މޯލްޑިވްސް އިސްލާމިކް ބޭންކް ޕލކ ވ. އާޘިމް ޝަރީފް އަދި އިތުރު ފަރާތްތައް

ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި (ދަރިންނަށް މިލްކުވާ ބައި ބާޠިލުކޮށް، ހަމައެކަނި އަނބިމީހާއަށް މިލްކުވާގޮތަށް؛ ރަހުނު ދެމިގެންދާނެ)

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ހިބަ

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2896-CVC-2023

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ރަހުނުކުރެވިފައިވާ ފްލެޓެއްގެ މިލްކުވެރިކަން މުރުތަހިނު (ބޭންކު) ރުހުން ދީފައިވާ ފަރާތް ނޫން އިތުރު ފަރާތްތަކަށް ހިބައިން ބަދަލުކުރުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 (ހ) އާއި ޚިލާފު ކަމެއްތޯ؛ އަދި ރަހުނުކުރެވިފައިވާ ތަނެއް ހިބައިން ދިނުމުގައި ކޯޓުން މުރުތަހިނުގެ ބަސް ހޯދަންވީ ގޮތް.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކު އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމަކަށް ލުޔެއް ލިބޭނީ އަނެއް ބައިވެރިޔާ އެކަމަށް ލުއި ދީފިނަމަ ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރަން އެއްބަސްވެއްޖެނަމައެވެ. (ޕެރ. 13.3)
2. މުޝާރަކާ/ރަހުނު އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތުގައި މުދަލާ ގުޅޭ ޙައްޤުތައް ބަދަލުނުކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ، އެ މުދަލުގެ މިލްކުވެރިކަމަށް ބަދަލު ގެނެވޭނީ ބޭންކުގެ ރުހުމާއެކު، އެ ރުހުން ދީފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އެކަނި ކަމުން، ބޭންކު ރުހުން ދީފައިވަނީ ވަކި މީހަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެކަނިނަމަ، ބޭންކުގެ ބަސް ނުހޯދައި އިތުރު ފަރާތްތަކަށް މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަކީ އެއްބަސްވުމާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 (ހ) އާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 13.2-13.4)
3. ރަހުނުކުރެވިފައިވާ ތަންތަނާއި ތަކެތި ހިބައިން ދިނުމަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި، ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ކުރިން، ކޯޓުން އެދިގެން ލިޔުމުން ނުވަތަ މުރުތަހިނު ނުވަތަ އޭނާ ތަމްސީލުކުރާ ފަރާތް ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކޮށްގެން، މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރަން އެދޭ ކޮންމެ ފަރާތަކަށް ބަދަލުކުރުމާމެދު މުރުތަހިނުގެ ސާފު ބަސް ހޯދަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 13.5)
4. ހިބައިން ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތުން ދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 2 (ހ) ގައިވާ ފަރާތްތަކުގެ އިޢުތިރާޟް ނެތްކަން 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަށަވަރުކުރުމުގެ މަޤްޞަދަކީ އެ ފަރާތްތަކުގެ މަޞްލަޙަތު ރައްކާތެރިކުރުމެވެ؛ ކުޑަކުދިންގެ މަންމައަށް މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމުން އެ ކުދިންގެ މަޞްލަޙަތު ހިމާޔަތްކުރެވޭ ކަމުގައި ކޯޓުން ދެކުނެވެ. (ޕެރ. 15-17)
5. ދަށުކޯޓުން މުރުތަހިނުގެ ބަސް ނުހޯދި ނަމަވެސް، މުރުތަހިނުގެ އިޢުތިރާޟެއް ނެތްކަމުގެ ސިޓީ ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވެ، މުރުތަހިނުގެ ބަސް ހައިކޯޓަށް ލިބި، ދެފަރާތުން ވެސް ހައިކޯޓުން ޙުކުމްކުރުމަށް އެދިފައިވާނަމަ، މައްސަލަ ތަޙުވީލުކުރުމަކާ ނުލައި ހައިކޯޓުން ޙުކުމް ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 19)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ހިބައިން ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތުން ދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ހިބައިން ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތުން ދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ)