ޕްރިމިއަރ ޕްރޮޕަރޓީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް މަނިކު

ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު (6) ގެ 295 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަކީ ކޯޓުގެ އިޚްތިޔާރީ (discretionary) ބާރެއް ކަމަށްވާތީ، ޤާނޫނަކުން ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރެންޖެހޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކުރާ ޙާލަތްތައް ފިޔަވައި، ވަގުތީ އަމުރަކީ ޙައްޤެއްގެ ގޮތުގައި އެދެވޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ؛ އަމުރު ނެރުމާއި ނުނެރުން ބިނާވާނީ މައްސަލައިގެ ވަޤާއިޢުތަކާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށެވެ. (3-ހ)

ވަގުތީ އަމުރު ނެރުން ހުއްދަވުމަކީ އެއަމުރު ނެރެން ލާޒިމުވާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ކޯޓުން އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުންކުރަންވާނީ ބޭއިންސާފަކަށް ނުވާގޮތަށް، ސަބަބުވެރި ގޮތެއްގައި ޤަޟާއީ ހަމަތަކުގެ މަތިންނެވެ. (3-ހ)

ޤަވާޢިދު (6) ގެ 295 ވަނަ މާއްދާގެ (4) ގެ (ހ) ގެ (4) އާއި (5) ގައި ބަޔާންކުރަނީ ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބުތައް ހުރުމާއި، ފަރާތަކަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމެއް ހުއްޓުވުމުގެ ޙާލަތްތަކެވެ؛ އެފަދަ ޙާލަތެއް އޮތްތޯ މައްސަލައިގެ ވަޤާއިޢުތަކަށް ބަލައި ދެނެގަންނަން ޖެހެއެވެ. (3-ހ)

ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ގެ މަތިން ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ މައިގަނޑު ޝަރުޠުތަކަކީ: ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރްކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުކޮށް ޤާއިމުވުން (fumus boni iuris)، ލަސްވުމުން ކުރިމަތިވާނެ ނުރައްކަލެއް އޮތުން (periculum in mora)، އަދި އަމުރަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ލިބިގެންވުމެވެ؛ މިއީ ކޮންމެ މައްސަލައެއް ވަކިން ވަޒަންކުރަންޖެހޭ، ކަނޑައެޅިފައިވާ ފޯމިއުލާއެއް ނެތް އުޞޫލެކެވެ. (3-ށ)

ކޯޓުން ފުރަތަމަ ބަލަންވާނީ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ފާޅުކަން ބޮޑުކޮށް އޮތްތޯއެވެ؛ ދެން، އަމުރު ނުނެރެއްޖެނަމަ ލިބޭ ގެއްލުމަށް އެކަށީގެންވާ ބަދަލެއް (adequate remedy) ދެވިދާނެތޯއެވެ؛ ދެވޭނަމަ ޢާންމު އުޞޫލަކީ އަމުރު ނުނެރުމެވެ؛ މި ސުވާލުތަކަށް ސާފު ޖަވާބެއް ނުލިބޭނަމަ ގެއްލުމާއި އުނދަގޫގެ މިނިވަރު (balance of convenience) ވަޒަންކޮށް، އެއްވަރުވެއްޖެނަމަ ހާލަތު މިހާރު އޮތްގޮތަށް ބެހެއްޓުމަށް (status quo) ބަލަންވާނެއެވެ. (3-ށ)

ބަދަލު ދެވޭނެކަމަށް ބުނުމާއި، އެކަށީގެންވާ ބަދަލު ޙަޤީޤަތުގައި ދެވިދާނެތޯ ބެލުމަކީ ދެކަމެކެވެ؛ ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ބިމުގައި ތިންވަނަ ފަރާތަކުން އިމާރާތްކުރުމަކީ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް އިޢާދަނުކުރެވޭ ގެއްލުމަކަށްވާތީ، މައުޟޫޢީ މައްސަލަ ނިމެންދެން ބިން މިހާރު އޮތް ޙާލަތުގައި ބެހެއްޓުމަކީ ވަގުތީ އަމުރެއްގެ ދަށުން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ؛ އެފަދަ އަމުރަކުން ތިންވަނަ ފަރާތާއި ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅިގެން ނުދެއެވެ. (3-ނ)