ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/18ހައިކޯޓު · 31 ޖުލައި 2018 · ގޯއްޗާއި ބެހޭ މައްސަލަ

އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އުއްމު ކުލްޘޫމް އަބޫބަކުރު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 31 ޖުލައި 2018ދަށު ކޯޓު: ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 157/B12C/2015ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ގޯޅިއަކީ ގޯތީގެ ރަޖިސްޓްރީން މަދުވާ ބިންކޮޅުކަމަށާއި، އެ ބިން ހިމަނައިގެން ގޯތި އިންވަކިކޮށްދިނުމަށް ކައުންސިލަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތަރިކައިން ގިނަ ވާރިސުންނަށް ލިބިފައިވާ ގޯއްޗެއްގެ ރަޖިސްޓްރީގައިވާ މިނަށްވުރެ 452.29 އަކަފޫޓް މަދުވާތީ، އެ ބައި ގޯއްޗާ ގުޅިފައިވާ ގޯޅިއިން ހޯދުމަށް ވާރިސުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ކައުންސިލް އިދާރާގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ގިނަ ފަރާތްތަކެއްގެ މަސްލަޙަތު ހިމެނޭ ގޯއްޗެއްގެ ބިން އުނިވެފައިވާ ބައި ހޯދުމުގެ ދަޢުވާ، އެހެން މިލްކުވެރިން ޙާޟިރުނުކޮށް، ދައުލަތުން ނެގި އިޖުރާއީ ނުކުތާއަށް ގޮތެއް ނުނިންމާ، މައުޟޫއަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ދަށުކޯޓުން ނިންމުމަކީ ސައްޙަ އިޖުރާއަތެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ނެގި އިޖުރާއީ ނުކުތާއަށް ގޮތެއް ނުނިންމާ، މައުޟޫއަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ، ހެކީގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ ރަނގަޅަށް ތަޠްބީޤު ނުކޮށް، ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ކުރާ ފަރާތުގައި އޮންނަ އުޞޫލާއި ޢާންމު މަޞްލަޙަތަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް ނިންމި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ގޯއްޗަކީ ދަޢުވާކުރި ފަރާތުގެ އިތުރަށް އެހެން މިލްކުވެރިންގެ މަސްލަޙަތު ހިމެނޭ ގޯއްޗެއް ކަމުން އެފަރާތްތަކުން ދެކޭގޮތް ސާފުކުރަންޖެހެއެވެ. ދައުލަތުގެ އިޖުރާއީ ނުކުތާއަށް ގޮތެއް ނުނިންމާ، މައުޟޫއަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ހަމަ އެދުވަހު ޙުކުމްކުރުމުން ދަށުކޯޓުގެ އިޖުރާއަތު ސައްޙައެއް ނޫނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 157/B12C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ގޯއްޗާއި ބެހޭ މައްސަލަ

ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ ދަޢުވާތަކާއި މައްސަލަތައް މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލަން ފެށުމުގެ ކުރިންނާއި މައުޟޫޢު ބެލުމުގެ ތެރެއިން އިޖުރާއީ ގޮތުންނާއި މައުޟޫޢީ ގޮތުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ހުންނައިރު، އޭގެ ތެރޭގައި އެމައްސަލައެއް ހުށަހަޅާ ފަރާތަކީ ދަޢުވާކުރުމުގެ މަސްލަޙަތު އޮތް ފަރާތެއްތޯ ބެލުމާއި، މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކަށް މައްސަލައިގެ މައުޟޫއާއި ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުސަތުދިނުން ހިމެނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ އެންމެހައި ފަރާތްތައް ޙާޟިރުކުރުމެއްނެތި، ނުވަތަ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ޚަސްމަކަށް އެމީހާގެ ފަރާތުން ޝަރީޢަތުގައި ބަސްބުނުމުގެ ފުރުސަތު ނުލިބޭގޮތަށް ޢަމަލުކޮށްފައިވާނަމަ، އެފަދަ ކަންކަން ފުރިހަމަ ނުކުރެވި ހުންނަ ނިންމުންތަކަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުސޫލުތަކާއި އެއްގޮތް ނިންމުންތަކެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. އަދި އެފަދަ ކަންތައްތަކުން އެނިންމުންތަކަށް އަސަރުކުރާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ އިތުރަށް އިތުރު ފަރާތްތަކެއްގެ މަސްލަޙަތު ހިމެނޭ ގޯއްޗާއި ގުޅިގެން ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި، އެގޯތީގެ މިލްކުވެރިކަމުގައި ޙިއްސާވާ އެގޯތީގެ މަސްލަޙަތު ހިމެނޭ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުން މައްސަލައާއި ގުޅިގެން ދެކޭގޮތް ކޯޓުން ސާފުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

HN4މަދަނީ › ގޯއްޗާއި ބެހޭ މައްސަލަ

ފަރާތެއްގެ ފަރާތުން އިޖުރާއީ ނުކުތާއެއް ނެގުމުން، އެ އިޖުރާއީ ނުކުތާއާއިމެދު ޝަރީޢަތުން ނިންމެވި ގޮތެއް ނެތި، މައްސަލައިގެ މައުޟޫއުގައި ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ އެއްވެސް ފުރުސަތެއް އެފަރާތަށް ދެއްވުމަކާއި ނުލައި މައްސަލަ ނިންމަވާފައިވާނަމަ، ދަށުކޯޓުން ހިންގަވާފައިވާ އިޖުރާއާތުތައް ސައްޙައެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3(ނ)، 3(ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާއިބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި)
  • ނުއުފުލޭމުދާ ތަރިކައިން ލިބިގެން ބަންޑާރަ ގޯތީގެ ބިމުން ލިބުމާއިބެހޭ ޤަވާޢިދު
  • ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 43/B12C/2006

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ