ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-A/007ހައިކޯޓު · 29 އޭޕްރީލް 2021 · ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ޑރ. ފާޠިމަތު ޢަލީދީދީ ވ. މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލް

ޙުކުމުގެ ބައި ނުކިޔެވޭ (ތަޙުލީލުން ފެންނ…
ހައިކޯޓު · 29 އޭޕްރީލް 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު B4-CR2/VN/2020/06ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
އެދުނު ގޮތަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރެދީފިނަމަ އަޞްލު މައުޟޫޢުގައި މައްސަލަ ބެލުމުގެ ބޭނުން ކެނޑި ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅިގެން ދާނެތީ ވަގުތީ އަމުރު ނެރެނުދެވޭނެކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ވާރިޘެއްގެ ގޮތުގައި ގޯއްޗެއްގެ މިލްކުވެރިއެއްކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ފަރާތުން، ވަށައިގެން ހުރި ގޯއްޗެއްގައި ޞައްޙަނޫން ޗާޓެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެ ފަރާތުގެ ގޯތީގެ އިންފާރު ތަޅާލައި އެ ގޯތިން ބައެއް ހިމަނައިގެން އިމާރާތްކުރަމުންދާތީ، ޗާޓު އިޞްލާޙުކޮށް އިންފާރު އަލުން ރޭނުމަށް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށް އަމުރުކުރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާކޮށް، މައްސަލަ ނިމެންދެން އިމާރާތްކުރުން ހުއްޓުވައި ޚިލާފު ބައި ކަޑަޖައްސައި ވަކިކުރުމުގެ ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ގޯއްޗެއްގެ އިމާއި ޗާޓާ ގުޅޭ ދަޢުވާއެއްގައި، އެދުނު ވަގުތީ އަމުރު ނެރެދީފިނަމަ އަޞްލު މައުޟޫޢުގައި މައްސަލަ ބެލުމުގެ ބޭނުން ކެނޑިދާނެ ކަމަށް ބުނެ ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ޞައްޙަތޯ، އަދި 2012/SC-A/21 ގައިވާ ވަގުތީ އަމުރުގެ ޝަރުޠުތައް އަމުރަށް އެދުނު ފަރާތުގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ސިވިލް ކޯޓުން އަޞްލު ދަޢުވާއާއި ވަގުތީ އަމުރުގައި އެދުނު ގޮތް ނުބައިކޮށް ތަޠްބީޤުކޮށް، ޤަވާޢިދުގެ 295 ވަނަ މާއްދާއާއި 2012/SC-A/21 އަދި 2017/HC-A/443 ގެ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އަމުރު ނުނެރެ ދަޢުވާ ލަސްވުމުން ކުރިމަތިވާ ދާއިމީ ގެއްލުމަށް ނުބަލާ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ނިންމި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަމުރަށް އެދުނު ފަރާތަކީ ވާރިޘެއްގެ ގޮތުގައި މިލްކުވެރިއެއްކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ، އަސަރުކުރާ ފަރާތަކަށްވާތީ ފުރަތަމަ ދެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާކަމާއި، އެހެން ގޯއްޗެއްގައި ދާއިމީ އިމާރާތެއް ހަދައި ނިންމައިފިނަމަ ލިބޭ ގެއްލުމަކީ އިޢާދަނުކުރެވޭ، ވަޒަންކުރުމަށް އުނދަގޫ ގެއްލުމަކަށްވާތީ ތިންވަނަ ޝަރުޠުވެސް ފުރިހަމަވާކަމަށް ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު B4-CR2/VN/2020/06
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ޙުކުމުގެ ބައި ނުކިޔެވޭ (ތަޙުލީލުން ފެންނ…

ޙުކުމުގެ ބައި ނުކިޔެވޭ (ތަޙުލީލުން ފެންނަނީ ވަގުތީ އަމުރުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާކަމަށް)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

(ޕެރ. 5.5) ޝަރުޢީ ކޯޓަކަށް ހުށައެޅޭ މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި ބަލަންޖެހޭ ޢާންމު ތިން ޝަރުޠަކީ: (ހ) އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ގޮތުން ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ޤާއިމްވުން، (ށ) އެ ފަރާތަކީ އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ނުވަތަ ޙައިޘިއްޔަތު ޤާނޫނީ ގޮތުން ލިބިގެންވާ ފަރާތަކަށްވުން، (ނ) ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރެ އަޞްލު މައުޟޫޢީ ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއް އޮތުމެވެ (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު (6) ގެ 295 ވަނަ މާއްދާ؛ 2012/SC-A/21).

HN2މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

(ޕެރ. 5.6) ޝަރީޢަތުން ވާރިޘެއްގެ ގޮތުގައި ގޯއްޗެއްގެ މިލްކުވެރިއެއްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަރާތަކީ، އެ ގޯތިން ބައެއް އުނިވެއްޖެނަމަ އެކަމުގެ އަސަރުކުރާނެ ފަރާތަކަށްވާތީ، ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ނުވަތަ ޙައިޘިއްޔަތު ޤާނޫނީ ގޮތުން ލިބިގެންވާ ފަރާތެކެވެ؛ އަދި ކަމާބެހޭ އިދާރާއަށް އެތައް ފަހަރަކު އެދުނު ނަމަވެސް ޤާނޫނީ ޙައްލެއް ނުލިބި ހުރި ހާލަތުގައި، ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ ޙައްޤެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ޤާއިމްވެއެވެ.

HN3މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

(ޕެރ. 5.7) ދާއިމީ ބިނާއެއްގެ ގޮތުގައި އެހެން މީހެއްގެ ގޯއްޗެއްގެ ބައެއްގައި ނަމަވެސް އިމާރާތެއް ހަދައި ނިންމައިފިނަމަ، އެބައި ތަޅާލައި އަނެކާއަށް ލިބެންޖެހޭ ޙައްޤު ހޯދައިދިނުމަކީ ޢާންމު އުޞޫލުން އުނދަގޫ، ބޮޑު ޚަރަދު ކުރަންޖެހޭ ކަމަކަށްވާތީ، އެފަދަ ހާލަތެއްގައި ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރެ އަޞްލު ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަށް ތަދާރުކު ނުވަތަ އިޢާދަނުކުރެވޭފަދަ ގެއްލުމެއް ލިބޭނެއެވެ.

HN4މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

(ޕެރ. 5.8) މައްސަލަ ނިމުމަށްފަހު އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ގެއްލުމަކީ މާލީ ގޮތުން އެކަށީގެންވާ ބަދަލު ދެވިދާނެ ގެއްލުމެއްނަމަ ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުން ގާތްވިޔަސް، އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތަކީ ބަދަލު ދެވިދާނެ ފަރާތެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭ ހާލަތުގައާއި، ގެއްލުން ވަޒަންކުރުން ވަރަށް އުނދަގޫ ހާލަތުގައާއި، ގެއްލުމަކީ އިޢާދަނުކުރެވޭ ނުވަތަ ރަނގަޅުނުކުރެވޭ ގެއްލުމެއްކަމުގައިވާ ހާލަތުގައި މާލީ ބަދަލަކީ އެކަށީގެންވާ ބަދަލަކަށް ނުވެއެވެ (2020/HC-A/99).

HN5މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

(ޕެރ. 5.8) އިމާރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާ ހާލަތުގައި، އަނެއް ގޯތީގެ އިންފާރު ހިމެނޭހެން އިމާރާތްކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރެނުދިނުމުގެ ސަބަބުން އަމުރަށް އެދުނު ފަރާތަށް ލިބޭނެ ގެއްލުމަކީ ވަޒަންކުރުމަށް އުނދަގޫ ގެއްލުމެކެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު (6) ގެ 295 ވަނަ މާއްދާ
  • 2012/SC-A/21
  • 2020/HC-A/99

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙަސަން ޝަފީޢު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ