—
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން، 750,000 ރުފިޔާއާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި 60,000 ރުފިޔާގެ ޖުމްލައިގެ ތެރެއިން ދަޢުވާގައި އެދިފައިވާ 1,095,000 ރުފިޔާ ދައްކަން ޙުކުމްކޮށްފައިވެއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- "ވިޔަފާރި އުޞޫލުން ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ އެގްރީމެންޓެއް" ގެ ދަށުން 750,000 ރުފިޔާ އަނބުރާ ދައްކާގޮތަށް ނަގައި، ސެކިއުރިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ބޯޓެއް ރަހުނުކޮށްފައިވިއިރު، ފައިސާ އަނބުރާ ނުދައްކާތީ، އެގްރީމެންޓުގައިވާ ދުވާލަކަށް 5% ގެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ޤާނޫނީ ވަކީލަށް ދޭންޖެހޭ ފީގެ ގޮތުގައިވާ 60,000 ރުފިޔާއާއެކު ފައިސާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކޮށްފައިވެއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ލިޔުމުން ހަދާފައިވާ ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ އެގްރީމެންޓެއްގައިވާ ޢަދަދު ޝަފަހީ ހެކިން ނަފީކުރެވޭނެތޯއާއި، އެގްރީމެންޓުގައި "ޤާނޫނީ ވަކީލަށް ދޭންޖެހޭ ފީ" ގެ ގޮތުގައިވާ ފައިސާ ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ލައްވާ މަސައްކަތްކުރުވިކަން ސާބިތުނުކޮށް ނަގައިދެވޭނެތޯއާއި، ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ދެއްކި ފައިސާއިން ދަރަނި އަދާވެފައިވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އަތަށް ލިބިފައިވަނީ 300,000 ރުފިޔާކަން ހެކިބަހުން އެނގޭކަމަށާއި، ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ޤާނޫނީ ވަކީލަކަށް ޚަރަދުކުރިކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތި ލީގަލް ފީ ނަގައިދީފައިވާކަމަށާއި، ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ދަރަނިވެރިޔާ އެދިގެން ތިންވަނަ ފަރާތަކާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ލިޔުމުން ސާބިތުވާ ޢަދަދު ނަފީކުރާނެ ކިތާބީ ނުވަތަ ކާފީ ހެކި ހުށަހަޅާފައިނުވާތީއާއި، ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ދިން ފައިސާއަކީ ދަރަނި ހިފާ ފަރާތް ބުނެގެން ދިން ފައިސާކަން ސާބިތުނުވާތީ އެ ބައިތައް ޤާއިމުކޮށް، ލީގަލް ފީއަކީ ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ލައްވާ ކުރުވި މަސައްކަތަކަށްކަން ސާބިތުނުވާތީ އެ ބައި ބާޠިލުކޮށްފައިވެއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- —
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ބައެއް ބަދަލުކުރިބައެއް ބަދަލުކުރި (ޤާނޫނީ ވަކީލަށް ދޭންޖެހޭ ފީގެ 60,000 ރުފިޔާ ނަގައިދިނުމަށް ކުރި ބައި ބާޠިލު، ބާކީ ބައި ޤާއިމް)
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކިތާބީ ހެކިން ސާބިތުވާކަމެއް ޝަފަހީ ހެކިން ނަފީ ކުރުމަކީ އިސްތިސްނާއީ ގޮތެއްގައި މެނުވީ ކުރެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ޝަފަހީ ހެކި (oral evidence) ގެ މައްޗަށް ކިތާބީ ހެކި (documentary evidence) ގަދަވެގެންވުމަކީ އިސްތިޤްރާރުވެފައިވާ އުޞޫލެކެވެ. (ޕެރ. 3.1)
މުޢާމަލާތެއްގެ ބައިވެރިންގެ މެދުގައި އެ މުޢާމަލާތެއް ޘާބިތުކުރުމަށްޓަކައި އެކުލަވާލެވިފައިވާ "ޚާއްޞަ" މުސްތަނަދަކުން ދެވައްތަރެއްގެ ޙުއްޖަތް ޤާއިމުކުރެވެއެވެ. ފުރަތަމަ ޙުއްޖަތަކީ، މުސްތަނަދުގައި ސޮއިކުރި ފަރާތުން އިންކާރު ނުކުރާހާހިނދަކު، އެ މުސްތަނަދަކީ އޭގައި ސޮއިކޮށްފައިވާ ފަރާތުން ދީފައިވާ މުސްތަނަދެއްކަމުގައި ޤާއިމުވާ ޙުއްޖަތެވެ. ދެވަނަ ޙުއްޖަތަކީ، އެ މުސްތަނަދުގައި ވާރިދުވެފައިވާ ބަޔާންތަކާއި ވަޤާއިޢު (content) އަކީ އޭގެ އިދިކޮޅު ޘާބިތު ނުކޮށްދެވޭހާހިނދަކު ޞައްޙަ ބަޔާންތަކާއި ވަޤާއިޢުތައް ކަމުގައި ޤާއިމުވާ ޙުއްޖަތެވެ. (ޕެރ. 3.1)
ލިޔުމުގައިވާ ފައިސާގެ ޢަދަދަށް އިންކާރުކޮށް ހުށަހަޅާ ދިފާޢީ ދަޢުވާ (counter claim) މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ހެކި ދެއްކުމުގެ ބުރަ (evidential burden) އުފުލަންޖެހެނީ އެ ދިފާޢީ ދަޢުވާ ހުށަހަޅާ ފަރާތެވެ. (ޕެރ. 3.1)
"ޤާނޫނީ ވަކީލަށް ދޭންޖެހޭ ފީ" ޝަރީޢަތް މެދުވެރިކޮށް ނަގައިދެވެނީ ހަމައެކަނި ޤާނޫނީ ވަކީލުކަމުގެ ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ވަކީލުންނަށެވެ. ޤާނޫނީ ވަކީލަކީ ހަމަޖެހިފައިވާ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތީން ޤާނޫނީ ވަކީލުކަމުގެ ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)
ވަކީލުންގެ ފީ ނަގައިދެވެނީ ދެޚަޞްމުންގެ މެދުގައި އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތަށެވެ. ޤާނޫނީ ވަކީލަށް ދޭން ދެފަރާތް އެއްބަސްވެފައިވާ ފީ އެނޫން މީހަކަށް ޝަރީޢަތުން ލިބިދެވޭނަމަ، ދެފަރާތުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާއި އެކަން ޚިލާފުވެގެން ދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)
ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ފީގެ ގޮތުގައި ޤާނޫނީ ވަކީލުކަން ކުރުމުގެ ހުއްދަ ނެތް ފަރާތްތަކަށް ކޯޓު މެދުވެރިކޮށް ފީ ނަގައިދިނުމަށް ނިންމުމަކީ އެހުއްދަ ނެގުމުގެ ބޭނުން ކެނޑިދާނެ ކަމަކާއި، ޤާނޫނީ ވަކީލުކަން ކުރުމަށް ހުއްދަ ދޫކުރުމުގެ ބޭނުމާއި މަޤްޞަދާއި ފުށުއަރާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3.2)
ދަޢުވާ ކުރާ ނުވަތަ ދަޢުވާ ލިބޭ މީހާގެ ބަދަލުގައި ކޯޓަށް ޙާޟިރުވާ ފަރާތުގެ ބަދަލު ކޯޓުތަކުން ޤަބޫލުކުރުމަކީ، ޤާނޫނީ ވަކީލެކޭ އެއްފަދައިން އެމީހަކަށްވެސް ކޯޓު މެދުވެރިވެ ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދެވޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ބަދަލުގައި ކޯޓަށް ޙާޟިރުވާ މީހުންނަށް ޤާނޫނީ ވަކީލެއްފަދައިން ކޯޓުން ފީ ނަގައިދީ އެކަން ކޯޓުތަކުން ތަޞްދީޤުކުރާން ވެއްޖެނަމަ، އެކަން ވެގެންދާނީ "ލީގަލް ޕްރޮފެޝަން" ގެ އަސާސީ ހަމަތަކާއި ޚިލާފު ކަމަކަށެވެ. (ޕެރ. 3.2)
ދަރަނިވެރިޔާގެ ފަރާތުން ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ފައިސާ ދެއްކިނަމަވެސް، އެފައިސާއަކީ ދަރަނި ހިފާ ފަރާތަށް ދިނުމަށް އެފަރާތް ބުނެގެން ދިން ފައިސާކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.3)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު 6 ގެ 178 ވަނަ މާއްދާގައިވާ "ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ބަދަލު ޤަބޫލު ކުރުމާއި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ވަކާލާތު ކުރުމަށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ހާޒިރުވުމުގެ ޤަވާޢިދު" ގެ 4 ވަނަ މާއްދާ އާއި 7 ވަނަ މާއްދާ
- "ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަކާލާތު ކުރާ ވަކީލުންނާބެހޭ ގަވާއިދު" (01 ޑިސެމްބަރ 2002) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ 1 ވަނަ ނަންބަރު
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/01/SC (03 ޖޫން 2012) ސަރކިއުލަރގައިވާ "ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގައި ވަކާލާތުކުރާ ޤާނޫނީ ވަކީލުންނާބެހޭ ޤަވާޢިދު" ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ 2 ވަނަ ނަންބަރު
- 2010/SC-A/17
- 2010/SC-A/02
- 2009/HC-A/348
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.