ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މޫސާ އިބްރާހީމް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- 'އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް' ކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 17 ޖުލައި 2018 ގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ތޫނު ހަތިޔާރުން ހަމަލާދީ މާރާމާރީ ހިންގި މައްސަލައެއްގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް 2017 ގައި އަމުރުކޮށްފައި ވަނިކޮށް، ޝަރީޢަތް ނުނިމެނީސް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އޭނާ ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ތޫނު އެއްޗެއް ނުވަތަ ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ދަޢުވާގެ ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދަނިކޮށް، 'އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް' ކަމަށް ބުނެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ، އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60(ށ)، އަދި ޤާނޫނު 41/2014 ގެ 12 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވެމުންދާ ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އަމުރުގައި ދޫކޮށްލި ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީއާއި، ޤާނޫނު 17/2010 ގެ 16(ހ) އިން ބަންދު ލާޒިމުކުރާތީއާއި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވެމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވޭތީ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް، އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަންދާމެދު 5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމަން އެންގިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-G(1220-2017)/2018/35
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް އެންގި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި، އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން އިޖުރާއަތެއް ނެތްނަމަ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ހަވަނަ ބާބާއި އޭގެ ދަށުން ހަދާ ޤަވާޢިދަށެވެ. ދެފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން އެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ރ) އަށް ބަޔާންކުރާ ކަންކަމަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.
ބަންދުގައި ބަހައްޓަން، ނުބަހައްޓަން، ދޫކޮށްލަން ނުވަތަ ކަފާލަތު / ޝަރުޠާއެކު ދޫކޮށްލަން ނިންމާ ކޮންމެ އަމުރެއްގައި އެ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބު ބަޔާންކުރުން ފަނޑިޔާރަށް ލާޒިމެވެ. 'ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ނުފެނުން' ނުވަތަ 'ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތުން' އަކީ ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ ސަބަބުތަކެއް ނޫނެވެ.
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ފަނޑިޔާރުންގެ މުސްތަޤިއްލުކަމަކީ ވިސްނުމަށް އަންނަ ކޮންމެ ގޮތަކަށް ނިންމުމުގެ ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ޤާނޫނީ ހުއްޖަތާއި ސަބަބުތައް ބަޔާންކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުން ލާޒިމުކުރާ ކަމެކެވެ.
ތިން މަރުޙަލާގެ ކޯޓު ނިޒާމެއްގައި ހައިކޯޓުން ބަޔާންކޮށްދޭ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކަށް ދަށުކޯޓުތައް ތަބާވާން ޖެހެއެވެ. އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 (ނ) ގައިވާ ނުފޫޒު ފޯރުވުމެއް ނޫނެވެ. އެ އެންގުންތަކަށް ތަބާނުވުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ؛ އަދި ހައިކޯޓުގެ ނިންމުންތަކާ ގުޅިގެން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅު ނާޅައި އޮތުމަކީ ޤާނޫނުގެ ވެރިކަމާ އެއްގޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ.
ދަށުކޯޓުގައި ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާ މައްސަލަތަކުގައި އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ ހައިކޯޓުން އަމިއްލައަށް ބަންދުގެ މުއްދަތު ނުޖަހަންވާނެއެވެ. އެއީ ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢަށް ވަދެ ހެކި ވަޒަންކުރުމަށް ވާތީ އިސްތިއުނާފުގެ ޙައްޤަށް ނުރަނގަޅު އަސަރު ކުރާތީއެވެ. ހައިކޯޓުން ކުރާނީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށްދިނުމެވެ؛ އެ އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ ދަށުކޯޓުންނެވެ.
ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 5 އިން 9 ވަނަ މާއްދާއަށް ހިމެނޭ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދަށް އެދިއްޖެނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ގައިވާ ޙާލަތެއް އޮތްނަމަ، ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރުން އެ ޤާނޫނުގެ 16 (ހ) އިން ލާޒިމު (mandatory) ކުރެއެވެ. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 212 (ނ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައިވެސް ބަލަންޖެހޭނީ އެ ޚާއްޞަ މާއްދާއަށެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ހަވަނަ ބާބު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ރ) އަށް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 41/2014 (ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 އަށް 1 ވަނަ އިޞްލާޙް ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާއި 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2018/HC-A/134
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.