ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/83ހައިކޯޓު · 23 ޑިސެމްބަރު 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ބިޝާރު އިސްމާޢީލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 23 ޑިސެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10(898,899-2020)/MA/2021/23ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގެ މަޖިލީހަށްފަހު، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ޢަމަލުކުރީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގައިވާ އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް ނޫންކަމަށް ބުނެ ބަންދު އަމުރު އިޖުރާއީ ގޮތުން ޞައްޙަ ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބާޠިލުކޮށް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދެ ދަޢުވާއެއް ފުވައްމުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި ކުރެވި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވުނެވެ. މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ބަދަލުކުރުމަށް އަނބުރާ ގެންދިއުމުން ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކޮށްލެވުނެވެ. ފަހުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އެދުމުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ނެރުނު އަމުރެއް، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ޢަމަލުކުރީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގައިވާ އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް ނޫން ކަމަށްބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބާޠިލުކޮށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލުމަކީ ޞައްޙަ ކަމެއްތޯ؛ އަދި ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ވަކި ފަނޑިޔާރަކު ފާހަގަކުރި ކަމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ދަށު ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންޖެހޭ ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) އާ ޚިލާފަށް މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ތަބާނުވެ ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޢަމަލުކުރީ ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ނިންމުންތަކާ އެއްގޮތަށް ކަމަށާއި، 2021/SC-A/13 އަކީ ތަޙުޤީޤު މަރުޙަލާގެ ބަންދާބެހޭ ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، ދައުލަތުން އިޖުރާއީ އިސްފަސްވުން ރަނގަޅުކުރަން މަސައްކަތް ނުކުރާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބިނާކުރީ ޙާޝިމް ޙުސައިން ޤަޟިއްޔާގައި އެއް ފަނޑިޔާރެއްގެ ރައުޔުގައި ވާޤިޢާތަކުން ފާހަގަކުރި ކަމަކަށެވެ. އެއީ ދަށު ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫންހިނދު، އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިތުރު ނުކުތާތަކާމެދު ދަށު ކޯޓުން ގޮތެއް ނުނިންމާހިނދު، ބަންދު އަމުރު ބާޠިލުކުރުމަށް ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10(898,899-2020)/MA/2021/23
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ދެމިއޮތް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 11) ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ދަށު ކޯޓުތައް ތަބާވާންޖެހޭ ނަމަވެސް، ގިނަ ފަނޑިޔާރުން ބެލި ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ވަކި ފަނޑިޔާރެއްގެ ރައުޔުގެ 'ޝަރީޢަތަށް ފާހަގަކުރެވުނު ކަންތައްތައް' ގެ ދަށުން އެ މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާތަކުން ފާހަގަކުރި ކަންކަމަކީ ހަމައެކަނި އެ ފަނޑިޔާރެއްގެ ވިސްނުން ކަމުގައި ވާތީ، އެއީ ދަށު ކޯޓުތަކުން ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި ތަބާވާންޖެހޭ ފަދަ ކަމެއް ނޫނެވެ.

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 11) ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ވަކި ފަނޑިޔާރަކު ވާޤިޢާތަކާ ގުޅިގެން ފާހަގަކުރި، އަދި އިޖުރާއަތު އިސްފަސްވެފައިވާ ޙާލަތުގައި ކަން ކުރަންވީ ގޮތް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާ ކަމަކީ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއް ބާޠިލުކުރުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ.

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 12) ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކުރުމަށް އެދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ހުށަހެޅި އިތުރު ނުކުތާތަކާމެދު (ހެކިން، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން، ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާ) ދަށު ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާނަމަ، އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި އެންމެ ފުރަތަމައިން އެ ނުކުތާތަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ.

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 10-13) ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކުރުމަށް ދަށު ކޯޓުން ބިނާކުރި އެކަނި ސަބަބަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ބޭނުންކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫންނަމަ، ދޫކޮށްލުމަށް ނެރުނު އަމުރު ބާޠިލުވެ، ކުރީގެ ބަންދު އަމުރު ދެމިއޮންނާނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމާބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '22 ވަނަ މާއްދާ'؛ އަދަދުތައް ބަދަލުވެފައި)
  • ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙާޝިމް ޙުސައިން [2021] (ހައިކޯޓު)
  • 2021/HC-B12/34
  • [2021] SC 45 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުއްސަލާމް)
  • 2021/SC-A/13
  • 2021/HC-B12/19
  • 2021/HC-B12/20
  • 2021/HC-B12/21
  • 2021/HC-B12/22
  • 2021/HC-B12/42

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ