އާއިޝަތު ޙިމްލާ ވ. އާދަމްމަނިކު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 163/Cv-C-HD/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތް ނޯޓިސް ނުދީ ތަން ދޫކޮށްލުމާއި، ތަނަށް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ޚަރަދު ކަމަށް ބުނެ ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން ސެކިއުރިޓީ ޑިޕޮސިޓް ހިފަހައްޓައިފައިވާ މައްސަލައިގައި، ސިވިލް ކޯޓުން އެ ފަރާތުގެ ކިތާބީ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، ނޯޓިސް ނުދިނުމަށް ބަލައި ނުލައި ޑިޕޮސިޓް އަނބުރާ ދިނުމަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަށުކޯޓުން ހުށަހެޅުނު ކިތާބީ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އެ ހެކިތަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވާކަމަށް ބުނެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 11)
2. ކުއްޔަށް ހިފި ތަން ދޫކޮށްލިއިރު ތަނަށް ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާކަމާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ޚަރަދެއް ކޮށްފައިވާކަން ސެކިއުރިޓީ ޑިޕޮސިޓުން ކަނޑަން ބޭނުންވާ ފަރާތުން ހެކިން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހެއެވެ. ބިލު ނުވަތަ އަގު ދައްކާފައިވާކަމުގެ ހެކި ނެތި، އަމިއްލައަށް ތައްޔާރުކުރި އަގު ލިސްޓަކާއި ފޮޓޯތަކަކީ އެ ޚަރަދު ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12.4–12.5)
3. އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމުގެ ކުރިން ނޯޓިސް ދޭންޖެހޭކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި އޮތަސް، ނޯޓިސް ނުދިނުމަކީ ސެކިއުރިޓީ ޑިޕޮސިޓް އަނބުރާ ދިނުމަށް ހުރަހެއްކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންވެފައި ނުވާނަމަ، ނޯޓިސް ނުދިނުމުގެ ސަބަބުން ޑިޕޮސިޓް ހިފަހައްޓައި ނުލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 12.6)
4. އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ނުކަނޑާ ޑިޕޮސިޓް ރައްދުކުރުމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ނޯޓިސް ނުދިނުމަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްނުކުރުމަކީ، އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ބަޔާންކޮށްނުދެވޭ ޙާލަތުގައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއިން ލިބިދޭ ޢަދުލުވެރި ޝަރީޢަތެއްގެ ޙައްޤު ހަނިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12.6)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ މާއްދާއެއްގެ (ށ) (މާއްދާގެ ނަންބަރު PDF ގައި '25' ކަމަށް؛ ޔަޤީން ނޫން)
• ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ސެކިއުރިޓީ ޑިޕޮސިޓާބެހޭ މާއްދާ