ޢަލީ މޫސާ އަޙްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ފުވައްމުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރީގެ ބަންދު އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، ހަމަ އެދުވަހު ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުއްޓާ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/13 ނިންމުމާ ގުޅިގެން ޕީޖީ އިން ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަލުން ބަންދަށް އެދުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާގެ ދަށުން، ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ (ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައިވާ) މީހަކު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އެދެވިދާނެތޯ؛ އަދި އެގޮތަށް ނެރުނު އަމުރު ބާޠިލުވާނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތް.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ހަމަ އެދުވަހު އަލުން ބަންދުކުރުމާއި ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ޕީޖީ އިން ބުނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުމާ ގުޅިގެން ބަންދުކުރަންޖެހެނީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާ ހިނގަނީ ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާއަށް ކަމުން ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ މީހަކު އެ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދު ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ އަމުރު ބާޠިލެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ރަނގަޅުކުރެވޭ އިޖުރާއީ ގޯހަކަށް ވާތީ، ޕީޖީ އިން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ހުށަހަޅައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނެއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ޅ. ކުރެންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު R1C-CA/2021/128
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ބަންދު އަމުރު ބާޠިލު؛ ޕީޖީ ހުށަހަޅައިފިނަމަ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ޖެހޭނެ ކަމަށް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިޖުރާއަތްތަކާއި ޢާއްމު އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އިޖުރާއަތްތައް މަސްހުނިކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ؛ ބަންދަށް އެދި ހުށަހެޅުމާއި އަމުރު ނެރުމުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު މަސްހުނިކޮށްފައިވާނަމަ އެއީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު އިޖުރާއަތެކެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/13 އަށް ތަބާވެ).
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާ (ފަސްވަނަ ބާބު) އަކީ ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައި ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހާގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާ މާއްދާއެކެވެ؛ ދަޢުވާ އުފުލައި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާއަށް ދިޔުމުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އެ މާއްދާގެ ދަށުން އެދެވޭކަށް ނެތެވެ.
ޤާނޫނުތަކުގައި 'ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ' އާއި 'ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް' ތަފާތުކޮށްފައިވަނީ ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ދެނެގަތުމަށެވެ؛ މިއީ ތަފާތު ދެ މަރުޙަލާއެކެވެ.
ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ވަކި ކަމަކާ ގުޅޭ އިޖުރާއަތު ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ ރުޖޫޢަވާންޖެހޭނީ ޢާއްމު ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތަށެވެ؛ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/13 ގެ އުޞޫލުން ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ނެތް ކަމެއްގައި ޢާއްމު ޤާނޫނަކަށް ނުވަތަ ގަވާއިދަކަށް ރުޖޫޢަވުން މަނާއެއް ނުކުރެއެވެ.
ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް އެދި ހުށަހަޅަންވާނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ (ނ) ގެ ދަށުންނެވެ؛ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާއަށެވެ. އެ މާއްދާގެ އަސްލަކީ ބަންދުން ދޫކޮށްލުމެވެ؛ ހެކި ފޮރުވުން، ހެކިންނަށް ނުފޫޒުފޯރުވުން، ހާޒިރުނުވުން، ފިލުން ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ފަދަ ޙާލަތެއް ހުރެގެން މެނުވީ ބަންދެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ މި މާއްދާ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ މީހުންނަށްވެސް ހިނގައެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އަސާސީ ޙައްޤަކާ ގުޅުމެއްނެތް، ރަނގަޅުކުރެވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް އިދާރީ އިޖުރާއީ ގޯހެއްގެ ސަބަބުން މައްސަލަ ބާޠިލުވުމެއް ނުވަތަ ބަންދުގައި ހުރި މީހާ ދޫވުމެއް ނާދެއެވެ؛ އެފަދަ ގޯސް ރަނގަޅުކޮށްގެން މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ޙައްޤާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހުންގެ ޙައްޤު އެއްހަމަވާންޖެހެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/108,109,110 އަށް ތަބާވެ).
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ފަސްވަނަ ބާބު (ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން)، 20، 21، 22 ވަނަ މާއްދާ (މާއްދާ ނަންބަރުތައް PDF ން އޮޅިފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާތައް (60 ވަނަ މާއްދާ ފަދަ؛ ނަންބަރުތައް އޮޅިފައި)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ (އިންސާފުން ޝަރީޢަތްކުރުވުމުގެ ޙައްޤު؛ ނަންބަރު އޮޅިފައި)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ (ނ) (މާއްދާ ނަންބަރު އޮޅިފައި)
- 2021/SC-A/13 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަބްދުސް ސަލާމް)
- 2020/SC-A/108,109,110 (އަލީ ޒުބައިރު އަދި އިތުރު މީހުން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.