ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނަން ފޮރުވާފައި
މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.
ނަތީޖާ: ތަޙުލީލުގައި ދަށުކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޒާއިފް ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލާ އެއްގޮތަށް ނިންމި ނިންމުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައި (ނިންމި ގޮތުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް)
ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B8/HRA/2025/08
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންގެ ވީޑިއޯ އާއި ފޮޓޯ ހިމެނޭ ހެކިތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ދައުލަތުން އެދުމުން، ދިފާޢީ ވަކީލަށް އެކަނި، ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ވަގުތުތަކުގައި، ލޮގް ބެލެހެއްޓޭ އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތަކުން ކޯޓުން ބޭރުގައި ހުރެގެން ހެކިތައް ބެލުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރަކީ ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 33 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 35 ވަނަ މާއްދާއާއި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް ޒާއިފް ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޢާއިލާއާއި ޖަމާޢަތާއި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ޚާއްޞަ އެހީތެރިކަމާއި ރައްކާތެރިކަން ލިބުމަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއްކަމަށާއި، ކުޑަކުދިންގެ ކަރާމާތަށް އުނިކަން އަންނަ ގޮތަކަށް ކުޑަކުދިންގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު އެއްވެސް ފަރާތަކުން ޢާންމުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 11)
- ކުއްޖާގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޙައްޤާއި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތެއް ލިބުމުގެ ޙައްޤު ބެލެންސްކުރުމުގައި، ހެކީގެ ބާވަތާއި ހެކިތައް ޢާންމުވެ ޝާއިޢުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތް މިންވަރާއި ވަށައިގެންވާ ހުރިހާ ކަމަކަށް ބަލައި، ހެކި ރައްކާތެރިކުރަންވާނީ ޟަރޫރަތްތެރިވާ އެންމެ ކުޑަ މިންވަރަކަށެވެ؛ ކޮންމެ ހެއްކަކާ ގުޅިގެން ރައްކާތެރިކުރަންޖެހޭ ސަބަބު ޝަރީޢަތުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނައުމަކީ އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށާއި، ފަނޑިޔާރު ސަބަބާއެކު ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ (2021/HC-A/142، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް ޒާއިފް، 8.13 ވަނަ ނުކުތާ). (ޕެރ. 17)
- ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ތަރަހައިގެ ތެރެއިން ސިއްރުކުރަންޖެހޭ ޚައްސާސް ލިޔެކިޔުންތައް ހަމައެކަނި ވަކީލުންނަށް ބަލައި ދިރާސާކުރެވޭ ގޮތަށް ހާމަކުރުމަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގޮތުންވެސް ބަލައިގަނެވޭ އުޞޫލެކެވެ؛ ސަބަބަކީ ޤާނޫނީ ވަކީލުންނަކީ ކޯޓުން ކުރާ ޝަރުޠުތަކުގެ އިތުރުން ފަންނީ ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކުގެ ދަށުން ސިއްރު ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ބައެއް ކަމުގައިވާތީ އެވެ؛ ދައުލަތް ތަމްސީލުކުރާ ވަކީލުން ފަދައިން ދިފާޢީ ވަކީލުންވެސް ޤާނޫނީ ހުވައެއް ކޮށް ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކަށް ތަބާވާން ލާޒިމު ބައެކެވެ. (ޕެރ. 19)
- ޝަރުޠުތަކާއެކު ދިފާޢީ ވަކީލަށް އެކަނި ބެލެވޭ ގޮތަށް ދޫކުރާ ލިޔެކިޔުމެއް ނަކަލުކޮށް އެހެން މީހުންނާ ޙިއްސާކުރުމުގެ އިޙްތިމާލެއް އޮތްކަމަށް، ވާޤިޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތި ދައުލަތުން ބުނާ ބުނުމަކީ ހަރުދަނާ އަސާސެއް އޮތް ބުނުމެއް ނޫނެވެ؛ އެފަދަ ބުނުމެއް ބަލައިގަތުމަކީ ދިފާޢީ ވަކީލުންނާއި ދައުލަތުގެ ވަކީލުން ތަފާތު މިންގަނޑަކުން ވަޒަންކުރުމެވެ. (ޕެރ. 19)
- ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގޮތުން ހެކިތައް ބެލުމުގެ ފުރުޞަތު ދިފާޢީ ވަކީލަށް އެކަނި ދީ، އެ ފުރުޞަތުގައިވެސް ކޯޓުން ޤައިދުތައް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، އެއީ އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތެއް ލިބުމުގެ ޙައްޤާއި ކުޑަކުދިންގެ ކަރާމާތް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޙައްޤު ވަޒަންކޮށް، ޒާއިފް ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލާ އެއްގޮތަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 20)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 35 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 19/2019 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/HC-A/142 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް ޒާއިފް) ޤަޟިއްޔާ - ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދުގެ ރައުޔުގެ 8.13 ވަނަ ނުކުތާ
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.