ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/431ހައިކޯޓު · 18 އޮކްޓޫބަރު 2018 · ޓެރަރިޒަމް

މުޙައްމަދު ޢުބައިދު އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 18 އޮކްޓޫބަރު 2018ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު /Cr-C/2016132ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް 17 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
02 ނޮވެމްބަރު 2015 ގައި މުލިއާގޭ ކައިރީގައި ޕާކުކޮށްފައިވާ ޕިކަޕެއްގެ މަތީގައި އައި.އީ.ޑީ އެއް ބެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހަތަރު މީހެއްގެ މައްޗަށް ޓެރަރިޒަމްގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އައި.އީ.ޑީ އެއް ހަދައި ބެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ އެހެން ފަރާތެއް ތަޙުޤީޤުގައި ދީ، ފަހުން ޝަރީޢަތުގައި ދޫކޮށްލި ބަޔާނާއި ގުޅުވާލެވޭ ބައެއް ޤަރީނާތަކަށް ބިނާކޮށް ކުށް ޝައްކުނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޓެރަރިޒަމް ޤާނޫނާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ ސާބިތުކުރުމުގެ ހަމަތަކާ ޚިލާފަށް ކުށްވެރިކުރި ކަމަށާއި ރިޕޯޓުތަކާއި ފޮރެންސިކް ހެކީގެ ޞައްޙަކަމަށް ނުބެލި ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހެކިތަކަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ އެހެން ފަރާތެއްގެ ތަޙުޤީޤީ އިޢުތިރާފާއި ފޯނު ގުޅުމާއި ސައިކަލް ކަމަށާއި، އެ ޤަރީނާތަކުން ސީދާ ބައިވެރިވިކަން އެނގެން ނެތްކަން ދައުލަތުން ޤަބޫލުކުރިއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ގެ ބަލައިފާސްކުރުމާއި ސީސީޓީވީ އާއި ޑީއެންއޭ އިން އޭނާ ގުޅުވާލެވޭ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުލިބި، ހަމައެކަނި ހުރީ ފަހުން ދޫކޮށްލި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ބަޔާނާއި ބަލި ޤަރީނާތަކެއް ކަމުން، ޝައްކުނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުނުވާތީ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު /Cr-C/2016132
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާ ބެހޭ ބައިގެ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއް ކުރުމާއި ކުރަން އުޅުމާއި އެހީތެރިވުމާއި ބައިވެރިވުމަކީ ކުށެވެ؛ ޢަމަލު ކުރުމުގެ އަދަބަކީ 20 އާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ޙުކުމެއް (6 (ށ)) ކަމާއި، ބައިވެރިވުމާއި އެހީތެރިވުމުގެ އަދަބަކީ 17 އާއި 20 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ޙުކުމެވެ (6 (ނ))؛ "ޓެރަރިޒަމް" އާއި "ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލު" ގެ މާނަ 4 އާއި 5 ވަނަ މާއްދާގައިވެއެވެ. (ނުކުތާ ށ)

ހެކިދިނުމަކީ އަމިއްލަ ޙިއްސުތަކުން އެނގުނު ކަމަކާމެދު އިޤްރާރުވުމެވެ؛ ހެކިވެރިޔާއަކީ ތަންދޮރު ވަކިވާ، ބުއްދި ސަލާމަތް، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވާ މީހަކަށް ވާން ޖެހެއެވެ؛ އެއް ޖަރީމާއެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މުއްތަހަމަކު އަނެއް މުއްތަހަމަކާ ދެކޮޅަށް ނުވަތަ އެއްކޮޅަށް ހެކިދިނުމަކީ ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ހެކިދިނުން މަނާ ޙާލަތެއްކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/01 ގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. (ނުކުތާ ބ)

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ ދަށުން، ހުށަހެޅޭ ހެކިތައް ފަނޑިޔާރު ތަޤްޔީމުކޮށް ވަޒަންކުރުމަށްފަހު ޔަޤީނާ ގާތްކުރާ މިންވަރަށް ޤަނާޢަތްވެގެން މެނުވީ ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ކުށް ސާބިތުކޮށް ޙުކުމް ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ މިއީ ޤަރީނަތުލް ބަރާއާ (presumption of innocence) ގެ މުހިންމު ސިފައެކެވެ. (ނުކުތާ ޅ)

މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ޤަރީނާތަކަކީ ކުށުގެ ޢަމަލުގައި އެމީހަކު ސީދާ ބައިވެރިވިކަމަށް ބާރުލިބޭ ޤަރީނާތަކަށް ވާން ޖެހެއެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ އެހެން ފަރާތެއް ތަޙުޤީޤުގައި ދީ ފަހުން ދޫކޮށްލި ބަޔާނާއި، ފޯނު ގުޅުމެއްގެ ރެކޯޑާއި، ޢާއިލާގެ އެންމެން ބޭނުންކުރާ ސައިކަލެއް ބޭނުންކުރުމުން ބައިވެރިވިކަން ޝައްކުނެތް މިންވަރަށް ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. (ނުކުތާ ޅ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)، 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓު 2012/SC-A/01

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ