ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/42ހައިކޯޓު · 27 ޖަނަވަރީ 2021 · ވަގުތީ އަމުރު

މުޙައްމަދު ޞަދީފް ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް

ނިންމުމުގެ ބައި ފައިލުގައި ނެތް (އަޣްލަބ…ޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 27 ޖަނަވަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު B2-CR-1/VN/2020/1ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމަށް ނިންމީ، ހެޑްލީސް ލިބިފައިވާ ކުންފުންޏަކީ އަމިއްލަ ޝަޚްޞެއް ކަމަށާއި، އެދުނު ފަރާތުގެ ޙިއްޞާ އޮތް ކުންފުނި އެ ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާދާރަކަށްވުމަކީ އެ ކުންފުނީގެ މުދަލުގެ މައްޗަށް އޭނާގެ ޝަޚްޞީ ޙައްޤެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭތީއެވެ.
ވާޤިޢާ
ނ. ކުރެދިވަރުގެ ހެޑްލީސް ލިބިފައިވާ ޖޮއިންޓް ވެންޗަރ ކުންފުނީގެ 90% ޙިއްޞާ އޮތް ޕޭރަންޓް ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާދާރަކު، އޭނާއަށް ނޭނގި އެ ޙިއްޞާ ބަދަލުކުރި މުޢާމަލާތް ބާޠިލުކުރުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާކޮށް، ޙުކުމް ކުރުމުގެ ކުރިން ރަށުގެ ހެޑްލީސް އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ހުއްދަ ނުދިނުމަށް ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުންފުންޏެއްގެ ޙިއްޞާދާރު ކުންފުންޏެއްގެ ޙިއްޞާދާރަކަށްވާ މީހަކަށް، އެ ދެވަނަ ކުންފުންޏާ ހަވާލުކުރެވިފައިވާ ރަށެއްގެ ހެޑްލީސް ބަދަލުނުކުރުމަށް ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު (capacity) ލިބިގެންވޭތޯ، އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާގައިވާ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ޝަރުޠުތައް މި މައްސަލައިގައި ފުރިހަމަވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ލިބޭނެ ކަމަށްބުނާ ފަރުވާ ނުލިބޭކަމަށާއި، އޭނާއަކީ ޙިއްޞާދާރެއްކަން ހެކިން ސާބިތުވާކަމަށާއި، ކުންފުނި އުވާލާއިރު ކޮންމެ މެންބަރަކަށް ޝަޚްޞީ ޙައްޤެއް އޮންނަ ކަމަށެވެ. ދައުލަތާއި ތަދައްޚުލްވި ފަރާތުން ބުނީ ލަސްވުމުގެ ނުރައްކަލެއް ނެތްކަމަށާއި، ގަވާއިދުގެ އިޖުރާއަތުން ރައްކާތެރިކަން ލިބޭނެ ކަމަށާއި، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ޞިފަތު ނެތްކަމަށާއި، ތިންވަނަ ފަރާތަށް ގެއްލުންވާގޮތަށް ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރޭނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފަނޑިޔާރު ފައިޞަލް ދެކެވަޑައިގަތީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ޞިފަތު ނެތް ކަމަށެވެ. އަޣްލަބިއްޔަތު ދެކެވަޑައިގަތީ ޕޭރަންޓް ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާދާރަކަށް ސަބްސިޑިއަރީގެ މާލީ ޙާލަތުގައި މަޞްލަޙަތު އޮންނާތީ ޞިފަތު ލިބިގެންވާ ކަމަށާއި، މައިނޯރިޓީ ޙިއްޞާދާރެއްގެ ގޮތުން މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮތް ކަމަށާއި، އެސެޓް ވިއްކާލައިފިނަމަ ނުރައްކަލެއް އޮތް ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު B2-CR-1/VN/2020/1
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ނިންމުމުގެ ބައި ފައިލުގައި ނެތް (އަޣްލަބ…

ނިންމުމުގެ ބައި ފައިލުގައި ނެތް (އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ޞިފަތާއި މައުޟޫޢީ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި ބަލަންޖެހޭ ޢާންމު ޝަރުޠުތަކަކީ (1) އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ގޮތުން ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރްކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ޤާއިމުވުން (fumus boni juris)، (2) އަމުރު ނުނެރެ އަޞްލު ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއް އޮތުން (periculum in mora)، އަދި (3) އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަކީ އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު (capacity) ޤާނޫނީ ގޮތުން ލިބިގެންވާ ފަރާތަކަށް ވުމެވެ. (ޕެރ. 16، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)

ޕެރ. 16، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔުމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN2މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ކުރިން މި ތިން ޝަރުޠުވެސް ފުރިހަމަވޭތޯ މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރު ކަށަވަރުކުރަންވާނެ ކަމަށާއި، މިއިން އެއްވެސް ޝަރުޠެއް ފުރިހަމަނުވާނަމަ އަމުރު ނުނެރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 17، ފަނޑިޔާރު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)

ޕެރ. 17، ފަނޑިޔާރު ފައިޞަލްގެ ރައުޔުމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN3މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ޞިފަތު (capacity) އަކީ ވަގުތީ އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ކިބައިގައި ހުރުން ލާޒިމް ޝަރުޠަކަށްވާތީ، ދެކޮޅު ފަރާތުން އެކަމަށް އިޢުތިރާޟު ކުރިއަސް ނުކުރިއަސް، އެކަން ޝަރީޢަތުން ކަށަވަރުކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 20، ފަނޑިޔާރު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)

ޕެރ. 20، ފަނޑިޔާރު ފައިޞަލްގެ ރައުޔުމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN4މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ފަނޑިޔާރު ފައިޞަލްގެ ރައުޔުގައި: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަކީ ހެޑްލީސް ލިބިފައިވާ ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާދާރު ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާދާރެއް ކަމަށްވާއިރު، އެ ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާ ދޫކުރުމަކީ ޙިއްޞާދާރު ކުންފުނީގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ކޮށްފައިވާ ކަމަކަށްވާތީ، ހެޑްލީސް ލިބިފައިވާ ކުންފުނީގެ އެސެޓަކާމެދު ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް ކިޔުމުގެ ޙައިޘިއްޔަތު އޭނާއަށް ލިބިގެން ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 21-23؛ މިއީ އަޤައްލިއްޔަތުގެ ރައުޔު)

ޕެރ. 21-23؛ މިއީ އަޤައްލިއްޔަތުގެ ރައުޔުމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN5މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި (އިސް ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު ތާއީދުކޮށް): ޖޮއިންޓް ވެންޗަރ ކުންފުންޏަކީ ޕޭރަންޓް ކުންފުނީގެ ސަބްސިޑިއަރީ ނުވަތަ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ކުންފުންޏަކަށްވާއިރު، އެ ކުންފުނީގެ މާލީ ޙާލަތަކީ ޕޭރަންޓް ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާދާރުންގެ މަޞްލަޙަތު އޮތް ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ޕޭރަންޓް ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާދާރަކަށް ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 24)

HN6މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި: ކުންފުނީގެ ވަކި ޙިއްޞާދާރުން ހިމެނޭގޮތަށް ސަބްސިޑިއަރީގައިވާ ޙިއްޞާ ބަދަލުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދެން ތިބި ޙިއްޞާދާރުންގެ ޙައްޤުތަކަށް ބަދަލު އަންނާނެތީ، މައިނޯރިޓީ ޙިއްޞާދާރެއްގެ ޙައިޘިއްޔަތުން ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮވެއެވެ؛ އަދި ޙިއްޞާ ބަދަލުކުރުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ކުރިން ކުންފުނީގެ އެންމެ އަގުބޮޑު އެސެޓް ވިއްކާލައިފިނަމަ ކުރީގެ ޕޭރަންޓް ކުންފުންޏަށާއި އޭގެ ޙިއްޞާދާރުންނަށް މަންފާއެއް ނުލިބޭނެތީ ލަސްވުމުން ކުރިމަތިވާ ނުރައްކަލެއް އޮތުމުގެ ބަޙުޘު ފަށާފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 25-26)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓުތަކާގުޅޭ ޙައްޤުތައް ބަދަލުކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 33 ވަނަ މާއްދާ (ހ) (މާއްދާގެ ނަންބަރު PDF ގައި ވާގޮތަށް)
  • ކުންފުންޏާއިބެހޭ ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާ (ރ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
  • 2012/SC-A/21 (ނެކްސްބިޒް ލިމިޓެޑް ވ އެންޓިކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން)
  • 2018/HC-A/305
  • ޕްރީމިއަރ ޕްރޮޕަރޓީ މެނޭޖަރ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް މަނިކު

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، އިސް ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ