ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2014/HC-A/127ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2017 · އެހެނިހެން

—

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން 16.9 މިލިއަން ޑޮލަރު އަނބުރާ ދޭންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އެދުނު 112.76 މިލިއަން ޑޮލަރަކީ ނަގައިދެވޭނެ ބަދަލެއް ނޫންކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ރިސޯޓު ތަރައްޤީކުރުމަށް އެއަރޕޯޓް އިންވެސްޓްމެންޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ޑަބްލިއު.އެލް.ޓީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް 3 ރަށް އެވޯޑްކޮށް 16.9 މިލިއަން ޑޮލަރު އެޑްވާންސް ކުލި ނެގި ނަމަވެސް، ރަށްތައް ޙަވާލުނުކޮށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމުން ލީސް އެގްރީމަންޓްތައް ބާޠިލުކުރުމުން، އެޑްވާންސް ކުލިއާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދައުލަތާއި އެއިމްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރިސޯޓު ތަރައްޤީކުރުމަށް އެވޯޑްކުރި ރަށްތައް ޙަވާލުނުކޮށް ލީސް އެގްރީމަންޓްތައް ބާޠިލުކުރުމުން، އެޑްވާންސް ކުލި އަނބުރާ ދިނުމުގެ އިތުރަށް ސީދާ ގެއްލުމާއި (ފައިނޭންސް ކޯސްޓް، ވަކީލު ފީ، ޚަރަދު) އަދި އޮޕޯރޗުނިޓީ ކޯސްޓްގެ ބަދަލު ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދައުލަތާއި އެއިމް ކުންފުނިން ނަގައިދޭންޖެހޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވި ކަމާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 22، 23 ވަނަ މާއްދާއަށާއި 2013/SC-A/26 އަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ސީދާ ގެއްލުމާއި އޮޕޯރޗުނިޓީ ކޯސްޓްގެ ބަދަލު ނަގައިނުދީ ދޫކޮށްލި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރީ ލީސް އެގްރީމަންޓްތައް ބާޠިލުކުރީ ކޮންޓްރެކްޓާއި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމާއި 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ދޭންޖެހޭ ނަމަވެސް، ވަކީލު ފީއަށް އެއްބަސްވުމެއް ނެތުމާއި، ސީދާ ގެއްލުން ސާބިތުކުރަން ހުށަހެޅި ރިޕޯޓަށް ޙުއްޖިއްޔަތު ނެތުމާއި، އޮޕޯރޗުނިޓީ ކޯސްޓްގެ ރިޕޯޓް ބިނާވެފައިވާ ޝަރުޠުތަކަށް ފަހުން ޓެކްސްތަކުން ބަދަލު އައުމުން އެ ބަދަލުތައް ނަގައިނުދެވޭނެ ކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެހެނިހެން

ދޭދޭ ފަރާތްތަކުގެ ދެމެދުގައި ހިނގާ މާލީ މުޢާމަލާތްތަކުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް އަސާސަކީ އެ މުޢާމަލާތެއް ހިންގާ ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދުގައި އޮންނަ އިތުބާރާއި ޔަޤީންކަމެވެ. މާލީ މުޢާމަލާތެއްގެ ބައިވެރިން އެ މުޢާމަލާތެއްގެ ތެރެއަށް ވަންނަނީ އޭގެ ދަށުން ޤާނޫނީގޮތުން އުފުލަންޖެހޭ އިލްތިޒާމްތައް އެމުޢާމަލާތެއްގެ އެންމެހައި ބައިވެރިން އަދާކުރަމުންދާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. (ޕެރ. 3 (ކ))

ކޮންޓްރެކްޓެއް ބާޠިލުކޮށްފައިވަނީ ކޮންޓްރެކްޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 އަދި 22 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށްކަން ސާބިތުވާއިރު، އެ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިޔަކު އެ ކޮންޓްރެކްޓަކާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ކޮށްފިނަމަ، އެޢަމަލެއް ކުރުމުން ލިބުނު ގެއްލުމަކަށް އެޢަމަލުކުރި ފަރާތަކުން ބަދަލުދޭން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (އ))

ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިޔަކު އެ ކޮންޓްރެކްޓަކާ ޚިލާފު ޢަމަލެއްކުރުމުން އެކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާ ޙާލަތްތަކުގައްޔާއި، ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދަށުން ބައިވެރިއަކު އުފުލަންޖެހޭ އިލްތިޒާމްތައް އަދާކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ސީދާ ލިބުނު ގެއްލުމާއި ލިބިދާނެކަމަށް ކޮންޓްރެކްޓްގެ ބައިވެރިންނަށް އެނގިފައިވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ޝަރީޢަތުން ނަގައިދެމުންދެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ވ))

HN4މަދަނީ › އެހެނިހެން

އޮޕޯރޗުނިޓީ ކޯސްޓް ނުވަތަ ލިބެންހުރި މަންފާއަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން، ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިޔަކު އެ ކޮންޓްރެކްޓަކާ ޚިލާފު ޢަމަލެއްކުރުމުން ލިބިދާނެކަން ކޮންޓްރެކްޓްގެ ބައިވެރިންނަށް އެނގިފައިވާ ގެއްލުމުގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުން ނަގައިދެމުންދާ އުޞޫލެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ވ))

ކުއްޔަށް ގެންދާ ތަކެތީގެ ކުއްޔާގުޅޭ މައްސަލަތައް ފިޔަވައި އެހެން މައްސަލަތަކުގައި ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ފީ މައްސަލައިގެ އަނެއް ޚަސްމުގެ އަތުން ނަގައިދެވޭނެ ގޮތްތަކެއް ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނެއް އަދި ގަވާއިދެއްވިޔަސް ނެތެވެ. ވަކީލު ފީ އަނެއް ޚަސްމުގެ އަތުން ނަގައިދެވޭނީ ދެޚަސްމުން ދެމެދު މިކަމާގުޅޭ ގޮތުން އެއްބަސްވުމެއް އޮތްނަމަ އެއާ އެއްގޮތަށެވެ. އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަ ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ފީ ނަގައިދެވޭނެ ތަނެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3 (މ))

HN6މަދަނީ › އެހެނިހެން

ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިޔަކު އެކޮންޓްރެކްޓަކާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ހިންގުމުން، އެޢަމަލުގެ ސަބަބުން ސީދާ ލިބޭ ގެއްލުންތަކަކީ ލިޔެކިޔުމުން ފެންނަން ހުންނަންޖެހޭނެ ގެއްލުންތަކެއްކަމަށް ޝަރީޢަތުން ދެކެއެވެ. (ޕެރ. 3 (މ))

ގެއްލުން ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ރިޕޯޓެއްގައި ޢަދަދުތަކުގެ ޞައްޙަކަމުގެ މިންވަރާ މެދު ޚުދު އެރިޕޯޓުގައިވެސް ސުވާލު އުފައްދާފައިވާނަމަ، އޭގެ ޒާތުން އެރިޕޯޓުގެ ޙުއްޖިއްޔަތު ނެތިގެންދެއެވެ. އެ ރިޕޯޓް ފިޔަވައި އިތުރު ލިޔެކިޔުމެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ، ސީދާ ލިބުނު ގެއްލުން ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ހުށަހަޅާފައިވާކަމަށް ބެލެވެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 3 (މ))

ރަށްތައް ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓްގެ ގޮތުގައި ތަރައްޤީކޮށް ހިންގައިގެން ލިބެންއޮތް މަންފާއަކީ ޖޮއިންޓްވެންޗަރ ކުންފުނިތަކަށް ލިބެންއޮތް އެއްޗެއް ކަމުގައި ވީހިނދު، އެމަންފާއިން ޙިއްޞާދާރަކަށް ލިބޭނެ މިންވަރަކީ ޖޮއިންޓްވެންޗަރ ކުންފުނިތަކުގައި އެ ފަރާތުގެ ޙިއްޞާވާ މިންވަރުން ލިބެންއޮތް މަންފާއެއްކަމުގައި ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3 (މ))

ލިބެންއޮތް މަންފާގެ ގޮތުގައި އެދޭ ޢަދަދަކީ މަޙްދޫދުކުރެވޭ ޝަރުޠުތަކެއްގެ މަތިން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހުށަހަޅާފައިވާ ޢަދަދަކަށް ވެ، އެ ރިޕޯޓް ތައްޔާރުކުރުމުގެ ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި އެ ޢަދަދުގެ މިންވަރަށް ބަދަލު އަންނަ ޓެކްސްތަކެއް ތަޢާރަފުވެގެން ގޮސްފައިވާނަމަ، އެ ރިޕޯޓްގެ މައްޗަށް ބުރަވެ އެ ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެ ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3 (މ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • ވިޔަފާރީގެ ފައިދާއިން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނު
  • މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނު
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/32 ޤަޟިއްޔާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/26 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2009/HC-A/348 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ