ނިކޮލަސް ބޯމެންޑިލް އަދި މެލިސާ ސެބެސްޝަން ވ. ވަންޑަރލަސްޓް ހޮލިޑޭސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އަދި އިތުރު 3 ފަރާތެއް

ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި؛ ވަންޑަރލަސްޓަށް ދިން ފައިސާ (ނުވަތަ އެ މިންވަރު) ހިފެހެއްޓުމުގެ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަށް މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B6/VN/2022/08

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޟިމްނީ ޓްރަސްޓް، ކޮންވާޝަން އަދި ފައިޑޫޝިއަރީ ޑިއުޓީ ޚިލާފުވުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތާއި ތިންވަނަ ފަރާތްތަކަށް ރައްދުވާގޮތަށް އެދުނު ހެކި ހާމަކުރުމުގެ އަމުރާއި ދަޢުވާ ބިނާވާ މުދާ ހިފެހެއްޓުމުގެ ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި ވަގުތީ އަމުރުގެ ނިންމުމެއްގައި ސަބަބު ބަޔާންކުރަންޖެހޭ މިންވަރު.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ފައިސާއެއް ޟިމްނީ ޓްރަސްޓަކަށް ވެގެންދިޔަތޯ ބަލަންޖެހޭނީ މައުޟޫޢީ މައްސަލައިގެ ތެރެއިންނެވެ. ޝަރޫ ލޯންޗް ސަރވިސް ޤަޟިއްޔާގެ 41 ވަނަ އާއި 42 ވަނަ ޕެރެގްރާފް އެކުގައި ކިޔުމުން ދޭހަވަނީ، ވަކި ބޭނުމަކަށް މީހަކާ ފައިސާ ހަވާލުކުރުމުން އެކަނި ޟިމްނީ ޓްރަސްޓެއް ނުއުފެދޭކަމާއި، ބަލަންޖެހޭނީ ފައިސާ ލިބޭ ފަރާތަށް އެ ފައިސާ އެހެން ކަމަކަށް ޚަރަދުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން އޮންނާނެ ގޮތަށް ދެފަރާތުގެ ނިޔަތް އޮތްތޯ ކަމެވެ. (ޕެރ. 20–22)
2. ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ކުރިން، ޓްރަސްޓީގެ މައްޗަށް އަމާނާތްތެރިކަމުގެ ވާޖިބެއް އޮތްކަން އެ ތިންވަނަ ފަރާތަށް ކުޑަމިނުން އެނގިފައިވޭތޯ ސާފުވާންޖެހޭނެއެވެ. ތިންވަނަ ފަރާތަކުން މުޢާމަލާތު ކުރަނީ ހެޔޮނިޔަތުގެ (bona fide) މައްޗަށްކަމަށް ފުރަތަމަ ނަޒަރުން ބަލަންޖެހޭތީ، ފައިސާ ދައުރުވެފައި އޮވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭ އެންމެންގެ މައްޗަށް ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 23، 27)
3. ޟިމްނީ ޓްރަސްޓެއް ވުޖޫދުވާނެކަމަށް ބަލައިގެން ހުރިހާ ފަރާތަކާއި ހުރިހާ ކަމެއް ޝާމިލުވާގޮތަށް ހައްދެއް ހުދޫދެއް ނެތި ފުޅާކޮށް ހެކި ހާމަކުރުމުގެ ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަކީ ކޯޓަކަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 24)
4. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 318 ވަނަ މާއްދާއިން ފަރުވާދެނީ ހާމަކުރާ ލިޔުމެއް ބޭނުންކުރެވޭނެ ހުދޫދަށް (ހާމަކުރެވުނު މައްސަލައާ ގުޅޭ ގޮތުން އެކަނި) ކަމުން، ހާމަނުކުރަންޖެހޭ ނުވަތަ ހާމަނުކުރެވޭނެ މަޢުލޫމާތު ވަގުތީ އަމުރަކުން ހާމަކޮށްފިނަމަ ދިމާވާނެ ނަތީޖާއަށް އެ މާއްދާއިން ފަރުވާއެއް ނުދެއެވެ. (ޕެރ. 27–28)
5. އަމާނާތްތެރިކަމުގެ ވާޖިބެއް އޮންނަ ފަރާތަކުން ހަވާލުވެހުރި މުދަލަކުން ނުވަތަ ފައިސާއަކުން ހުއްދަނޫން މަންފާއެއް ލިބިގަންނަ ޙާލަތުގައި ޟިމްނީ ޓްރަސްޓެއް އޮތްކަމަށް އިފްތިރާޟުކުރެވޭނެއެވެ؛ އެ މުދަލާއި މަންފާ ރައްދުކުރުން ލާޒިމުވާއިރު، އެ މުދާ ބޭނުންކޮށް ހުސްވެފައިވާނަމަ ނުވަތަ ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ނަގުލުކޮށްފައިވާނަމަ ޓްރަސްޓީގެ އަމިއްލަ ފައިސާއިން ރައްދުކުރުން ވާޖިބުވެއެވެ. (ޕެރ. 33)
6. ލިޔުމުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކާއި ދައްކާ ވާހަކަތައް ވާންޖެހޭނީ އެ ވަގުތަކު ޖަވާބު ލިބެންޖެހޭ ނުކުތާއާ ނުވަތަ އެދޭ ފަރުވާއާ ގުޅުން (relevancy) ހުރި ވާހަކަތަކަށެވެ. ޢިލްމީ ވާހަކަތަކާއި ގިނަ ޙަވާލާތައް ހުރި ނަމަވެސް ނުކުތާއާ ނުވަތަ ފަރުވާއާ ގުޅުމެއް ނެތްނަމަ އެއިން ފައިދާއެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 35)
7. ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިދޭ އިޚްތިޔާރީ ބާރެކެވެ. ވަގުތީ އަމުރަށް އެދި ހުށަހަޅާފައިވާ ގޮތަށް ބަލައި ދަށުކޯޓުން އެ އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ނުކުރުމަށް ބުރަވެވިފައިވާނަމަ، ހައިކޯޓުން އެ އިޚްތިޔާރުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ބަދަލު ނުގެނައެވެ. (ޕެރ. 37)
8. ޙުކުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބު (reasoning) ފަނޑިޔާރު ބަޔާންކުރަންޖެހޭ ނަމަވެސް، އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލަކީ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލައި ފައިޞަލާކުރާ ޙުކުމްތަކަށް ޚާއްޞަވާ އުޞޫލެކެވެ. އިރުފާން ތަޤިއްޔު ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތުން ޙުކުމުގެ ކުރިން ހެކިތަކާމެދު ފަނޑިޔާރަށް ފެންނަ ގޮތް ހާމަކޮށްގެން ނުވާތީ، ވަގުތީ ފަރުވާ (interim injunction/preservation) ގެ ނިންމުންތަކަށް އެ އުޞޫލު އޭގެ ލަފުޡީ މާނައިގައި ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 39–42)
9. ވިޔަފާރީގެ މަޢުލޫމާތަކީ ކޮންމެ ޙާލަތެއްގައި ހާމަކުރަން އެންގޭނެ މަޢުލޫމާތެއް ނޫނެވެ؛ ހާމަކުރަންޖެހޭ ޙާލަތްތަކުގައި ކޯޓުން ހާމަކުރަން އަމުރުކުރާނީ ހާމަކުރަންޖެހޭ ބަޔަކަށް ހާމަކުރަންޖެހޭ މިންވަރަކަށެވެ. ބޭންކެއްގެ މައްޗަށް މުޢާމަލާތު ހާމަކުރުމުގެ އަމުރެއް ކުރުމުގެ ކުރިން ދަޢުވާ ބިނާވާ ފައިސާއާއި ބޭންކާ ދެމެދު ގުޅުން ސާފުވާންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 43–44)
10. ވަކި މުދަލެއް ހިފެހެއްޓުމުގެ ވަގުތީ އަމުރު (proprietary injunction) އާއި އޭގެ ancillary disclosure orders ނެރުމުގެ އުޞޫލުތައް (2012/SC-A/21، 2018/HC-A/305) ފުރިހަމަވިޔަސް ވަނީ ފައިސާ ހަވާލުކުރި ފަރާތުގެ ނިސްބަތުންނެވެ؛ ތިންވަނަ ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ފާޅުކަން ބޮޑު ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް ނެތުމާއި ބެލެންސް އޮފް ކޮންވީނިއަންސް އެދޭ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތުގައި ނެތުމުން އެ ފަރާތްތަކަށް އަމުރު ނުނެރެވޭނެއެވެ. އަދި ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢަށް ގޮތެއް ނިންމަންދެން، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތްތަކުން ދިން ފައިސާ ނުވަތަ އެ މިންވަރުގެ ޢަދަދެއް ވަގުތީ އަމުރެއްގެ ދަށުން ހިފަހައްޓަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 47–49)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 318 ވަނަ މާއްދާ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޝަރޫ ލޯންޗް ސަރވިސް އަދި އިތުރު 3 ފަރާތެއް ވ. ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަން (2021/SC-A/69، [2022] SC 56) ގެ 41 އަދި 42 ވަނަ ޕެރެގްރާފް
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މުޙައްމަދު ޔޫސުފް މޫސާ ވ. ފާޠިމަތު ނާޠިމާ އަދި އިތުރު 3 ފަރާތެއް (2018/SC-A/10، [2021] SC 39)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން (2020/SC-A/100، [2021] SC 30) ގެ 33 ވަނަ ނުކުތާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިރުފާން ތަޤިއްޔު (2024/SC-A/09، [2024] SC 14)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނެކްސްބިޒް ލިމިޓެޑް (އޮސްޓްރޭލިއާ) ވ. އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (2012/SC-A/21)
• ހައިކޯޓުގެ ޕްރިމިއަރ ޕްރޮޕަޓީ މެނޭޖަރ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް މަނިކު (2018/HC-A/305)