އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީސް ވ. ސްޓޭޓް އިލެކްޓްރިކް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: ހައިކޯޓުގެ އިޖުރާއީ ނިންމުން ޤާއިމް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ ނިންމުމެއް ހައިކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގައި މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 280 އަދި 287 ވަނަ މާއްދާ ތަޠުބީޤުވޭތޯއާއި، އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟާމެދު ހައިކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުގެ ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، ޢާންމު މަދަނީ އިޖުރާއަތާގުޅޭ ކަންކަމުގައި ޢަމަލުކުރާނީ އެ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ. (ޕެރ. 18، މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 426 ވަނަ މާއްދާ)
2. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 280 ވަނަ މާއްދާ ބުނަނީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތައް މަތީ ކޯޓަކަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ވާހަކައެވެ. އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީހަކީ "ކޯޓު" ނުވަތަ "ޓްރައިބިއުނަލް" ގެ މާނައިގެ ތެރެއަށް ފެތޭ ތަނެއް ނޫނެވެ. އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ ނިންމުމެއް ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު އުފަންވަނީ މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުގެ ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުންނެވެ. (ޕެރ. 19)
3. އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ ނިންމުމެއް ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅެނީ އިސްތިއުނާފުގެ މަގުން ކަމުން، ހައިކޯޓުގައި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ހިސާބުން މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ އިސްތިއުނާފުގެ ޢާންމު އިޖުރާއަތުތައް އެ މައްސަލައަށް ހިނގަން ފަށައެވެ. (ޕެރ. 21-22)
4. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 287 ވަނަ މާއްދާއަކީ މައްސަލައެއް އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅުމުން އެއަށްފަހު ޢަމަލުކުރެވޭ އިޖުރާއަތު (ޝަރީޢަތުގެ ނިޒާމު ނަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާކަމަށް ބުނެ އިސްތިއުނާފު ބާޠިލުކުރަން އެދުން ހިމެނޭ) ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެއް ކަމުން، އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ ނިންމުމެއް ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމުން ކުރިއަށްދާ ޝަރީޢަތަށްވެސް އެ މާއްދާ ތަޠުބީޤުވެއެވެ. (ޕެރ. 22)
5. ހައިކޯޓުގައި ކުރިއަށްދާ މައުޟޫޢީ މައްސަލައިގައި ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައެޅިގެންދާނެ ނުކުތާއަކާމެދު (މިސާލަކަށް: މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުގެ ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާގައިވާ "ނިންމުން" ގެ ތެރޭގައި އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރު ނިންމާ އިޖުރާއީ ނިންމުންތައް ހިމެނޭތޯ)، އެ މައްސަލައިގެ ނިންމުމަށް އަސަރުކުރާގޮތަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން އިސްވެ ގޮތެއް ނުކަނޑައަޅާނެއެވެ. (ޕެރ. 26-27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2014 (މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުގެ ޤާނޫނު) ގެ 64 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 1، 280 (ހ)، 285، 287 (ހ) (2) (i)، 426 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާ (ފުޓްނޯޓުގައި [2025] SC 03 އިން ނަކަލުކޮށް)
• މާލޭ ވޯޓަރ އެންޑް ސުވަރޭޖް ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީސް [2022] SC 02
• ދިވެހި ދައުލަތް (މިނިސްޓްރީ އޮފް ނޭޝަނަލް ޕްލޭނިންގ، ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ) ވ. އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީސް [2025] SC 03