އަހްމަދު ޝަފީގު

ނަތީޖާ: ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ މައްސަލަތައް ބަލައިގަނެ ރަޖިސްޓްރީކޮށް ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅި

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 6735/2022

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ 6 މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތުން އުޖޫރައާ ގުޅޭ މައްސަލަތައް އިސްތިސްނާކުރި ބައި އުނިކުރި އިސްލާޙު، އެ އިސްލާޙު ގެނައުމުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި އުޖޫރައާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކަށް ތަޠްބީޤުކޮށް، އެ މައްސަލަތައް ބަލައިނުގަތުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ރަނގަޅަށްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަށު ކޯޓުގެ އެއް މައުޟޫޢެއްގެ، އެއް އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ އިސްތިއުނާފުތައް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/31 ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލާއި ހައިކޯޓުގެ 'މައްސަލަބަލާ ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލިސް އެއްގޮތްކުރުމާބެހޭ އުޞޫލު' އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ފަނޑިޔާރުންގެ އެއް ބެންޗަކުން އެކުއެކީގައި ބަލައި، އެއް ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ލިޔެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 9)
2. މައްސަލަ ހުށަހެޅުނު ތާރީޚުގައި ޢަމަލުކުރަމުންދިޔަ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ވަޒީފާއާ ގުޅޭ މައްސަލަތައް ޚިލާފު އުފެދުނު ތާރީޚުން 6 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހުށަހަޅަންޖެހުނު ނަމަވެސް، އުޖޫރައާ ގުޅުންހުރި މައްސަލަތައް އެ މުއްދަތުން އިސްތިސްނާކޮށްފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 15)
3. މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން، ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ދޭހަނުވާހާ ހިނދަކު، ޤާނޫނަކީ ޤާނޫނު އެކުލަވާލި ދުވަހުން ފެށިގެން ކުރިއަށް ހިނގާ އެއްޗެއް ކަމުގައި ބެލެވި، ޤާނޫނުގެ ތާރީޚުގެ ކުރިން ހިނގާފައިވާ ކަމަކަށް ހިނގާނެ އެއްޗެއް ކަމުގައި ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 18)
4. ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ މައުޟޫޢީ ޤާނޫނުގެ ދާއިރާގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށްވާތީ، ފަހުން ހެދޭ ޤާނޫނަކުން ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ވަކިކުރެވޭނީ ނުވަތަ ހަނިކުރެވޭނީ އެ ޤާނޫނުގައި ސަރީޙަ ބަހުން ބުނެފައިވާނަމައެވެ. ދަޢުވާ ހުށަހެޅިއިރު ޙައްޤު ބޭނުންކުރުން ވަކި މުއްދަތަކަށް މަޙްދޫދުކުރާ ޤާނޫނެއް ނެތްނަމަ، ފަހުން ހެދޭ ޤާނޫނަކުން އެ ޙައްޤު އުވާލުމަކީ އިސްލާޙުގެ މަޤްޞަދުކަން ސީދާ ނޭނގޭނަމަ، އެގޮތަށް ޤާނޫނު މާނަކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަޙްމަދު މާޖިދު ވ. ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން، ޕެރ. 21) (ޕެރ. 19)
5. މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، ލިބިދީފައިވާ ޙައްޤެއް މުޅިން ނިގުޅައިގަނެވޭ ގޮތަށް ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ގަވާއިދެއް މާނަކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 20)
6. ގަވާއިދަށް ގެނެވޭ އިސްލާޙެއް މާޒީގެ މައްޗަށް ހިނގާނެކަމަށް ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، އެ އިސްލާޙުގައިވާ ކަންކަމަކީ އިސްލާޙު ގެނެވުނު ތާރީޚުން ފެށިގެން ކުރިއަށް ހިނގާ ކަންކަމެވެ. (ޕެރ. 21)
7. ޚަޞްމުން ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް މައްސަލައެއް ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، ހުށަހެޅުމަށްފަހު ގެނެވޭ އިސްލާޙެއްގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، ދަޢުވާކޮށް ޙައްޤު ހޯދުމުގެ ދޮރު އެއްކޮށް ބަންދުވާގޮތަށް ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ގަވާއިދެއް މާނަކޮށް، އެ މާނަކުރުމުގެ މައްޗަށް ޢަމަލުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އިސްލާޙުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި އުޖޫރައާ ގުޅޭ މައްސަލަތައް، 6 މަސްދުވަސް ފާއިތުވެފައިވާތީ ބަލައިނުގަތުމަކީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 23-25)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2022/R-14 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ފުރަތަމަ އިސްލާޙުގެ ކުރިންނާއި ފަހުން) އަދި 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/108 (އަޙްމަދު މާޖިދު ވ. ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން) ގެ 21 ވަނަ ނުކުތާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/31 (އަޙްމަދު ޝިޔާޛް އަދި އިތުރު ފަރާތްތަކެއް ވ. ފުރަނަ ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޢާންމު މަޖިލީހުގެ FAM/2021/02 (މައްސަލަބަލާ ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލިސް އެއްގޮތްކުރުމާބެހޭ އުޞޫލު)