ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/32ހައިކޯޓު · 25 މާރިޗު 2019 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޝާފިޢު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 25 މާރިޗު 2019ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު K(720-2017)ABA/2018/16ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރީގެ ބަންދު އަމުރު ބާޠިލުކޮށް، މައްސަލަ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމާފައިވާތީއާއި ބަންދުގައި އަހަރަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވާތީ ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް 07 އޮގަސްޓު 2017 ގައި އަމުރު ނެރުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުރި ފަރާތެއް، ބަންދުގައި އަހަރަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވުމާއި މައްސަލަ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމުމުން ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ހެކިން ހާމަވެފައިވާތީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުށުގެ ބާވަތާއި 2009/12 ގެ 28 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލާއިރު ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތުމުން ބަންދުގައި ހުންނަންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓުން ކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު K(720-2017)ABA/2018/16
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު، ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް ދަށުކޯޓަށް ކަނޑައެޅި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަކީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ނޫން ކަމުން، އޭނާގެ ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް ހުރި ސަބަބުތަކުން ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ. އެ ސަބަބެއް އޮތްތޯ ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ފަނޑިޔާރަށެވެ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި 49 ވަނަ މާއްދާ). (ނުކުތާ 3.2)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި، ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވުމާއި، ފިލުމާއި، ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ބިރު އޮތްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެނިއްޖެނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާއިރު، ބަންދު ޤާނޫނީތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާ). (ނުކުތާ 3.2)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި އެ ވަގުތު ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ސަބަބުތަކުން ސަބަބެއް އޮވެ، ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، 59 ވަނަ މާއްދާގެ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ. (ނުކުތާ 3.2)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުޑަކުދިންނާމެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ މައްސަލަތަކަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް ބަލައި، ހެކި ފޮރުވުމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތްނަމަ، ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުގައި ބައިތިއްބަންޖެހޭ ބާވަތެއްގެ މައްސަލަތަކެކެވެ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 28 ވަނަ މާއްދާ). (ނުކުތާ 3.3)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ މީހެއްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެންނަ ޙާލަތުގައި، އެ މީހަކު ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަމެއް ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ (2016/HC-A/52). (ނުކުތާ 3.3)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ހެކިބަސް ދޭން ތިބީ ކޮން ބައެއްކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ހާމަވެފައިވުމަކުން، އަދި ހެކިންނާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހަމަ އެއް މުއައްސަސާއެއްގެ ބައެއް ކަމަށްވުމުން، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ނެތިނުދެއެވެ. އަދި ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓާއި ފަނޑިޔާރު ކަމުން، ހައިކޯޓުން ދޫކޮށްލި ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅައިފިނަމަ މި ޙުކުމުގެ އަލީގައި ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް ދަށުކޯޓަށް ކަނޑައަޅައެވެ. (ނުކުތާ 3.3)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފުގެ ނުކުތާގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 (ކުޑަކުދިންނާމެދު ޖިންސީ ގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 28 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/52 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޙަސަން ޢަލީ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ