އަހްމަދު ޖަޒްލާން

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ މައްސަލަތައް ބަލައިގަނެ ރަޖިސްޓްރީކޮށް ނިންމުމަށް ޓްރައިބިއުނަލަށް ކަނޑައެޅި

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 793/2023

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އުޖޫރައާ ގުޅޭ މައްސަލަތައް ހުށަހެޅިއިރު ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި އުޖޫރައާ ގުޅޭ މައްސަލަތައް 6 މަހުގެ މުއްދަތުން އިސްތިސްނާކޮށްފައި އޮތުމާއެކު، މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަށްފަހު ގެނެވުނު އިޞްލާޙަށް ބިނާކޮށް އެ މައްސަލަތައް ބަލައިނުގަތުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ރަނގަޅަށްތޯ؟

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މައްސަލަތައް ހުށަހެޅުނު ތާރީޚުގައި ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދު (2022/R-14) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި، ވަޒީފާއާ ގުޅޭ މައްސަލަތައް ޚިލާފު އުފެދުނުތާ 6 މަހުގެ ތެރޭގައި ހުށަހަޅަންޖެހޭ އުޞޫލުން އުޖޫރައާ ގުޅުންހުރި މައްސަލަތައް އިސްތިސްނާކޮށްފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 15)
2. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/4 ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން، ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ދޭހަނުވާހާ ހިނދަކު ޤާނޫނަކީ އެކުލަވާލި ދުވަހުން ފެށިގެން ކުރިއަށް ހިނގާ އެއްޗެކެވެ؛ ދައުވާކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ މައުޟޫޢީ ޤާނޫނުގެ ބައެއް ކަމަށްވާތީ، ފަހުން ހެދޭ ޤާނޫނަކުން އެ ޙައްޤު ވަކިކުރެވޭނީ ނުވަތަ ހަނިކުރެވޭނީ އެ ޤާނޫނުގައި ޞަރީޙަ ބަހުން ބުނެފައިވާނަމައެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓު، އަޙްމަދު މާޖިދު ވ. ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން). (ޕެރ. 18-19)
3. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/4 ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، ލިބިދީފައިވާ ޙައްޤެއް މުޅިން ނިގުޅައިގަތުމަކީ ޤާނޫނަކުން ކުރާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމުގައި ބެލެވޭތީ، ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު ލިބިދީފައިވާ ޙައްޤެއް ނިގުޅައިގަނެވޭ ފަދައަކުން ޤާނޫނު ނުވަތަ ގަވާއިދު މާނަކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 20)
4. ގަވާއިދަށް ގެނެވޭ އިޞްލާޙެއް މާޒީގެ މައްޗަށް ހިނގާނެ ކަމަށް ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، އެ އިޞްލާޙު ހިނގަނީ އިޞްލާޙު ގެނެވުނު ތާރީޚުން ފެށިގެން ކުރިއަށް ކަމަށް މާނަކުރުމުގެ އާންމު އުޞޫލުން ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 21)
5. ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް މައްސަލައެއް ހުށަހަޅާފައިވަނިކޮށް، ފަހުން ގެނެވޭ އިޞްލާޙެއްގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ދައުވާކޮށް ޙައްޤު ހޯދުމުގެ ދޮރު ބަންދުވާ ގޮތަށް ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ގަވާއިދެއް މާނަކޮށް ޢަމަލުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ؛ އެހެންކަމުން އިޞްލާޙުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި އުޖޫރައާ ގުޅޭ މައްސަލަތައް 6 މަހުގެ މުއްދަތަށް ބިނާކޮށް ބަލައިނުގަތުމަކީ ގަވާއިދާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 23-25)
6. އެއް މައުޟޫޢަކާއި އެއް އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ މައްސަލަތައް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/31 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލާއި ހައިކޯޓުގެ މައްސަލަބަލާ ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލިސް އެއްގޮތްކުރުމާބެހޭ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އެއް ބެންޗަކުން އެކުއެކީ ބަލައި، އެއް ޝަރީޢަތްނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓެއް ލިޔެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 9)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2022/R-14 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (އިޞްލާޙުގެ ކުރިން އަދި 25 އޮކްޓޫބަރު 2022 ގެ ފުރަތަމަ އިޞްލާޙު)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2022/R-14 ގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/4 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އަދި (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާ (ދަޢުވާގައި އެދުނު ގޮތުގައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2021/SC-A/108 (އަޙްމަދު މާޖިދު ވ. ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2018/SC-A/31 (އަޙްމަދު ޝިޔާޛް އަދި އިތުރު ފަރާތްތައް ވ. ފުރަނަ ހޯލްޑިންގްސް)
• ފަނޑިޔާރުންގެ ޢާންމު މަޖިލީހުގެ FAM/2021/02 (27 ޖަނަވަރީ 2021) އުޞޫލު