ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-S-A/15ހައިކޯޓު · 19 ޖޫން 2019 · ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ޙުސައިން ޙަމްދާން ވ. މުޙައްމަދު ޒިޔާދު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 19 ޖޫން 2019ދަށު ކޯޓު: ގއ. ވިލިނގިލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު P2C-B/2018/05ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ވިލިނގިލީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ފުރަތަމަ އެއްފަރާތުގެ ބަސް އަހައިގެން ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނެވެ. ދެން ވެރިފަރާތުގެ މުރާޖަޢާގެ ހުށަހެޅުމުގެ މައްޗަށް ދެފަރާތުގެ ބަސް އަހައި، 3 ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާތީ ކުރީގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް 24 ގަޑިއިރުތެރޭ ދޯނި ވެރިފަރާތާ ހަވާލުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ސިވިލް ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ދުއްވަމުން އައި، ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ނަމުގައިވާ މަސްދޯނި ވެރިފަރާތުން ނަގައި އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރަން އުޅޭތީ، ޚަރަދުތަކާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލަށް ދަޢުވާކޮށް، ދޯނި ނުގެންދިއުމަށް ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ. ދޯނި ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ވިއްކާފައިވާތީ އެފަރާތް ތަދައްޚުލްވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދެފަރާތުގެ ބަސް ނާހައި ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރެއް، ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ހުށަހެޅުމަކަށް އެއަމުރު ނެރުނު ކޯޓުން މުރާޖަޢާކޮށް ބާޠިލުކޮށް ދޯނި ވެރިފަރާތާ ހަވާލުކުރުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ގައިވާ ޝަރުޠުތަކާއި، ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 295 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ޙާލަތު ބަދަލުނުވާއިރު އަމުރު ބާޠިލުކުރީ ގެއްލުމަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށްކަމަށާއި، ވަކީލު ޙާޟިރު ނުކޮށްކަމަށާއި، ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފުކަމަށާއި، އިސްތިއުނާފުގެ ޙައްޤު ގެއްލޭގޮތަށްކަމަށާއި، އެއްބަސް ނުވާ އިންވެންޓްރީއެއް ހަވާލުކުރަން އަމުރުކުރީކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އެއްފަރާތުގެ ބަސް އަހައި ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރެއް އެކޯޓުން މުރާޖަޢާކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ކަމެއްކަމަށާއި، 2012/SC-A/21 ގެ 3 ޝަރުޠު ވެރިފަރާތަށް ފުރިހަމަވާކަމަށާއި، ދެފަރާތާއި ވަކީލު ޙާޟިރުގައި އަޑުއެހި ކަމަށާއި، އަމުރަކީ ޤަވާޢިދުގެ 295 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގއ. ވިލިނގިލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު P2C-B/2018/05
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުގައި ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ 3 ޝަރުޠަށެވެ: (1) އެދޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ހިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު (Fumus boni juris) ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ޤާއިމުވުން؛ (2) ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރެ އަޞްލު ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ތަދާރުކު ނުކުރެވޭ އަދި އިޢާދަ ނުކުރެވޭފަދަ ނުރައްކަލެއް އޮތުން؛ (3) އެދޭ ފަރާތަކީ އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ލިބިގެންވާ ފަރާތަކަށް ވުން.

HN2މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު 6 ގެ 295 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޯޓަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަށް ލިބިފައިވާ އިޚްތިޔާރީ ބާރަކީ މުޠުލަޤު ބާރެއް ނޫނެވެ. އަދި އަޞްލު މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢީ ޙައްޤަށް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒަށް އަސަރުކުރާ ގޮތަކަށް ނުވަތަ އެ ޙައްޤު ސާބިތުކޮށް ނުވަތަ ނަފީކޮށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ނުލިބެއެވެ.

HN3މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ދެފަރާތުގެ ބަސް ނާހައި ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރެވިދާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ އަމުރެއް ނެރުނުކަން އަނެއް ފަރާތަށް އެނގޭތާ އެކަށީގެންވާ އަވަސް މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެއަމުރު ނެރުނު ކޯޓުގައި މުރާޖަޢާކުރުމަށް އެދެވިދާނެއެވެ. އެހުށަހެޅުމުގެ މައްޗަށް ސަބަބުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އެންމެ މަޞްލަޙަތު ބޮޑު ޢަދުލުވެރި ގޮތެއް ނިންމުމަކީ އެ ކޯޓުގެ އިޚްތިޞާޞްގައިވާ ކަމެކެވެ. ހިތްހަމަނުޖެހޭ ނިންމުމެއް ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން އިސްތިއުނާފުކުރަންޖެހޭނީ މަތީ ކޯޓަކަށް ކަމުގައި ވިޔަސް، މި ކަމަށް އެއުޞޫލު ހުރަސެއް ނޫނެވެ.

HN4މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ވަގުތީ ގޮތުން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅެއްގެ ޙާލަތު ބަދަލުވެގެން، ނުވަތަ ކުރިން ނިންމި ނިންމުން ބިނާކުރި ސަބަބަށް އަސަރުކުރާ އިތުރު ކަމެއްގެ ހެކި ހުރެގެން، ދަށު ކޯޓުން އެ ކޯޓުގެ ކުރީގެ ވަގުތީ ނިންމުން ބަދަލުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ތަބާނުވުމެއް ނޫނެވެ.

HN5މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްފައިވާ ވެރިފަރާތަކީ ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ލިބިގެންވާ ފަރާތެކެވެ. ދުއްވުމަށްދިން އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެ، ވެރިފަރާތަށް ލިބެންޖެހޭ މަންފާއިން މަޙްރޫމްވާގޮތަށް ދޯނީގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް އެހެން ފަރާތެއްގެ އަތުގައި އޮތުމަކީ ހިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ ޙައްޤެއް އޮތުމާއި، ތަދާރުކު ނުކުރެވޭ ގެއްލުމުގެ އިޙްތިމާލު ދައްކައިދޭ ކަމެކެވެ.

HN6މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ދަށު ކޯޓުގައި މުރާޖަޢާގެ އަޑުއެހުމަށް ދެފަރާތާއި ވަކީލުވެސް ޙާޟިރުވެ ބަސް އަހާފައިވާނަމަ، ނިންމި ދުވަހު ވަކީލު ޙާޟިރުނުވުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު ނުދެވުނުކަމުގައި ބެލެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާ
  • ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު (6) ގެ 295 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2008 (ފުލުހުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ 12 ވަނަ ނަންބަރު
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/SC-A/21

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ