ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/33ހައިކޯޓު · 25 އޮކްޓޫބަރު 2020 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 25 އޮކްޓޫބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2020/50ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ސަބަބު ހުރިނަމަވެސް، އެކުގައި ހައްޔަރުކުރި ފަރާތެއް ދޫކޮށްފައިވާތީއާއި ފިންގަރޕްރިންޓް ނުފެނުމާއި ރިކޯޑެއް ނެތުމާއި ތަޙްޤީޤު ނިމި ޕްރޮސިކިއުޓްކޮށްފައިވާތީ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލަން ނިންމިއެވެ؛ ރިޢާޔަތްކުރި ޤާނޫނީ މާއްދާއެއް ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ވާޤިޢާ
މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި އެތެރެކުރުމާއި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ ފަރާތެއްގެ ބަންދު ފަސްވަނަ ފަހަރަށް އިތުރުކުރަން ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި އެތެރެކުރުމާއި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު ފަސްވަނަ ފަހަރަށް އިތުރުކުރަން އެދުނުއިރު، ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22(ޅ)، 59، 60 ވަނަ މާއްދާތަކާ ޚިލާފު، ނުބައިލަވާ ކުށްތަކާބެހޭ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) އާ ޚިލާފަށް ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު، ކަފާލާތުގެ ދަށުން ދޫނުކުރެވޭ ކުށަކަށްވާތީއާއި ހެކިތަކަށް ބަލާއިރު ދޫކޮށްލުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާނެ ކަމަކަށްވާތީ އަމުރު ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2020/50
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދިއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓުން ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭ

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާއާއި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަކީ ބަންދުކުރީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯ ކަނޑައަޅާ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ގުޅޭ މާއްދާތަކެއް ކަމުން، ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރަން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއްގައި އެ މާއްދާތައް ތަޠްބީޤުކުރެވެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްކަމަށްވެ ބަންދާމެދު ކުރިން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، ދެން ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ނުވަތަ (ކ) ގެ ދަށުންނެވެ. (ޕެރ. 3.4)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

60 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން، ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވުނު މީހަކާ ކުށާ ގުޅުވައިދޭ އެކަށީގެންވާ ހެކި ނުލިބެނީސް 15 ދުވަހަށްވުރެ ނުބޮޑުވާ މުއްދަތަކަށް ބަންދުކުރެވިދާނެއެވެ؛ އަދި (ކ) ގެ ދަށުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިއްޖެނަމަ 15 ދުވަހަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގައި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެކެވެ. (ޕެރ. 3.6)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކަފާލާތުގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކުވެސް ދޫނުކުރެވޭ ބާވަތުގެ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް، 66 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހަމައެކަނި ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ޝަރުޠުތަކަކާއެކު ދޫކުރެވޭގޮތަށް މާނަކުރުމަކީ ނުބައިލަވާ ކުށްތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ މަޤްޞަދު ނެތިގެންދާ މާނަކުރުމެކެވެ (2019/HC-A/218 ތަބާވެ). (ޕެރ. 3.7)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުށުގެ ޒާތާއި ބާވަތާއި ހޯދާފައިވާ ހެކިތަކަށް ބަލާއިރު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެއްނަމަ، ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކުރެވޭނެއެވެ؛ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވާނީ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުންނެވެ. (ޕެރ. 3.8-3.9)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ބ)، (ޅ) އަދި (ކ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 61 ވަނަ މާއްދާ (PDF ގައި "63"؛ އަދަދު ޔަގީން ނޫން)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާ
  • 2011/SC-A/33
  • 2018/HC-A/134
  • 2019/HC-A/218

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ހާތިފް ޙިލްމީ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ