ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް ފަޟީލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- 2019/HC-A/292 ޤަޟިއްޔާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަހައްޓާފައިވާ ބަންދުގެ އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލި.
- ވާޤިޢާ
- މީހަކު ހިފަހައްޓައި ބިރުދައްކައި ފައިސާ ފޭރިގަތުމާ ގުޅިގެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޓެރަރިޒަމްގެ ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހަޅައި، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރު ނެރުނެވެ. ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު ބަންދުގެ އަމުރެއް އިޚްތިޞާޞް ނެތުމުން ހައިކޯޓުން 2019/HC-A/292 ގައި ބާޠިލުކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ނެރުނު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް، ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/292 ޤަޟިއްޔާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ރަނގަޅު އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ އެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާތަކާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. އަދި ޓެރަރިޒަމްގެ ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު އިޞްލާޙާ ގުޅިގެން ދަޢުވާ ޢުޤޫބާތުގެ ޤާނޫނުގެ ކުށްތަކަށް ބަދަލުކުރާނެކަމަށް ދައުލަތުން ބުނެފައިވެއެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- 2019/HC-A/292 ގައި ބާޠިލުކުރީ ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގެ އަމުރެއް، އިޚްތިޞާޞް ނެތުމުގެ ސަބަބުން ކަމުން، އެކަމަކީ މުޖުތަމަޢުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދޭ، އަނިޔާވެރިކަން ހިމެނޭ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ ދަށުކޯޓުން ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-K(320-2019)ABA/2019/20
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ޕީޖީ އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަންދާމެދު ދަށުކޯޓުން އަލުން ނިންމަން ޖެހޭ
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޝަރީޢަތުން ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި ކަމުން، ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ ޢަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާއި، ފިލައި ރައްކާވުމުގެ ބިރާއި، ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރު ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް މި ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.4)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށް، ކޯޓަށް ހާޒިރު ނުވެދާނެކަމަށް، ފިލައިފާނެކަމަށް ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވެއެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެތޯ ބެލުމުގައި ކުރީގެ ބަންދާއި ހައްޔަރާއި ކުށުގެ ރެކޯޑު، މުޖުތަމަޢުގައި އަދާކުރާ ދައުރާއި ވަޒީފާ، ކުށުގައި ބައިވެރިވި ގޮތް، އަދި ކުށުގެ ބާވަތާއި ޙާލަތާއި އަނިޔާވެރިކަން ހިމެނޭތޯ ބަލަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.4)
ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ހައްޔަރުކުރުމަށް ނެރުނު އަމުރެއް، އެ އަމުރު ނެރުނު ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ނެތުމުގެ ސަބަބުން ހައިކޯޓުން ބާޠިލުކުރުމަކީ، ހަމަ އެ ތުހުމަތާ ގުޅިގެން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަށްފަހު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. އެ ބާޠިލުކުރުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަހައްޓާފައިވާ ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަކީ ރަނގަޅު އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.5)
ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައެއްގައި ބަންދާމެދު ފަނޑިޔާރު ނިންމާ ނިންމުމަކީ މައްސަލައިގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، މުޅި މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ އެންމެހާ ޙަޤީޤަތްތަކާއި ހެކި ޤަރީނާ ވަޒަންކޮށް ނިންމަންޖެހޭ ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 3.5)
ދަށުކޯޓުގައި ހިނގަމުންދާ ޝަރީޢަތްތަކުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލުމަށް ނެރޭ އަމުރުތައް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ޙާލަތުގައި، އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ ހައިކޯޓުން އަމިއްލައަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ނުނިންމައެވެ. ސަބަބަކީ އެކަމުން އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރުމާއި، ދަށުކޯޓުން މައުޟޫޢާމެދު ނިންމުމުގެ ކުރިން ހެކި ވަޒަންކުރުމެއް ކަމުގައި ވެދާނެތީއެވެ. އެހެންކަމުން ހައިކޯޓުން ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް ބަލަންޖެހޭ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށްދިނުމުން، އެ އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ ދަށުކޯޓުންނެވެ. (ޕެރ. 3.6)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ (ޓެކްސްޓްގައި "13")
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (ޓެކްސްޓްގައި "62")
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަންކަމާބެހޭ މާއްދާ (ޓެކްސްޓްގައި "53 ވަނަ މާއްދާ")
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ބެލުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ނ) (ޓެކްސްޓްގައި "33 ވަނަ މާއްދާ")
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު 2016/05/SC
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/292
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/279
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/544
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، ޝާޢިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.