ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ވ. މުޙައްމަދު ޖާވީދު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 267-CVC-2024

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ރަހުނު ނުހިމެނޭ ލޯނުގެ ދައުވާއެއްގައި، އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ލޯނު ފައިސާ ދޫކުރިކަން ސާބިތުކުރާނެ ހެއްކެއް ނެތުމުން ދައުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމުމަކީ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ނުވަތަ އެއްބަސްވުން މާނަކުރުމުގައި ހެދި ޤާނޫނީ ގޯހެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދައުވާގެ ވާޤިޢާ ދައުވާކުރާ ފަރާތުން ބަޔާންކުރާ ގޮތަށް އޮތްކަން ދަށުކޯޓުގައި ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދައުވާކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ؛ ލޯނު ދޫކުރިކަން ނުވަތަ ކާޑު މެދުވެރިކޮށް ހަމަޖެއްސިކަން ދައްކާނެ ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ، ދައުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމުމަކީ ހެކިތަކުން ނުރަނގަޅު ދޭހައެއް ނެރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14)
2. ލޯނަށް އެދުމުގެ ސެންކްޝަން ސިޓީގެ ތާރީޚުން 90 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޑިސްބާރސްމަންޓަށް އެދެންވާނެކަމަށާއި ނޫނީ ސެންކްޝަން ބާޠިލުވާނެކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި އޮތްއިރު، އެގޮތަށް އެދުނުކަން ނުވަތަ ފައިސާ ދޫކުރިކަން ހެކިތަކުން ނޭނގޭނަމަ، ދޫކުރި ލޯނަކަށް ފައިސާ ނުދެއްކިކަމަށް ބުނެ ކުރާ ދައުވާ ސާބިތެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 15)
3. ފަނޑިޔާރު ޙުކުމްކުރާނީ ހުށަހެޅިފައިވާ ދައުވާއަށާއި ހެކިތަކަށް ބިނާކޮށެވެ؛ ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތާ ދިމާއިދިކޮޅަށް ދައުވާ ބިނާކުރުމުން ނުވަތަ އަސާސީ ހެކިތައް ހުށަނާޅުމުން، ފެންނަން ހުރި ހެކިތައް އެއްކިބާކޮށް ދައުވާކުރާ ފަރާތް އެދޭ ދޭހައެއް ފަނޑިޔާރަށް ނުނެރެވުމަކީ ފަނޑިޔާރު ހެދި ޤާނޫނީ ގޯހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 16)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02 (އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްޠަފާ) ޤަޟިއްޔާ
• ދެފަރާތުގެ ސެންކްޝަން ސިޓީ / އެއްބަސްވުމުގެ 4 ވަނަ އަދި 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
• 2021/SC-A/53، 2019/HC-A/384، 2015/HC-A/164 (އެއްބަސްވުން މާނަކުރުމާބެހޭ؛ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)