Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2020/HC-A/162 · 8 ޑިސެމްބަރު 2022 · ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

މެރިން ކޮރަލް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 126/Cv-C-HD/2018

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ހުޅުމާލޭގައި ޞިނާޢީ ބޭނުމަށް ބިން ކުއްޔަށް ދިން އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައެޅި މުއްދަތުގައި ޞިނާޢަތް ޤާއިމުނުކުރުމުން ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަނުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށްތޯއާއި، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 5 އަދި 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ދަށު ކޯޓުން ޙުކުމްކުރީތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނުމަކުން ހަމައެކަނި ނުފުދޭނެއެވެ؛ ކޯޓުތަކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް އޮތްކަން ތަފްޞީލާއެކު ހާމަކޮށް، ޙަވާލާދޭ މާއްދާއާ ނިންމުން ޚިލާފުވާ ގޮތާއި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުޘު ބަޔާންކުރުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ (އަދި ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ) ޒިންމާއެކެވެ؛ އެކަން ނުކޮށް ހުށަހަޅާ ނުކުތާއަކީ ޝަރީޢަތުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17–19)
  2. ދަށު ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ނުކުތާއެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ފަހިވާ ގޮތަށް ނިންމާފައިވާނަމަ، އެ ނުކުތާއާމެދު އިތުރަށް ބަސްބުނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 24، 37–38)
  3. ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވާ ކަންތައްތައް ކުރަންވާނީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގައި ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޞިނާޢަތް ޤާއިމުކުރަން ކަނޑައަޅައި، އެ މުއްދަތުގައި ޤާއިމުނުކުރިނަމަ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކުއްޔަށް ދޫކުރާ ފަރާތަށް ދީފައިވާއިރު، ދިގުކޮށްދިން މުއްދަތުގައިވެސް ޞިނާޢަތް ޤާއިމުނުކުރިނަމަ، އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތް ޢަމަލެކެވެ. (ޕެރ. 31–36، 54)
  4. އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޞިނާޢަތް ޤާއިމުކުރުމަށް ލާޒިމުކުރަނީ ބިމުގެ ބޭނުން އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ހިފޭނެ ގޮތަށް ޢިމާރާތްކޮށް ޞިނާޢަތް ފެށުމަށެވެ؛ ކޮންމެވެސް ސިފައެއްގައި ކުރެވުނު ގޮތަކަށް ކުރުމަކުން އެ ލާޒިމު އަދާނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 35)
  5. ޕާރފޯމަންސް ގެރެންޓީ ނުވަތަ ސެކިއުރިޓީއަކީ ކޮންޓްރެކްޓަރ މަޝްރޫޢު ނިންމުމަށް ވަޢުދުވާ އެއްޗެކެވެ؛ މުއްދަތުގައި މަސައްކަތް ނުނިމިއްޖެނަމަ ސެކިއުރިޓީ މިލްކުކުރުމުގެ ބާރަކީ ކުއްޔަށް ދޫކުރާ ފަރާތުގެ އިޚްތިޔާރެއް ކަމަށްވާއިރު، ސެކިއުރިޓީގެ ފައިސާ ދޫކޮށްލުމަކީ ޞިނާޢަތް ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށް ދަލާލަތުކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 40–44)
  6. ޝަފަހީ ހެއްކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމަށް ބުނާނަމަ ކޮން ހެއްކެއްގެ ހެކިބަހަށްކަމާއި އޭގެ ތަފްޞީލު އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބަޔާންކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 45)
  7. އެއްބަސްވުމުގައި ޞިނާޢަތް ޤާއިމުކުރާނެ ވަކި މުއްދަތެއް ނުވަތަ ބާޠިލުކުރުމުގެ ޙައްޤު ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ޙާލަތުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން 2018/SC-A/11 އަދި 2018/SC-A/22 ގައި ނިންމި ނިންމުން، އެފަދަ މުއްދަތާއި ބާޠިލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވުމަކަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ޙަޤީޤަތްތައް ތަފާތުވާތީއެވެ. (ޕެރ. 47–53)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.