ސްޓޭޓް ބޭންކް އޮފް އިންޑިޔާ (މާލޭ ބްރާންޗް) ވ. ގަސްވެލި އައިލެންޑްސް ޕވޓ ލޓޑ، އަދި އިތުރު 5 ފަރާތެއް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B14/VM/2023/01

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ މަރުޙަލާގައި ނެރެފައިވާ ވަގުތީ އަމުރެއް (ނިޔާވި ގެރެންޓަރުގެ މުދަލުން މުޢާމަލާތްކުރުން މަނާކުރި އަމުރު) ހަމަ އެކޯޓަކަށް މުރާޖަޢާކޮށް ބާޠިލުކުރެވިދާނެތޯއާއި، މި މައްސަލައިގައި ސިވިލް ކޯޓުން އެ އަމުރު ބާޠިލުކުރީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ މަރުޙަލާއަކީ ދަރަނިވެރިޔާގެ މުދަލާއި މާލީ ޙާލަތު ކޯޓުން ބަލައި، މުދާ ހިފަހައްޓައި ވިއްކުމާއި، ދަރަނިވެރިޔާ އަމިއްލައަށް މުދާ ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ދިނުން ފަދަ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާ މަރުޙަލާއެއް ކަމަށާއި، މި މަރުޙަލާގައި ކޯޓުން ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރޭނީ ދަރަނި ޚަލާޞްކުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މިންވަރަށް، އަރަނިވެރިޔާއާއި ދަރަނިވެރިޔާގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކުރެވޭގޮތަށް ކަމަށް ކޯޓުން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
2. ވަގުތީ އަމުރަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ކޯޓުން އެހެން ގޮތަކަށް އަމުރުކުރުމާ ހަމައަށް ދެވޭ ވަގުތީ ފަރުވާއެއް ކަމަށްވާތީ، މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ވަގުތީ އަމުރާބެހޭ މާއްދާތަކުގައި ވަގުތީ އަމުރަކުން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅެއް ބަދަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު މުޠްލަޤަށް މަނާކުރާ ނައްޞެއް ނެތުމުން، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ މަރުޙަލާގައި އަޅާ ވަގުތީ ފިޔަވަޅުތަކަށް ބަދަލެއް ނުގެނެވޭނެ ކަމުގެ ހުއްޖަތަކަށް އެ މާއްދާތައް ނުފުދޭނެއެވެ.
3. ވަގުތީ ގޮތެއްގައި އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅެއްގެ ޙާލަތު ބަދަލުވެގެން، ނުވަތަ ކުރިން ނިންމި ނިންމުން ބިނާކުރި ސަބަބަށް އަސަރުކުރާ އިތުރު ކަމެއް ނުވަތަ ސަބަބެއް އޮތްކަމުގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އެކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށްފަހު ދަށު ކޯޓުން ކުރިން ނިންމި ނިންމުން އެކޯޓުން ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ (ޙުސައިން ޙަމްދާން ވ. މުޙައްމަދު ޒިޔާދު).
4. ވަގުތީ އަމުރަކުން މުދަލުން ތަޞައްރުފުކުރުން މަނާކޮށްފައިވާ ޙާލަތެއްގައި އޭގެ ތެރެއިން ވަކި މުދަލެއް ވިއްކުމުގެ ހުއްދައަށް އެދި ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅުމުން، އެ ހުށަހެޅުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ބަދަލުގައި، އެކަމަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން އެދިފައިނުވާއިރު، ބާޠިލުކުރި އަސާސް ސާފުނުވާ ގޮތަށް ކުރިން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރު އެއްކޮށް ބާޠިލުކުރުމަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.
5. ވަގުތީ އަމުރު ބާޠިލުކުރި އަސާސް ސާފުނުވެ، ވިއްކުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުނު ހުށަހެޅުމާއި ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުނު ހުށަހެޅުމާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ޙާލަތުގައި، ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް، އެ ހުށަހެޅުންތަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަށް މައްސަލަ ދަށު ކޯޓަށް ފޮނުވުމަށް ނިންމައެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 ކަމަށް ފުޓްނޯޓުގައި) – ވަގުތީ އަމުރު ނެރެވޭނެ ޙާލަތް، ވަގުތު އަދި ގޮތް ބަޔާންކުރާ މާއްދާތައް (ޓެކްސްޓުގައި '313'، '312'، '311' ކަމަށް ފެންނަ) އަދި ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ވަގުތީ އަމުރު ބަދަލުކުރުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ށ) (ޓެކްސްޓުގައި '310')
• މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ ބާބު (ފުޓްނޯޓުގައި '263'، '203'، '235' ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް ފެންނަ)
• ސިވިލް ކޯޓުގެ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު (2022/R-105)
• ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-S-A/15 (ޙުސައިން ޙަމްދާން ވ. މުޙައްމަދު ޒިޔާދު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2022/SC-A/79 (ފުޓްނޯޓުގައި)