ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/150ހައިކޯޓު · 19 ނޮވެމްބަރު 2020 · ވަގުތީ އަމުރު

ސޭވް ދަ ޑްރީމް ޕވޓ ލޓޑ ލައިބިލިޓީ ކޮމްޕެނީ ވ. ޙުސައިން ޝިހާމް ޢަލީ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 19 ނޮވެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު B2-CR2/VN/2020/03ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، ވަގުތީ އަމުރެއް މެދުވެރިކޮށް މައުޟޫޢީ ޙައްޤަށް އަސަރުކުރާ ގޮތަކަށް ގޮތެއް ނުކަނޑައެޅޭނެ ކަމަށާއި، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމަކީ މައްސަލައިގެ ޚަޞްމެއް ނުވަތަ މަޞްލަޙަތު ހުރި ފަރާތެއް ކަމަށް ނޭނގޭ ކަމަށް ބުނެ ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ސޭވް ދަ ޑްރީމް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ 50% ހިއްސާ އޮންނަ ފަރަންސޭސި ކުންފުނިން، އަނެއް 50% ހިއްސާދާރާއި މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތު ނަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެ، ބޯޑުން ވަކިކުރުމަށް ދަޢުވާކޮށް، ރިހިވެލި ރިސޯޓު ހިންގުމުގެ އިދާރީ ކަންކަން މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް މެދުވެރިކޮށް ކުރުމަށް ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުންފުންޏެއްގެ ދެ ހިއްސާދާރުންގެ ދެމެދު ޚިލާފަކާ ގުޅިގެން، ރިސޯޓު ހިންގުމުގެ އިދާރީ ކަންކަން މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް މެދުވެރިކޮށް ކުރުމަށް އެދުނު ވަގުތީ އަމުރު ސިވިލް ކޯޓުން ނުނެރުމަށް ނިންމުން ޞައްޙަތޯ، އަދި ދަށުކޯޓުގައި ނޭދޭ ފަރުވާއަކަށް އިސްތިއުނާފުގައި އެދެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޓޫރިޒަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީގެ މަޞްލަޙަތު ހިމެނޭތީ ދަށުކޯޓުން 'މިސްޓޭކް އޮފް ފެކްޓް' ހަދާފައިވާ ކަމަށާއި، އިޢާދަނުކުރެވޭ ގެއްލުމާއި ކަންކަން މަސްހުނިވުމުގެ ނުރައްކަލާ ހުރި ނަމަވެސް ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުނު ކަމަށެވެ. ހައިކޯޓުގައި ޕޯޓަލްތަކަށް އެކްސެސް ދިނުމާއި މިނިސްޓްރީން ސުޕަވައިޒްކުރުމަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣްލަބިއްޔަތުން ކަނޑައެޅީ ހައިކޯޓުގައި އެދުނު ފަރުވާއަކީ ދަށުކޯޓުގައި އެދުނު ފަރުވާ ނޫން ކަމަށާއި، ވަގުތީ އަމުރުން އަޞްލު ދަޢުވާގެ ފަރުވާ ކުރިއާލައި ނުދެވޭނެ ކަމަށާއި، ހިއްސާދާރުންގެ ޚުޞޫމާތެއްގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމްގެ މައްޗަށް އިލްތިޒާމު އުފެއްދުމުގެ ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތް ކަމަށެވެ. ފަނޑިޔާރު ނިޔާޒުގެ ރައުޔަކީ ސްޓޭޓަސް ކުއޯ ބެހެއްޓުމަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރެންވާނެ ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު B2-CR2/VN/2020/03
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެން ކަމަށާއި، ދަށުކޯޓުގައި ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުނުއިރު ނޭދޭ ފަރުވާއަކަށް އިސްތިއުނާފުގައި އެދުމުން އެ ފަރުވާ ހައިކޯޓުން ދީފިނަމަ ހައިކޯޓުން އަދާކުރަނީ ދަށުކޯޓު (Trial Court) ގެ ދައުރު ކަމުން، އެފަދަ ހުށަހެޅުމެއް ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް އަދި ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ރައުޔު)

HN2މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުގައި ބަލަންވާ މައިގަނޑު ޝަރުޠުތަކަކީ (2012/SC-A/21)، ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުވުން (fumus boni juris)، އަމުރު ނުނެރެ އަޞްލު ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއް އޮތުން (periculum in mora)، އަދި އެދޭ ފަރާތަށް އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަ (capacity) ލިބިފައިވުމެވެ؛ ކުންފުނީގެ ހިއްސާދާރަކަށް އެ ކުންފުނީގެ ހިންގުމާ ގުޅޭ ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަ ލިބިގެންވެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)

HN3މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރެއް މެދުވެރިކޮށް، އަޞްލު މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢީ ޙައްޤު ސާބިތުކޮށް ނުވަތަ ނަފީކޮށް، އަޞްލު ދަޢުވާގައި އެދިފައިވާ ފަރުވާ ކުރިއާލައި ލިބިދޭ ގޮތަށް ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ޖާގައެއް ނެތެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު؛ ސިވިލް ކޯޓުގެ ސަބަބަށް ތާއީދުކޮށް)

HN4މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ކުންފުންޏަކީ ހިއްސާދާރުންނާ ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް ކަމުން، ކުންފުނީގެ ދަށުން ހިންގާ ރިސޯޓަށް މުވައްޒަފުން ހޯދުމާއި އެ ބާވަތުގެ ކަންކަމަކީ ކުންފުނީގެ އިދާރީ ކަންކަން ކަމަށާއި، އެކަންކަމުގައި ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ (މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް) ދައުރެއް ވާނަމަ އެ ދައުރު ސާފުކޮށްދޭންޖެހޭނީ ވަގުތީ އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތުންނެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)

HN5މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ކުންފުނިތައް ރެގިއުލޭޓްކުރުމުގެ ޒިންމާ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އޮތީ ރަޖިސްޓްރާރ އޮފް ކޮމްޕެނީޒްގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމަކީ ޓޫރިޒަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޓޫރިޒަމް ވިޔަފާރިތައް ރެގިއުލޭޓްކުރާ ފަރާތް ކަމުން، ހިއްސާދާރުންގެ ޚުޞޫމާތެއްގައި ކުންފުނި އޮޕަރޭޓްކުރުމުގެ ކަންކަމުގައި ކޯޓު އަމުރަކުން މިނިސްޓްރީގެ މައްޗަށް އިލްތިޒާމު އުފެއްދުމުގެ ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ރައުޔު)

HN6މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ތަފާތު ރައުޔަކީ: ޑިރެކްޓަރުންގެ ޒިންމާ އޮތީ ކުންފުންޏަށް ކަމަށާއި، ފިފްޓީ-ފިފްޓީ ހިއްސާ އޮންނަ ކުންފުންޏެއްގެ ހިންގުން ޑެޑްލޮކަށް ދާ ޙާލަތުގައި މައުޟޫޢީ މައްސަލަ ނިމެންދެން ސްޓޭޓަސް ކުއޯ ބެހެއްޓުން މުހިންމު ކަމަށާއި، މަޞްލަޙަތު ފުށުއަރާ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުނަމަ ކޯޕަރޭޓް ގަވަރނަންސްގެ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރެންވާނެ ކަމަށެވެ. (އަޤައްލިއްޔަތުގެ ރައުޔު؛ ޙުސައިން މަޒީދު އުޞޫލީ ގޮތުން މި ނުކުތާތަކަށް ތާއީދުކޮށްފައި ވީނަމަވެސް ނިންމުމަށް ތާއީދެއް ނުކުރެއެވެ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) - ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލާ އުޞޫލާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އަދި ހައިކޯޓުގެ އިޚްތިޞާޞާ ބެހޭ މާއްދާތައް
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) - މެންބަރުންގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން ލިބޭ ޙާލަތުގައި ކޯޓުން ނެރޭ އަމުރުތަކާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/99 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ އަދި 16 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2007 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނު)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާ ބެހޭގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާއިދު (ވަގުތީ އަމުރާ ބެހޭ މާއްދާ)
  • 2012/SC-A/21
  • 2019/SC-L/91
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު C/2019-4699/Cv ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ