އައިޑިއަލް ބޯޓް ބިލްޑިންގ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އެފްޒީ ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: ދެ އިސްތިއުނާފު ވެސް ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: 2353/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދޯންޏެއް ބަނުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ބަނާ ފަރާތް ޚިލާފުވުމުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް ދީފައިވާ ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމުގެ މައްސަލައެއްގައި، (1) ވަގުތީ އުޅަނދު ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ ޚަރަދު ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދޭންޖެހޭތޯ، އަދި (2) ދޯނީގެ މަސައްކަތް 35% އަށް ނިމިފައިވާކަމަށް ބަލައި ދީފައިވާ ފައިސާ އެއްކޮށް އަނބުރާ ނަގައިދިން ނިންމުން ހެކީގެ ގޮތުން ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަށުކޯޓެއްގައި ހިންގި ޤަޟިއްޔާއަކާ ގުޅިގެން އެއް އިސްތިއުނާފަށްވުރެ ގިނަ އިސްތިއުނާފު ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/31 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެ މައްސަލަތައް ފަނޑިޔާރުންގެ އެއް ބެންޗަކުން އެކުއެކީގައި ބަލާނެއެވެ.
2. ވަގުތީ އުޅަނދު ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ ޚަރަދު ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ހޯދަން އެދޭ ފަރާތުން އެ ޚަރަދު ކުރިކަން އިންވޮއިސް، ޕޭމަންޓް ވައުޗަރު ފަދަ މާލީ ލިޔުންތަކުން ސާބިތުކުރަންޖެހޭނެއެވެ؛ އެފަދަ ލިޔުމެއް ހުށަހަޅާފައިނުވާ މުއްދަތަކަށް ބަދަލު ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ.
3. ވަގުތީ އުޅަނދުގެ ކުލި، އަނެއް ފަރާތަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއިން (އިންވޮއިސްތަކުން) އުނިކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ޚަރަދުގެ ސަބަބުން ބަދަލު ދޭންޖެހޭ ގެއްލުމެއް ބާކީ ނުހުރެއެވެ.
4. އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް، ބަނަމުންދިޔަ އުޅަނދު ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިއުމުގެ ބަދަލުގައި ދީފައިވާ ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދަން އިޚްތިޔާރުކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކީ އެއްބަސްވުން ރޫޅިގެންދިއުމެވެ؛ އެހެންވުމުން ވަގުތީ އުޅަނދުގެ ކުއްޔަށް ދައްކާފައިވާ ފައިސާއަކީ ލިބިގަތް ޚިދުމަތުގެ މުޤާބިލުގައި ދައްކާފައިވާ ފައިސާއެއް ކަމަށް ބެލޭނެއެވެ (ދަށުކޯޓުގެ ބިނާ، ހައިކޯޓުން ޤާއިމުކޮށް).
5. އެއް ޚަޞްމު އަނެއް ޚަޞްމާ ކުރިމަތިކުރާ 'ދަފްޢު' ޘާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ އެ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓު 2010/SC-A/02)؛ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން އެކަށީގެންވާ ހެކިން މަސައްކަތް ނިމިފައިވާ މިންވަރު ސާބިތުކުރުމަށްފަހު، އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް މަސައްކަތް ނިމިފައިވާކަމަށް ބުނާ ފަރާތުން އެކަން ސާބިތުކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
6. ދަށުކޯޓުން މަސައްކަތް ނިމިފައިވާ މިންވަރު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ހަމައެކަނި އެއް ފަރާތުގެ ބަހަށް ނުވަތަ ފޮޓޯ ރިޕޯޓަކަށް ނޫން، އިންވޮއިސްތަކާއި ވޯކް ޝެޑިއުލާއި އީމެއިލް ފަދަ ހެކިތަކަށް ބަލައިގެން ކަމަށްވާނަމަ، އެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި ހުށަހެޅި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި؛ އިސްތިއުނާފުގައި ބަހުސްނުކުރޭ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) (އިސްތިއުނާފުގެ އިޖުރާއަތު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/31 (އަޙްމަދު ޝިޔާޛު އަދި އިތުރު ފަރާތްތައް ވ. ފުރަނަ ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/02 (އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްތަފާ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/32 (އެފްޒީ ހޯލްޑިންގްސްއިން ހުށަހެޅި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/37 (އައިޑިއަލް ބޯޓުން ހުށަހެޅި)