ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން އިރުފާން
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ބަންދުގެ އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް، ރިމާންޑް ޖަލަކަށް ބަދަލުނުކުރެވޭތީއާއި ކުރިން ޕީޖީގެ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން ބައެއް ފަރާތްތައް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލާފައިވާތީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރި.
- ވާޤިޢާ
- މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކޮށް ބޭނުންކޮށް ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރި؛ ތަޙްޤީޤު ނިމި މައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު ނަމަވެސް ކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ޖާގަ ނެތުމުން ރިމާންޑް ޖަލަކަށް ބަދަލުނުކުރެވުނު.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ ފަރާތެއް، ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލުން ރިމާންޑް ޖަލަކަށް ބަދަލުނުކުރެވޭތީ (ޖާގަ ނެތުމުން) ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ އަމުރެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22، 59، 60 ވަނަ މާއްދާތަކާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި، މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ)) ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޖާގަ ނެތުމުގެ ސަބަބުން ދޫކޮށްލުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއް ނޫންކަމަށާއި، މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ 63 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫނުކުރެވޭ ބޮޑު ކުށެއްކަމަށާއި، ބަންދުގެ ސަބަބަކީ 60(ށ)(4) ގެ މުޖްތަމަޢުގެ ސަލާމަތް ކަމުން، އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުން ދަށުކޯޓަށް ދޫކޮށްލި.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2020/2475
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ 5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަން ކަނޑައެޅި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިބަސް ދޭން ހުރި މީހަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެ، ކޯޓަށް ހާޒިރުނުވެދާނެ، ފިލައިފާނެ ނުވަތަ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖްތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާއިރު، ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް، ދޫކޮށްލުމަށް ނުވަތަ ޝަރުޠާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް ނިންމާ ސަބަބު އަމުރުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާ). (ޕެރ. 3.6)
ބަންދު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ ކަނޑައަޅާއިރު، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ހަވަނަ ބާބާއި އޭގެ ދަށުން ހަދާ ޤަވާޢިދަށް ބަލައި، ދެފަރާތުގެ ހުށަހެޅުންތަކުގެ އިތުރުން ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި ޙާލަތާއި އަނިޔާވެރިކަމާއި ހެކީގެ ބުރަދަނާއި ކުށުގެ ރެކޯޑާއި ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތުގެ ފަދަ 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.6)
ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށް ކަމެއް ކުރުމަށް ނުވަތަ ނުކުރުމަށް (ރިމާންޑް ޖަލުގައި ޖާގަ ނެތުމުން ބަންދުގައި ތިބި ފަރާތްތައް ދޫކޮށްލުމަށް) މައްސަލައިގެ ޚަޞްމަކު ކުރާ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން އެކަން އެގޮތަށް ކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއް ނޫނެވެ؛ ފަނޑިޔާރަށް އޮތީ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކަން ކުރުމެވެ. (ޕެރ. 3.7)
14 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ކެނަބިސް އަތުގައި ހުރުމާއި މަސްތުވާތަކެތި ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމަކީ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޤަރީނާއެއްކަމަށް މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 138، 139 އަދި 144 ވަނަ މާއްދާތަކުގައި ބެލެވޭއިރު، އެ މާއްދާތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށް ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު އަމުރެކެވެ. (ޕެރ. 3.7)
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަފާލާތުގެ ދަށުން ނުވަތަ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫނުކުރެވޭ ކުށެއްކަމުން، 66 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ޝަރުޠުތަކެއްގެ ދަށުން ދޫކުރެވޭގޮތަށް މާނަކުރުމަކީ 63 ވަނަ މާއްދާގެ މަޤްޞަދު ނެތިގެންދާ ކަމެކެވެ؛ އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ކަފާލާތުގައި ނުވަތަ ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބެނީ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އިން (4) އަށް ހުރި ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން ސަބަބެއް ނުފެންނަ ޙާލަތުގައެވެ. (ޕެރ. 3.8)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލުމަށް ދަށުކޯޓުން ނެރޭ އަމުރުތައް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ޙާލަތުގައި، ޓެރަރިޒަމާއި މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުން ފަދަ މައްސަލަތަކުގައިވެސް އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ ހައިކޯޓުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ނުނިންމައެވެ؛ ސަބަބަކީ އެއީ އިސްތިއުނާފުގެ ޙައްޤަށް ނުރަނގަޅު އަސަރުކޮށްފާނެ ކަމަކަށާއި ދަށުކޯޓުގައިވާ ހެކި ހައިކޯޓުން ވަޒަންކުރުމަކަށް ވެދާނެތީއެވެ؛ ހައިކޯޓުން އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ބަލަންޖެހޭ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށްދީ، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަނީ ދަށުކޯޓުންނެވެ. (ޕެރ. 3.9)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) އަދި (ކ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ރ) އަދި (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ހަވަނަ ބާބު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 138 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 139 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 144 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ފ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2013 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- 2011/SC-A/33
- 2018/HC-A/134
- 2018/HC-A/279
- 2019/HC-A/544
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.