އަޙްމަދު އިމްތިޔާޒް ޒާހިރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ބަންދު އަމުރު ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ކޯޓު އަމުރު، ކުޑަކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ދަށު ކޯޓު: ގއ. ވިލިނގިލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު P2C/BD/2022/90

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ނެރުނު އަމުރަކީ، ހައްޔަރާމެދު ގޮތް ނިންމީ ޤާނޫނުގައިވާ 'އިސް އޮފިސަރު' ނޫންކަމަށާއި، ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް 'މައްސަލައެއް' ހުށަނާޅާ ނެރުނު އަމުރެއްކަމަށް ބުނެ ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ އަމުރެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ސިޓީއަކުން ޚާއްޞަ ޤާނޫނާ ޙަވާލާދީ ކޯޓަށް އެދުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ގއ. ވިލިނގިލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހައްޔަރާމެދު ގޮތް ނިންމީ ސްޓޭޝަނުގެ އެންމެ އިސް އޮފިސަރު ނޫންކަމަށާއި، ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޕީޖީ 'މައްސަލައެއް' ހުށަނާޅާ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ފޯމަކަށް ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަމުރު ނެރުނު ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ޑިއުޓީގައި ހުރި އިސް އޮފިސަރު ގޮތް ނިންމުން ފުދޭކަމަށާއި، ސިޓީއަކުން ހެކިތަކާއެކު ހުށަހެޅުމަކީ ދައުލަތުގެ ޢާންމު އަމަލުކުރާ ގޮތް ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: 'އިސް އޮފިސަރު' އަކީ މަރުކަޒުގައި އެ ވަގުތު ޑިއުޓީގައި ހުރި ސަރޖަންޓް ނުވަތަ މަތީ ރޭންކެއްގެ އޮފިސަރު ކަމަށާއި، އެ އޮފިސަރުގެ ރޭންކަށް ސުވާލު އުފައްދާފައި ނުވާކަމަށާއި، ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި 'މައްސަލަ' ހުށަހަޅާނެ ވަކި ގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ ޕީޖީ ޢަމަލުކުރި ގޮތް ޤާނޫނާ ޚިލާފު ނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި (ބ) ގެ ދަށުން، ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހާގެ ހައްޔަރާމެދު ގޮތް ނިންމަންވާނީ އެ ވަގުތު ފުލުހުންގެ މަރުކަޒުގައި ހުރި، ސަރޖަންޓް ރޭންކުން ފެށިގެން މަތީ ރޭންކެއްގެ އިސް އޮފިސަރެވެ.
2. ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ތަޙުޤީޤުކުރުމުގައި ފުލުހުން ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާއާ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާ އެކުގައި ކިޔުމުން، ހައްޔަރާމެދު ގޮތް ނިންމާނީ މަރުކަޒުގައި އެ ވަގުތު ޑިއުޓީގައި ހުރި (އެންމެ) އިސް އޮފިސަރެވެ؛ ސްޓޭޝަނާ ޙަވާލުވެހުރި ނުވަތަ ސްޓޭޝަނުގެ އެންމެ މަތީ ރޭންކުގެ އޮފިސަރަކަށް ވާކަށް ނުޖެހެއެވެ.
3. ހައްޔަރާމެދު ގޮތް ނިންމި އޮފިސަރުގެ ރޭންކާމެދު ސުވާލު އުފައްދާފައި ނުވާނަމަ އަދި އެ ނިންމުން ޤާނޫނާ ނުވަތަ ގަވާއިދާ ޚިލާފުވާ ގޮތެއް ބުނެދީފައި ނުވާނަމަ، ފުލުހުން ޢަމަލުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ތަނެއް ނެތެވެ.
4. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 22 އަދި 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބަންދަށް އެދި 'މައްސަލަ' ހުށަހަޅަންޖެހޭ ވަކި ގޮތެއް ނުވަތަ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތެއް ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ، ޚާއްޞަ ޤާނޫނާ ޙަވާލާދީ ސިޓީއަކުން ހެކިތަކާއެކު ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.
5. ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައިވާ ކަންކަން (ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބަންދުކުރުން ކޮންމެހެން ބޭނުންކަން، ކުށް ތަކުރާރުކުރުމާއި ހެކި ފޮރުވުމާއި ހެކީންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ބިރު) ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ކޯޓަށް ސާބިތުކޮށްދޭންވާނެއެވެ؛ ޕީޖީގެ ސިޓީއާއެކު ހުށަހެޅުނު ބަޔާންތަކާއި، ކުއްޖާގެ ޓްރާންސްކްރިޕްޓާއި، މެޑިކަލް ރިޕޯޓުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ނެރުނު އަމުރަކީ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފަށް ނެރުނު އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދުގެ ރައުޔު)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި (ބ)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 1052-2019/R (ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ތަޙުޤީޤުކުރުމުގައި ފުލުހުން ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ، 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)، އަދި 25 ވަނަ މާއްދާ