ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/45ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2017 · މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ މައްސަލަ

—

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޖުވެނައިލް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 16 އަހަރާއި 8 މަސްދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމާއި 66,666.66 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅައި، ޖުވެނައިލް ޑިޓެންޝަން ސެންޓަރެއްގައި ބޭތިއްބުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ގެސްޓްހައުސްއެއްގެ ކޮޓަރިއެއް ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލައި ފާސްކުރިއިރު، އެކޮޓަރީގައި ތިބި ދެ ކުއްޖަކު ތިބި އެނދުގެ ދަށުން 88 ރަބަރު ޕެކެޓެއްގައި 46.1242 ގްރާމް ކެނެބިސް ފެނުމުން، ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ގެސްޓްހައުސް ބަލައި ފާސްކުރުމާއި ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަޔާން ހޯދުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯއާއި، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓު ޔޫ.އެން.އޯ.ޑީ.ސީގެ މިންގަނޑާ އެއްގޮތްތޯއާއި، ކޮޓަރިން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެތީގެ ޙިޔާޒަތު ކުއްޖާއަށް ކަނޑައެޅުމާއި ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވިތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކޯޓު އަމުރެއްނެތި ބަލައި ފާސްކޮށް، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހައްޔަރުކޮށް ބަޔާން ހޯދާފައިވާކަމަށާއި، ތަޙުލީލު ޔޫ.އެން.އޯ.ޑީ.ސީގެ މިންގަނޑާ ޚިލާފްކަމަށާއި، ޙިޔާޒަތު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ސާބިޤަތަކާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި، ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކޯޓު އަމުރު ކައުންޓަރުގައި އިން ފަރާތަށާއި ކޮޓަރީގައި ތިބި ފަރާތްތަކަށް ދައްކާފައިވާތީއާއި، ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމުން ކޯޓު އަމުރެއްނެތި ހައްޔަރުކުރެވޭތީއާއި، ތަޙުލީލު ޖީ.ސީ.އެމް.އެސް އިން ކޮށްފައިވާތީއާއި، ކޮޓަރި ކުއްޔަށް ހިފީ ދެކުދިންކަމާއި ކޮޓަރީގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް އެ ދެކުދިންނަށް ލިބިފައިވާކަން ހެކިން ސާބިތުވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމްކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ގެސްޓްހައުސް ބަލައި ފާސްކުރުމަށް ދޫކޮށްފައިވާ ކޯޓު އަމުރަކީ މުޅި ގެސްޓްހައުސް ބަލައި ފާސްކުރުމަށް ދޫކޮށްފައިވާ އަމުރަކަށްވާއިރު، ގެސްޓް ހައުސްގެ ކޮންމެ ކޮޓަރިއަކަށް ވަނުމުގެ ކުރިން ކޯޓު އަމުރު ދެއްކުން ލާޒިމްނޫނެވެ. ގެސްޓް ހައުސްގެ ކައުންޓަރުގައި އިންނަ ފަރާތަކީ ވެރި ފަރާތުން ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ ހަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތަކަށް ވާހިނދު، އެފަރާތަށް ކޯޓު އަމުރު ދައްކައި އެތަން ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ ކަންތައްތައް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގެ ޤާނޫނީ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރުމަކީ އިސްތިސްނާއެއް ނެތި މުޠްލަޤް މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭ ކުށެއްކަމަށްވެފައި، މީހަކު ހައްޔަރުކުރެވުނު ތަނުން ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމަކީ އެމީހަކު މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރަނީކަމަށް، ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރަން އުޅޭކަމަށް ބުއްދިއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ފަދަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއްކަމަށް ޤާނޫނީގޮތުން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. އެޙާލަތުގައި ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި މީހަކު ހައްޔަރުކުރުމަށް ކޯޓު އަމުރެއް އޮތުން ލާޒިމް ނޫންކަން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާއިން އެނގެން އޮވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

ބަޔާނެއް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދާފައިވާކަމަށް ބުނާ ފަރާތުން، ބަޔާނުގެ ކޮން ޢިބާރާތަކުން ކިހިނެއްކަން ޝަރީޢަތަށް ސާފުކޮށްދީފައި ނުވާއިރު، ތަޙްޤީޤަށް ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ހޯދާފައިވާ ބަޔާނަކީ ޤާނޫނީގޮތުން ސައްޙަ، ޝަރީޢަތުން އެމައްޗަށް ބުރަދަން ދެވިދާނެ ބަޔާނެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

2014/HC-A/323 ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކުރާ ފަދަ ފޮޓޯ ރިޕޯޓެއް އޮތުން ލާޒިމްވާނީ ހަމައެކަނި ފިޒިކަލް އެގްޒަމިނޭޝަންގެ މައްޗަށް ބުރަވެ ކެނެބިސްގެ ބާވަތް ދެނެގަނެފައިވާނަމައެވެ. މަސްތުވާތަކެތި ހަމައެކަނި ފިޒިކަލް އެގްޒަމިނޭޝަނުން ނޫން، ޖީ.ސީ.އެމް.އެސް މެތޮޑްއިން ތަޙުލީލުކުރެވި، މެޝިން ރިޕޯޓު ތަޙުލީލު ރިޕޯޓާ އެޓޭޗް ކުރެވިފައިވާނަމަ، ފޮޓޯ ރިޕޯޓެއް އޮތުމަކީ ކޮންމެހެން ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

2010/SC-A/24، 2008/HC-A/202 އަދި 2009/HC-A/265 ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އުޞޫލަކީ، އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮޓަރިއެއްގެ ތެރެއިން މަސްތުވާތަކެތި ފެނިފައިވީނަމަވެސް، އިތުރު ހެއްކާއި ޤަރީނާއާ ނުލައި، އެކޮޓަރިއެއްގައި ދިރިއުޅޭ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ވަކި މީހަކު އެތަނަކުން ފެންނަ އެއްޗަކަށް ޒިންމާނުކުރުވޭނެ ކަމުގެ އުޞޫލެވެ. ކޮޓަރިން މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމުގެ އިތުރުން، އެތަކެއްޗަކީ އެމީހުންގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި، އެމީހުންނަށް އެނގިގެން އެތަނުގައި ހުރި ތަކެތިކަން ހާމަކޮށްދޭ ހެއްކާއި ޤަރީނާ ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލައެއްގައި އެ އުޞޫލު ނުހިނގައެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަދި (ޅ) އަށް ބަލާއިރު، މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލްގައި ހުންނަ ތަނަކުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމާއި، މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރީކަމަށް މާނަކުރެވިދާނެ އެހެން ގޮތަކަށްވެސް މަސްތުވާތަކެތި ހުރެއްޖެކަމަށް ވާނަމަ، އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު މީހާގެ އަތުގައި މަސްތުވާއެއްޗެއް ހުރީކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

14 ގްރާމްއަށްވުރެ ގިނައިން މީހެއްގެ އަތުން ކެނެބިސް ފެނުމަކީ ކުށުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލުމަށް ފުދޭ ކާފީ ޤާނޫނީ ޤަރީނާއެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 146 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، އެކަކަށްވުރެ ގިނަމީހުންނަށް އެނގިގެން، އެމީހުންގެ ރުހުމާއެކު، އޭގެތެރެއިން ވަކި މީހެއްގެ އަތުގައި މަސްތުވާތަކެތި ހުރެއްޖެނަމަ، އެއިން ކޮންމެ މީހެއްގެ އަތުގައި ވަކިވަކިން މަސްތުވާތަކެތި އެ ޢަދަދަށް ހުރި ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. ކޮންމެ މައްސަލައަކީ ތަފާތު ވާޤިޢާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ މައްސަލައެއް ކަމުން، މަސްތުވާތަކެތި އެތަނުގައި ހުރީ ދެފަރާތަށް އެނގިގެން، އެފަރާތުގެ ރުހުމުގައިކަން އެނގެން އޮތް މައްސަލައެއްގައި 2014/HC-A/215 ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލު ނުހިނގައެވެ. (ޕެރ. 03 (ބ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 106 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 141 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/37 އިން ތަރުތީބުކުރެވުމުން 143 ވަނަ މާއްދާ) ގެ (ރ) އަދި (ޅ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 142 ވަނަ މާއްދާ (ތަރުތީބުކުރެވުމުން 144 ވަނަ މާއްދާ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 144 ވަނަ މާއްދާ (ތަރުތީބުކުރެވުމުން 146 ވަނަ މާއްދާ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 137 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) (ތަރުތީބުކުރެވުމުން 139 ވަނަ މާއްދާ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/37 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނަށް 2 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/5 (ފުލުހުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާ
  • ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރުތަކާއި، އިޚްތިޔާރުތަކުގެ ބޭނުން ހިފުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 9 ވަނަ މާއްދާ
  • ކުޑަކުދިންކުރާ ކުށުގެ މައްސަލަތައް ބަލާ، ތަޙްޤީޤްކޮށް، އިންސާފުކޮށް އަދަބު ދިނުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
  • 2010/SC-A/07
  • 2008/SC-A/08
  • 2010/SC-A/24
  • 2012/SC-A/01
  • 2008/HC-A/202
  • 2009/HC-A/265
  • 2013/HC-A/206
  • 2013/HC-A/221
  • 2014/HC-A/109
  • 2014/HC-A/215
  • 2014/HC-A/323

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ