ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-S-A/93ހައިކޯޓު · 30 ޖަނަވަރީ 2020 · ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޝާފިޢު ހާރޫން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 30 ޖަނަވަރީ 2020ދަށު ކޯޓު: ގދ. މަޑަވެލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 28/Q1C/2016ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މަޑަވެލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ 6 ހެކި ލިބިފައިވާތީ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން 11 އަހަރު ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
2016 ޖަނަވަރީގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކުޑަކުއްޖަކު ފަޅުގޯއްޗެއްގެ ތެރެއަށް ގެންގޮސް ގަދަކަމުން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ކަމަށް ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް 11 އަހަރު ޖަލަށްލުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް، ދަޢުވާގެ ސީޣާއާއި ކުށުގެ ޢަމަލު ދިމާނުވުމާއި، ދިފާޢީ ހެކިން ހާޒިރުނުކުރުމާއި، ހެކިތަކަށް ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމާއި، ހެކީގެ މިންވަރު ފުރިހަމަނުވުމުގެ ސަބަބުން ބާޠިލުވާނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ދަޢުވާގެ ސީޣާގައިވާ ޢަމަލު މާއްދާގައި ނެތްކަމާއި، ދިފާޢީ ހެކިން ހާޒިރުނުކުރިކަމާއި، މެޑިކަލް ރިޕޯޓާއި ފޯން ކޯލް ލޮގާއި ޗެޓް ލޮގަށް ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިންކަމާއި، ޝަފަހީ ހެކި ނެތްކަމާއި، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދި ހެކި ބޭނުންކުރިކަމާއި، ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުނުވާކަމެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަޢުވާގެ ނަމާއި ތުހުމަތު ސާފުކޮށް ދީފައިވާކަމާއި، ޢަމަލަކީ 3 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ތަޖްރީމްކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއްކަމާއި، ދިފާޢީ ހެކިން ހާޒިރުނުކުރި ސަބަބު ރިޕޯޓުގައިވާކަމާއި، 47 ވަނަ މާއްދާގެ ވަކިވަކި ހެކިތައް ލިބިފައިވާކަމާއި، ފޯން ރެކޯޑު ހޯދީ ކޯޓު އަމުރަކުންކަމާއި، ހެކިތައް ދިމާވާތީ ވާހަކަ ހަދައިގެން ކިޔައިދިން ކަމަށް ބެލެވޭނެ ސަބަބެއް ނެތްކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގދ. މަޑަވެލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 28/Q1C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގެ އިޖުރާއާތުގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައަޅަންވާނީ އެ މައްސަލަ ދަޢުވާކޮށް ޝަރީޢަތް ހިންގި ދުވަސްވަރު ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ ޤާނޫނުތަކާއި ޤަވާޢިދުތަކާއި އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN2ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޖިނާއީ ދަޢުވާތަކަށް ނަން ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާގެ (މ) ގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްއަށް ލިބިގެންވާ ބާރުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ؛ މުއްތަހަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ސާފުވާނެ ގޮތަށް ބުނެދީފައިވާނަމަ (51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ))، އެ ދުވަސްވަރު އިސްތިޤްރާރުވެފައިވާ ގޮތުގެ ތެރެއިން ދަޢުވާއަށް ނަން ދިނުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN3ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ޤަޞްދުގައި ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި އަތްލުމާއި ބަދުއަޚްލާޤީ ޢަމަލު ހިންގުމަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ތަޖްރީމްކޮށްފައިވާ 'ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ' ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޢަމަލުތަކެކެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN4ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ދިފާޢީ ހެކިން ހާޒިރުކުރުމަށް މުއްތަހަމު އެދިފައިނުވާނަމަ، ނުވަތަ އެ ހެކިންގެ ފުރިހަމަ މަޢުލޫމާތު ދީފައިނުވާތީ ހާޒިރުނުކުރެވުނު ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN5ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހެކީގެ ތެރެއިން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ލިބިއްޖެނަމަ ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ؛ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ވަކިވަކި ބާވަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ ނަމަވެސް 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މިންވަރަށްވުރެ މަދުން ހެކި ހުރިނަމަވެސް، ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ އެހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.4)

HN6ޖިނާއީ › ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ދަށުކޯޓުގައި ނަގާފައިނުވާ ދިފާޢުތައް އިސްތިއުނާފުގައި ނަގައިގެން ހެކިތަކަށް ބުރަދަން ދިނުމާ ސުވާލު އުފެއްދުމަކީ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ކޯޓު އަމުރުގެ ދަށުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ހޯދާފައިވާ ފޯން ކޯލް ރެކޯޑުތަކަށް ބުރަދަން ދިނުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ކުއްޖާގެ ބަޔާނާއި ތަޙްޤީޤީ ރިޕޯޓާއި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓު ދިމާވާނަމަ، އެ ވާހަކަ ހަދައިގެން ކިޔައިދިން ކަމަށް ބެލެވޭނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3.5)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (އ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާގެ (މ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)، 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، 47 ވަނަ މާއްދާ ((ހ)، (ށ)، (ޅ)، (ކ)، (އ)، (ވ)، (ދ))
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2017/HC-A/257
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2011/HC-A/119
  • ހައިކޯޓުގެ ދުސްތޫރީ މައްސަލަ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/14
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/129

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު (ރިޔާސަތު)
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ