ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-S-A/04ހައިކޯޓު · 12 މާރިޗު 2020 · ރަޖިސްޓްރީ ބާތިލުކުރުން

އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލް ވ. ޒީނަތު ޙަސަން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 12 މާރިޗު 2020ދަށު ކޯޓު: ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 130/S2C/2019ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ވަގުތީ ރަޖިސްޓްރީ ބާޠިލުކުރާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ނިންމި.
ވާޤިޢާ
ސ. ހިތަދޫ އޮޑައްސައު ސަރަޙައްދުގެ 640 ނަންބަރު ގޯތީގެ ވަގުތީ ރަޖިސްޓްރީ (319/2018-GVR) ހައުސިންގ މިނިސްޓްރީގެ އައްޑޫ ސިޓީ ޑިޕާޓްމަންޓުން ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ހަދައިދިނީ ދެމީހެއްގެ ބަޔާނަށް ބުރަވެ. ކުރިން ޑިޕާޓްމަންޓުން ލިޔުމުން ބުނެފައިވަނީ އޭނާގެ ނަމުގައި ގޯއްޗެއް ލިބިފައިވާކަން ލިޔުންތަކުން ނޭނގޭ ކަމަށް. ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތް ކުރީގެ ގުރުއަތުތަކުގައި ބައިވެރިވެފައިނުވާކަން އިޢުތިރާފުވި.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބަންޑާރަ ގޯތި ދޫކުރިކަމުގެ ލިޔުމެއް ނުވަތަ ގުރުއަތު ނަންބަރެއް ނެތި، ދެމީހެއްގެ ބަޔާނަށް ބުރަވެ ހަދައިދީފައިވާ ގޯތީގެ ވަގުތީ ރަޖިސްޓްރީއަކީ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުތަކާ ޚިލާފަށް ހަދާފައިވާ، އަޞްލުން ބާޠިލު ރަޖިސްޓްރީއެއްތޯ؛ އަދި އެފަދަ ރަޖިސްޓްރީއެއްގެ ޞައްޙަކަމަށް ޠަޢުނުކުރުމުން ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ބުރަ އޮންނަނީ ކާކުގެ މައްޗަށްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކައުންސިލުން ބުނީ ހުށަހެޅި ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 11 (ރ) އާއި 16 (ހ)، (ށ) އާ ޚިލާފަށް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/02-2010/SC ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާ ގޯސްކޮށް ތަފްސީރުކޮށް ނިންމި ކަމަށް. ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ ގޯތި ލިބުނީ ފަހުން އެދުމުން ކަމަށާއި ވަގުތީ ރަޖިސްޓްރީއަކީ ނަފީނުކުރެވޭ ދަލީލެއް ކަމަށް.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކައުންސިލުން ހުށަހެޅި ލިޔުންތަކުން ރަޖިސްޓްރީ ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަން ސާބިތުވާތީ ބުރަ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ފުރޮޅުނު؛ އިޢުލާނަކަށް އިޖާބަދީގެން ގޯތި ލިބުނުކަމުގެ މުސްތަޤިއްލު ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާއިރު، ޠަޢުނުކުރެވިފައިވާ ރަޖިސްޓްރީ އެކަނި ކާފީ ނުވޭ. ރަޖިސްޓްރީގައި ދޫކުރި ތާރީޚު ނެތުމާއި ލިޔެފައިވާ ބަޔާން ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފުވުމުންވެސް އޭގެ ޞައްޙަކަން ވެއްޓިގެންދޭ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 130/S2C/2019
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ވަގުތީ ރަޖިސްޓްރީ އަޞްލުން ބާޠިލުކަމަށް ކަނޑައެޅި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ރަޖިސްޓްރީ ބާތިލުކުރުން

ވަކި ޙަޤީޤަތެއް ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރައަކީ އެ ޙަޤީޤަތް އެގޮތުގައި އޮތްކަމަށް ކޯޓުން ޤަބޫލުކުރުމަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ކިބައިގައި އޮންނަ ބުރައެކެވެ. ރަޖިސްޓްރީއެއް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހަދާފައިވާކަން ސާބިތުވާ ވަރަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ހެކި ހުށަހަޅައިފިނަމަ، ގޯތި ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ލިބުނުކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރަ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ފުރޮޅިގެން ދެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))

HN2މަދަނީ › ރަޖިސްޓްރީ ބާތިލުކުރުން

ޞައްޙަކަމަށް ޠަޢުނުކުރެވިފައިވާ ވަގުތީ ރަޖިސްޓްރީއަކީ، އޭގެ ޒާތުގައި ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއް ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ދޫކޮށްފައިވާކަމުގެ ކާފީ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. ރަޖިސްޓްރީ ހެއްދުމުގެ ކުރިން ގޯތި ދޫކުރިކަން އެނގޭނެ މުސްތަޤިއްލު ހެއްކެއް ރަޖިސްޓްރީ އޮތް ފަރާތުން ހުށަހަޅަންޖެހެއެވެ؛ ޠަޢުނުކުރެވިފައިވާ ރަޖިސްޓްރީ އެކަނި އެކަމުގެ ހެއްކަކަށް ބެލުމަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ޞައްޙަ އަސާސެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ)، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/03-2014/SC އަށް ތަބާވެ)

HN3މަދަނީ › ރަޖިސްޓްރީ ބާތިލުކުރުން

ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، އަދި ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ބަންޑާރަ ގޯތި ދޫކުރުމުގެ ގަވާއިދުގެ 10 އާއި 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ބަންޑާރަ ގޯއްޗަކަށް އެދުނީކަމަށް ބެލެވޭނީ ގޯތި ދޫކުރުމަށް ޢާންމުކޮށް އިޢުލާނުކުރުމުން ފޯމު ފުރިހަމަކޮށް ހުށަހެޅުމުންނެވެ. ސަރުކާރު އިދާރާއަކަށް ނުވަތަ ކައުންސިލަކަށް ގޯއްޗަކަށް އެދި ސިޓީއެއް ނުވަތަ ފޯމެއް ހުށަހެޅުމަކީ ގޯއްޗަށް އެދުނީކަމަށް ބެލެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN4މަދަނީ › ރަޖިސްޓްރީ ބާތިލުކުރުން

ބަންޑާރަ ގޯއްޗާއި ޢިމާރާތް ރަޖިސްޓްރީކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ވަގުތީ ރަޖިސްޓްރީގައި ގޯތި ދޫކުރި ތާރީޚު ހިމަނަންޖެހެއެވެ. ގޯތި ދޫކުރިކަމުގެ ލިޔުމެއް ނުވަތަ ގުރުއަތު ނަންބަރެއް ނެތި، ފެންނަން ހުރި ޙަޤީޤަތްތަކާ ޚިލާފު ދެމީހެއްގެ ބަޔާނަށް ބުރަވެ ހަދައިދިން ވަގުތީ ރަޖިސްޓްރީއަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ރަސްމީކޮށް ކުރެވިފައިވާ ރަޖިސްޓްރީއެއް ކަމަށް ބުރަވެވޭނެ ރަޖިސްޓްރީއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ)، (ށ))

HN5މަދަނީ › ރަޖިސްޓްރީ ބާތިލުކުރުން

ސަރުކާރު އިދާރާތަކުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކޮށްފައިވާ ކަންކަން ތަޙްޤީޤުކޮށް ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި، މަދަނީ ޚުޞޫމާތެއްގެ ތެރެއިން ރަޖިސްޓްރީއެއްގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅުމަކީ ތަފާތު ދެ ބާވަތެއްގެ މައްސަލައެވެ. ތަޙްޤީޤަކާ ނުލައިވެސް ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ ހެކިތަކަށް ބުރަވެ މަދަނީ މިންގަނޑުން ރަޖިސްޓްރީއެއްގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ގޮތެއް ނިންމިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

HN6މަދަނީ › ރަޖިސްޓްރީ ބާތިލުކުރުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ މުދާ ހޯދުމާއި މިލްކުކުރުމުގެ ޙައްޤުގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް މުދާ ހޯދުން ހިމެނިގެން ނުދެއެވެ؛ މުދާ ހޯދަންޖެހޭނީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިންނެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާ (ހ) އަދި (ށ)
  • ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ބަންޑާރަ ގޯތި ދޫކުރުމުގެ ގަވާއިދުގެ 10 ވަނަ މާއްދާ އަދި 14 ވަނަ މާއްދާ
  • ބަންޑާރަ ގޯއްޗާއި އިމާރާތް ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމާއިބެހޭ ގަވާއިދުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ބައެއް ޤާނޫނުތައް އިޞްލާޙުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާ (ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާ އިޞްލާޙުކުރި)
  • ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާގެ ތެރެއިން)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާ (ހ) އަދި (ށ)
  • A/03-2014/SC
  • 2011/HC-A/229
  • A/02-2010/SC

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ (ރިޔާސަތު)
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ