ޒުލްފާ އަޙްމަދު ވ. އޭ އެންޑް އޭ ބްރަދަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 272/Cv-C/2018
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދެފަރާތާ ދެމެދު ވެފައިވާ ޢިމާރާތްކުރުމާއި ކުއްޔަށްދިނުމުގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްދިނުމަށް އެދުނު ދަޢުވާ ސިވިލް ކޯޓުން ނުބަލައިގަތުމުގައި، (1) އަނެއް ފަރާތަށް ރައްދު ނުކޮށް ފުލުހުންގެ ސިޓީއަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމާއި، (2) ލޯނު ނުދެއްކުން އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެއްކަމަށް ނުބެލުމާއި، (3) ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނުނަގައި ފޮޓޯތަކަށް ނުބަލައި މައްސަލަ ނިންމުމަކީ އިސްތިއުނާފުގައި ޙުކުމް ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ގޯހެއްތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- އެއް ފަރާތުން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުންތައް މައްސަލައިގެ އަނެއް ޚަސްމަށް ރައްދުކޮށް، އެއާމެދު ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު އެ ޚަސްމަށް ދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 8)
- ދަށުކޯޓުން ލިޔުމަކަށް ބަރޯސާވެ ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ ގޯހެއްކަމުގައިވިޔަސް، އެ ގޯހުގެ ސަބަބުން ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢަށް އަސަރުނުކުރާނަމަ، ހަމައެކަނި އެ ގޯހުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ގޯސްކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ނޫނެވެ. އެއްބަސްވުމުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ދެފަރާތުން އިންކާރުނުކުރާއިރު، އެ ޞައްޙަކަމާބެހޭ ލިޔުމަކުން ދަޢުވާއަށް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ. (ޕެރ. 9)
- އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ލޯނުގެ ފައިސާ ދައްކަންޖެހެނީ ޙަވާލުކުރެވޭ ފްލޯތަކުގެ ކުލިން ކަމަށްވާއިރު، އެ ފްލޯތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ފްލޯ ކުރިން ވެފައިވާ އެހެން އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އެހެން ފަރާތަކަށް ދީފައިވުމުން އެ އިލްތިޒާމް ފުއްދުމަށް ހުރަސްއެޅިފައިވަނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ކަމަށްވާނަމަ، އެ ފައިސާ ނުދެއްކުމަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކަމަށް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14-15)
- ހެކި ހުށަހެޅުމަކީ ޚަސްމުންނަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއް ނަމަވެސް، ހެކިން ހާޒިރުކުރުމަކާނުލައިވެސް މައްސަލަތަކުގައި ގޮތް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. މައްސަލައާ ގުޅުންހުރި ހެކި ކަނޑައެޅުމާއި ހުށަހަޅާ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވާއިރު، ހެކިން ހާޒިރުނުކުރުމަށް ނިންމާ ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 17)
- ޢިމާރާތުގެ ފިނިޝިންގ މަސައްކަތާއި ޢިމާރާތްކުރަންޖެހޭ ފެންވަރާމެދު ދެފަރާތުން އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތެއް ނޭނގޭ ޙާލަތުގައި، މަސައްކަތް ނުނިންމާކަން ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ހެކިން ނުބަލައިގަތުމަކީ ޖާއިޒު ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުރެވޭ ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 18)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ހައިކޯޓުގެ މުޙައްމަދު ސަޢީދު ވ. ޤާސިމް އިބްރާހީމް ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ އަރާމް ޓްރެވެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް ޤަޟިއްޔާ
- 2016/HC-A/186 (ފުޓްނޯޓްގައި ހިމެނޭ ހައިކޯޓު ޤަޟިއްޔާ)
- ސިވިލް ކޯޓުގެ 1769/Cv-C/2015 ޤަޟިއްޔާ (ޙަޤީޤަތެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައި)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.