ ދުވަހެއް ނޭނގޭތީ ފަސްކުރުމުގެ އަމުރެއް ނުނެރެންވާނެކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ގަވާއިދު އަސާސީ ޙައްޤުތަކާ ފުށުއަރާކަން ޤަބޫލުކޮށް، ގަވާއިދު ބާޠިލުކުރުމުން ޤާނޫނީ ހުސްކަމެއް އަންނާނެތީ އިންޑަސްޓްރިއަލް ރިލޭޝަންސް ބިލް ފާސްވަންދެން ޢަމަލުކުރުން ފަސްކުރަން އެދުނެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ހަޅުތާލުކުރުމުގެ ޙައްޤު ހަނިކޮށްފައިނުވާތީ، ގަވާއިދަކުން އެ ޙައްޤު ހަނިކުރުމަކީ 16 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމަށް ހުރިހާ ފަނޑިޔާރުން އެއްބަސްވި. 144 (ށ)(2) ގެ ބާރުގެ ދަށުން 6 މަހަށް ފަސްކުރުމަށް އަޣުލަބިއްޔަތުން ނިންމި؛ ދެ ފަނޑިޔާރުން އެބައިގައި ޚިލާފުވި.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އަސާސީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ މިނިވަންކަމެއްގެ އެއްވެސް މިންވަރެއް ހިފެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ތަޢާރުޟުނުވާގޮތުގެ މަތިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނަކުން، މިނިވަން ދީމިޤްރާޠީ މުޖުތަމަޢެއްގައި ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރަކަށް އެކަންޏެވެ.
2. ގަވާއިދަކީ ޤާނޫނަކުން ބާރުލިބިގެން ހަދާ ގަވާއިދެއް ނަމަވެސް، ޤާނޫނުން ހިފަހައްޓާފައިވާ މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް އަސާސީ ޙައްޤެއް ގަވާއިދަކުން ހިފެހެއްޓޭނެ ނުވަތަ ހަނިކުރެވޭނެ ކަމަކަށް ނުދެކެމެވެ؛ ގަވާއިދު ހެދުމަށް ޤާނޫނުން ފުޅާ ބާރުތަކެއް ދީފައިވިޔަސް، އަސާސީ ޙައްޤެއް ހިފެހެއްޓޭ ފަދައަކުން ޤާނޫނުގައި ނެތް އާ ކަންތައްތަކެއް ގަވާއިދުގައި ހިމެނުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ.
3. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުން ޖުމްލަކޮށް ގަވާއިދު ހެދުމުގެ ބާރު ދީފައިވާ ނަމަވެސް، އެ ޤާނޫނުގައި ހަޅުތާލުކުރުމުގެ ޙައްޤު ހަނިކޮށްފައި ނުވާތީ، ހަޅުތާލުކުރުމުގެ ޙައްޤު ބޭނުންކުރުމަށް ހަމަތަކާއި ހުރަސްތައް ކަނޑައަޅާ ގަވާއިދު ނަންބަރު R-12/2011 އަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު، ބާޠިލު ގަވާއިދެކެވެ.
4. (އަޣުލަބިއްޔަތު) ޤާނޫނުއަސާސީގެ 144 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގެ ދަށުން، ޤާނޫނުއަސާސީއާ ތަޢާރުޟުވާ ގަވާއިދެއް އިޞްލާޙުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށް، ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ޝަރުޠުތަކެއްގެ މަތިން ވަކި މުއްދަތަކަށް ނިންމުމަށް ޢަމަލުކުރުން ލަސްކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ބާރު ދުސްތޫރީ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާތީ، ދައުލަތުން އެދުމުން ގަވާއިދު ބާޠިލުކޮށް 6 މަހަށް ޢަމަލުކުރުން ފަސްކުރެވިދާނެއެވެ.
5. (ޚިލާފު ރައުޔު - ފަނޑިޔާރު ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު، އިސްފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު) 144 (ށ)(2) ގެ ދަށުން ޢަމަލުކުރުން ލަސްކުރުމަށް އެދޭ ފަރާތުން، މައްސަލަ މީގެ ކުރިން އިޞްލާޙުނުވާ ސަބަބާއި، އަމުރު ބޭނުންވާ ސަބަބު (މަޞްލަޙަތު ހިމާޔަތްކުރުން، ޤާނޫނީ ހުސްކަން، އިއާދަނުކުރެވޭ ގެއްލުން) ކޯޓަށް ހާމަކޮށް، އަނެއް ފަރާތަށް ރައްދުދިނުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ؛ ގަވާއިދު ޤާނޫނުއަސާސީއާ އެއްހަމަކުރާނެ މަގެއް ނުވަތަ އިޞްލާޙުކުރަން ކުރި މަސައްކަތެއް ދައުލަތުން ނުދައްކާ، ކޮމިޓީ މަރުޙަލާގައިވާ ބިލަކަށް ހަވާލާދިނުން އެކަނި ފަސްކުރުމުގެ އަމުރަކަށް ފުދޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 31 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 32 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 144 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ (2)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ލޭބަރ ރިލޭޝަންސް އޮތޯރިޓީއާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު R-12/2011 (ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކާއި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފަރާތްތަކާ ދެމެދު އުފެދޭ ދެބަސްވުން ޙައްލުކުރުމުގައި މުޢާމަލާތުކުރުމުގެ ގަވާއިދު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/09-2009/SC ޤަޟިއްޔާ (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު ހާނިމް)
• 2022/HC-DM/03 (އަޙްމަދު އިބްރާހީމް އަދި އިތުރު 3 މީހުން ވ. ދައުލަތް)