އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ވިލާ ޝިޕިންގ އެންޑް ޓްރޭޑިންގ ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ

ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައެއްގެ ތެރެއަށް ތަދައްޚުލުވާން އެދި އެ މައްސަލައެއްގެ މަސްލަޙަތު އޮންނަ ކޮންމެ ފަރާތަކަށް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. ތަދައްޚުލުވާން އެދި ހުށަހަޅާ ސަބަބަށާއި މައްސަލައާއި އެފަރާތާއި އޮންނަ ގުޅުމުގެ މައްޗަށް ބަލައި ތަދައްޚުލުވުމުގެ ފުރުޞަތަކީ މައްސަލައިގެ މަސްލަޙަތު އޮންނަ ފަރާތަކަށް ޝަރީޢަތުން ދެވޭ ފުރުޞަތެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

ރަށްތަކާ ގުޅޭގޮތުން ފަހުން އެއްބަސްވުންތަކެއް ވެވޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށް ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީއެއްގައި ރަށް ކުއްޔަށް ދެވޭނެ މުއްދަތަކާއި ކުލީގެ މިންވަރު ބަޔާންކޮށްފައި އޮތުމުން، އަދި އެ ސިޓީގެ ފަހުން ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ރަށަށް ކުލި ދައްކަމުން ދިއުމުން، ދެފަރާތުގެ ދެމެދު އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ކުލީގެ ކޮންޓްރެކްޓަކީ ކުލީގެ ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދަށުން މަންފާ ޙާޞިލުކުރާ އެއްޗެއްގެ ނުވަތަ ތަނެއްގެ މިލްކުވެރިކަން ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތަށް ނަޤުލުކޮށްދޭ މުޢާމަލާތެއް ނޫނެވެ. ރަށެއް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ މުޢާމަލާތަކީ އެ ރަށް ކުއްޔަށް ދެވިފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ ރަށުން ވަކި މަންފާތަކެއް ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދޭ މުޢާމަލާތަކަށްވާތީ، އެ ރަށް އަނބުރާ ސަރުކާރާ ޙަވާލުކުރުމަށް އަންގާ އެންގުމުގައި، ޢާއްމު މަންފާއަކަށްޓަކައި ޢަދުލުވެރި ބަދަލެއް ދިނުމަށްފަހު މީހެއްގެ އަމިއްލަ މިލްކު މުދަލެއް ނެގުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނެކަމަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/68 (ޢާއްމު ޤާނޫނުތަކެއް) ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އިޖުރާއާތުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަށް ބަލާއިރު، ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދަށުން ލާޒިމްކުރާ ކަންތައް އޭގެ ބައިވެރިން އެއްބަސްވެގެން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ނިމުމަކަށް ގެނެވިދާނެއެވެ. ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގައި މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން ދެފަރާތުންކުރެ ފަރާތަކުން އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެންނަން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނެތުމުން، ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އެއްބަސްވެވޭ ގޮތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތަން އަނބުރާ ލިބިގަތުމުގެ އިޚްތިޔާރު އޮންނާނެއެވެ. އަދި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވުނީ ދެފަރާތުން އެގޮތާ ރުހި ޤަބޫލުވެގެންކަން ދެފަރާތުގެ ޢަމަލުތައް ބަހައްޓާގޮތުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދެނެގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ބ))

ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނެއްގައި ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޙައްޤު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރަންޖެހޭނެކަމަށް އަދި އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ދަޢުވާ ނުކޮށްފިނަމަ ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ކަންކަން ފިޔަވައި އެހެން ކަންކަމުގައި ވަކި މުއްދަތެއް ފާއިތުވުމަކީ ކޯޓުތަކަށް ދަޢުވާ ހުށަހެޅުން ޢާއްމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން މަނާވެގެންނުވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ޅ))

ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިޔަކު ކޮންޓްރެކްޓަކާ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން އަނެއް ބައިވެރިއެއްގެ ޙައްޤަށް ހުރަސް އެޅޭކަމުގައި ވާނަމަ، އެކަމަކާމެދު އިންކާރުކޮށް އޭނާގެ ޙައްޤު ޙިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުން ގެންދިއުމަކީ އެފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. އެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޤަސްދުގައި އަދާނުކޮށް ހުރެ އެކަމުގައި އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއް ހޭދަކުރުމަކީ އެކަމަކާމެދު އެފަރާތަކުން ޟިމްނީ ގޮތުން ރުހި ޤަބޫލުވެފައިވާކަމަށް ދަލާލަތުކޮށްދޭ ކަމެއްކަމުގައި ބެލި، އެކަން އެފަދައިން ކުރި ފަރާތާ ދެކޮޅު ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ޅ))

ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމުގެ ދަޢުވާތަކުގައި ބަދަލު ހަމަޖެއްސުމަށް ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާ ގޮތްތަކުގެ ތެރޭގައި، ގެއްލުމެއް ލިބުމުގެ ކުރީގެ ޙާލަތަށް ގެނައުމަށް ގެއްލުމާ ޒިންމާވާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ތަންފީޒު ޢައިނީގެ އަމުރެއް ނުވަތަ ޙުކުމެއް ކުރުމާއި، ވަކިކަމެއް ކުރުމަށް ގެއްލުމުގެ ޒިންމާވާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޙުކުމްކުރުން ނުވަތަ އަމުރު ނެރުމާއި، ނަޤުދު ފައިސާއިން ބަދަލު ދިނުން ހިމެނެއެވެ. ތަންފީޒު ޢައިނީގެ އަމުރެއް ނުވަތަ ވަކިކަމެއް ކުރުމަށް ޙުކުމްކުރުމުގައި (compensation in kind or specific performance) ބަލަންޖެހޭ މިންގަނޑުތަކެއް ހުރެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ކ))

އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނޭ ކަމެއްގެ ބަދަލުގައި އެހެން ކަމެއްކޮށްދީގެން ނުވަތަ އެއްޗެއް ދީގެން އެއްބަސްވުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުކުރެވޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތައް ފިޔަވައި އެހެނިހެން އެއްބަސްވުންތަކުގައި compensation in kind or specific performance އަމުރެއް ނެރުމުގައި، ބަދަލު ހޯދަން މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތުން އަދާކުރަންޖެހޭ އެންމެހައި ޒިންމާތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އަދާކޮށްފައިވޭތޯ ބެލުމާއިއެކު، އެފަދަ އަމުރެއް ނެރެފިނަމަ ދިމާވެދާނެ ދަތި އުނދަގޫތަކާއި އެކަމުގައި ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ ޙައްޤު ހިމެނޭނަމަ އެކަމެއްގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އިންސާފުވެރި ޙައްލެއްގެ ގޮތުން މިފަދަ އަމުރެއް ނެރެނުދީ ހަމައެކަނި ގެއްލުމުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން އެހެންގޮތަކަށް ބަދަލު ދިނުމަށް އަމުރުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ކ))