މުޙައްމަދު އުޘްމާން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- މަހިބަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ކޯޓު އަމުރަކުން ހައްޔަރުކުރުމަށްފަހު، ފުލުހުން ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަން ފޯމުން ހުށަހެޅިއިރު، ޕީޖީއިން ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރަން އެދުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ފުލުހުންގެ ހުށަހެޅުމަށާއި ޕީޖީގެ ހުށަހެޅުމަށް ޙަވާލާދީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރަން ނެރުނު އަމުރަކީ 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 2021/SC-A/13 ޤަޟިއްޔާއާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯއާއި، ބަންދު މަޖިލީހުގައި ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތް ބައިވެރިކުރުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފުލުހުންގެ ހުށަހެޅުމަށް ޙަވާލާދީ އަމުރު ނެރުމަކީ 30(ށ) އާއި ޢަބްދުސް ސަލާމް ޤަޟިއްޔާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތް ޝަރީޢަތުގައި ބައިވެރިކުރުމަކީ ޕީޖީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ފުލުހުން ހުށަހެޅީ ޤަވާޢިދުގެ ފޯމުން ކަމަށާއި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދަށް އެދުނީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ހައްޔަރުކުރުމަށްފަހު 24 ގަޑިއިރުތެރޭ ޙާޟިރުކުރުމާ ގުޅޭ ކަންކަން ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ނެތުމުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ރުޖޫޢަވުން ލާޒިމު ކަމާއި، ހައްޔަރާއި ބަންދާ ގުޅޭ މަޖިލީހަކީ އެއް މަޖިލީހެއް ކަމާއި، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދަށް ނިންމީ ޕީޖީގެ އެދުމުން ޚާއްޞަ ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކަމުން އަމުރަށް ބަދަލު ނުގެނެވޭ ކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- އދ. މަހިބަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 14C-CA/22/2021
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޖިނާއީ ކުށް ކަނޑައަޅާ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ވަކި ކަމެއް ކުރުމުގެ ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކެއް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙާލަތްތައް ފިޔަވައި، ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަންދުކުރުމާއި ތަޙްޤީޤާއި ދަޢުވާއާއި ޝަރީޢަތާ ގުޅޭ ޢާންމު އިޖުރާއަތުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި އޭގެ ދަށުން ހަދާ ޤަވާޢިދަށް ޢަމަލުކުރުން ލާޒިމެވެ. (ޕެރ. 4)
2021/SC-A/13 ޤަޟިއްޔާގައި ބުނެފައިވަނީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަކާ ގުޅިގެން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ރުޖޫޢަވާން ނުޖެހޭނެ ކަމަށް ކަމުން، ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައި ނެތް ކަމެއްގައި ޢާންމު ޤާނޫނަކަށް ނުވަތަ ޤަވާޢިދަކަށް ރުޖޫޢަވުން މަނާކޮށްފައި ނެތެވެ. (ޕެރ. 5)
ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހަކު 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކުރުމާ ގުޅޭ އިޖުރާއަތު ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ، އެކަމުގައި ރުޖޫޢަވާންޖެހޭނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި އޭގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ޤަވާޢިދަށެވެ. (ޕެރ. 6-7)
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުވެ ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ވާހަކަދެއްކުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ނުވަތަ އޭނާ ކަނޑައަޅާ ފަރާތަކަށް އޮންނާތީ، ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާއާއެކު ޕީޖީއަށްވެސް އެ މަޖިލީހުގައި ބައިވެރިވެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 8)
ހައްޔަރުކުރެވުނު މީހާ ބަންދުކޮށްފައިވާ ގޮތް ޞައްޙަތޯ ބަލާ މަޖިލީހާއި އޭނާގެ ބަންދާމެދު ދެން ކަންކުރަންވީ ގޮތް ކަނޑައަޅާ މަޖިލީހަކީ ވަކިނުކުރެވޭ އެއް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހެއް ކަމުން، އެ މަޖިލީހުގައި ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތަށް ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތުދިނުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 9-10، 14، 16)
ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ދެމެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ހޯދުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތާއި ޕީޖީ ސާބިތުކުރަންޖެހޭ ކަންކަމާއި ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރާނެ ކަންކަން އެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާތީ، އެ ޙާލަތުގައި ޢާންމު އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ރުޖޫޢަވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. ފުލުހުންގެ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން ހައްޔަރާމެދު ގޮތެއް ނިންމައި، ޕީޖީގެ އެދުމާ ގުޅިގެން ޚާއްޞަ ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދަށް ނިންމުމަކީ 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 2021/SC-A/13 އާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 11-12، 16)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 31 އަދި 32 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، 58 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދު (15 ޖޫން 2021 ގެ ކުރިން ޢަމަލުކުރި) ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، ޖަދުވަލު 01
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2013 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2008 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
- 2021/SC-A/13 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުސް ސަލާމް)
- [2012] SC 19 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ޖިހާދު)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.