ޖެޓަން ޓްރެވަލް ސަރވިސެސް ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ސަން ސްޕޮޓް ޓުއަރސް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް؛ ތިންވަނަ ނުކުތާގެ ތަޙުލީލު ވަނީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ތަރަފުން (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރުމާ ދިމާއަށް)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2605/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކޯޓެއްގައި ރިސޯޓުގެ އިހުމާލެއް ނެތްކަމަށް ދިފާޢުކުރި ޓްރެވަލް އެޖެންޓަކަށް، ހަމަ އެ ހާދިސާ ރިސޯޓުގެ އިހުމާލުން ހިނގި ކަމަށް ބުނެ ރިސޯޓު ހިންގި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާ ކުރެވޭތޯ (އެސްޓޮޕެލްގެ މަބްދައު).

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޚަޞްމަކު އެއް ކޯޓެއްގައި އެއް ވާޤިޢާއަކާ ބެހޭގޮތުން ބުނި ބަސް އަނެއް ކޯޓުގައި ދިމާއިދިކޮޅަށް ބަދަލުކޮށް ފަނޑިޔާރުންގެ ކުރިމަތީގައި ވާހަކަދެއްކުމަކީ އެސްޓޮޕެލް (Estoppel) ގެ އާންމު މަބްދައުގެ ދަށުން ކުރެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް (loss mitigation) ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފު ވާހަކަ ކޯޓުތަކުގައި ދެއްކުމަކީ އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14.4، 14.7)
2. ކޯޓުތަކަށް ދަޢުވާ ހުށަހަޅަންވާނީ އިންސާފު ހޯދުމަށް ސާފު އަތަކާއެކުގައެވެ. ކޯޓުތަކުގައި އެއް މައުޟޫޢެއްގައި އެކި ފަހަރު އެކި ގޮތަށް ތެދުދޮގަށް ނުބަލާ ދަޢުވާކޮށް ދިފާޢުކުރުމަކީ އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ހުއްޓުވަންޖެހޭ، ކޯޓުތަކުން ފުރުޞަތު ނުދޭންވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 14.4، 14.6)
3. ޤާނޫނީ ފަންނުގެ ޤާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ކޯޓުގައި ކުރިއަށްދާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ކޯޓަށް ކަމެއް އޮޅުވާލުމަކީ ނުވަތަ ޤަޞްދުގައި ވަންހަނާކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ސުލޫކީ މިންގަނޑާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ؛ ވާޤިޢާއަކާ ގުޅިގެން ދެ ކޯޓެއްގައި ދެގޮތަކަށް ބަސްބުނެ ވަކާލާތުކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުންނާއި އަޚްލާޤީ ގޮތުން ޖާގަ ނުދެވޭނެ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 14.4-14.5)
4. މައްސަލައިގައި ކަން ހިނގާދިޔަ ގޮތް ތެދުބަހުން ސާފުކޮށް ހެކި ޤަރީނާ ހުށަހެޅުމަކީ ޚަޞްމުންގެ ޒިންމާއެވެ؛ ފަނޑިޔާރު ޙުކުމް ބިނާކުރަނީ ދެފަރާތުގެ ވާހަކައާއި ހެކި ވަޒަންކޮށް ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނުތަކާއި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާ އެއްގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 14.7)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2019 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނީ ފަންނުގެ ޤާނޫނު)ގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2019 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނީ ފަންނުގެ ޤާނޫނު)ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
• އެސްޓޮޕެލް (Estoppel) ގެ އާންމު މަބްދައު