ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-A/38ހައިކޯޓު · 29 ނޮވެމްބަރު 2021 · ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން

މުޙައްމަދު ނަސްމިން މުހައްމަދު މުބީން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 29 ނޮވެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 695/Cr-C/2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މަޢުނަވީ ހިޔާޒަތުން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެއްޗަށް އޭނާ ޒިންމާވާންޖެހޭތީ މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވެ، ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއި 100،000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބޭރުގެ ރައްޔިތަކު ރާއްޖެ އައިއިރު އޭނާގެ ލަގެޖުގައި އޮތް ފުޅިއަކާއި ދަޅަކުން ޖުމްލަ 1010.7 ގްރާމް ކެނަބިސް ފެނުނެވެ؛ އެތަކެތި އެއަރޕޯޓުގައި މީހަކު ޙަވާލުކުރި ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގެ ކުޑަކާޑުތައް ދަޢުވާއާއެކު ހުށަނާޅައި ފަހުން ހުށަހެޅުމަކީ ދަޢުވާއަށް އަސަރުކުރާ އިޖުރާއީ ޚިލާފެއްތޯ؛ އަދި ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަނާޅާ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމުން ލަގެޖުން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެތީގެ ހިޔާޒަތާއި 'އެނގުން' ގެ އުންސުރު ސާބިތުވުމަށް އަސަރުކުރޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގެ ކާޑުތައް ދަޢުވާއާއެކު ހުށަނާޅާތީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 83(ހ) އާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަނާޅާ ކުޑަކަމުދާތަކެތީގެ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަށް ރިޢާޔަތްކުރީ 110(ށ) އާއި 144(ނ) އާ ޚިލާފަށް ކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުންޏެވެ. ކާޑުތައް ފަހުން ހުށަހެޅުމަކީ ރަނގަޅުކުރެވޭ ކުށެއް ކަމަށާއި ރިޕޯޓު އެއްކިބާކޮށްވެސް ދަޢުވާ ސާބިތުވާ ކަމަށް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކާޑުތައް ފަހުން ހުށަހެޅުމަކީ ރަނގަޅުކުރެވިފައިވާ އިޖުރާއީ ކުށެކެވެ. ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަށް ރިޢާޔަތްކުރުން ޤާނޫނާ ޚިލާފު ނަމަވެސް، ލަގެޖުގައި ފުޅިއާއި ދަޅު ހުރިކަން އޭނާއަށް އެނގޭކަން އޭނާގެ ބަޔާންތަކުން ސާބިތުވާތީ 'އެނގުން' ގެ އުންސުރު ފުރިހަމަވެ ކުށް ސާބިތުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 695/Cr-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބަލައިނުގަނެ، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ އަސާސީ ޙައްޤަކާ ގުޅުމެއް ނެތް، އަދި ރަނގަޅުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނަ އިޖުރާއަތުތަކާ ޚިލާފުވުމުން މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢަށާއި ނިޔާއަށް އަސަރެއް ނުކުރާނެއެވެ؛ ކޮންމެ އިޖުރާއީ ގޯހެއްގެ ނަތީޖާއަކީ މައްސަލަ ބާޠިލްވުން ކަމުގައި ބެލުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ޙައްޤަށް ނުބައި އަސަރުކުރާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 5.4)

HN2ޖިނާއީ › ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން

ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގެ ކުޑަކާޑުތައް ދަޢުވާއާއެކު ހުށަނާޅައި ފަހުން ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅި، އެ ލިޔުމުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ސުވާލެއް އުފައްދާފައި ނުވާނަމަ، އެއީ ރަނގަޅުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް، އަދި ރަނގަޅުކުރެވިފައިވާ އިޖުރާއަތެކެވެ؛ އެކަމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ އަސާސީ ޙައްޤަކަށް އުނިކަމެއް ނާދެއެވެ. (ޕެރ. 5.5)

HN3ޖިނާއީ › ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން

ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅިފައިނުވާ ލިޔުމަކަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރުމަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 6.3)

HN4ޖިނާއީ › ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން

މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާ އެއްޗެއް މީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައިވާ ތަނަކުން ނުވަތަ އެއްޗަކުން ފެނުމުން ކުށް ސާބިތުވާނީ، އެ މަސްތުވާ އެއްޗާއި އެ މީހާ ގުޅުވާލާ އިތުރު ހެއްކެއް، ޤަރީނާއެއް، މޯޓިވެއް ނުވަތަ އެ އެއްޗެއް އޭނާގެ އަތުގައި އޮތްކަން އޭނާއަށް އެނގޭކަން ދޭހަކޮށްދޭ ދަލީލެއް އޮވެގެންނެވެ. ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ސާބިތުކުރަންޖެހެނީ އެ އެއްޗެއް މުއްތަހަމުގެ އަތުގައި ނުވަތަ ބެލެހެއްޓުމުގެ ދަށުގައި އޭނާއަށް އެނގިހުރެ އޮތްކަމެވެ؛ އެއީ މަސްތުވާތަކެތިކަން އޭނާއަށް އެނގުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 6.4)

HN5ޖިނާއީ › ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން

މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު ފުޅިއާއި ދަޅު އޭނާގެ ލަގެޖުގައި ހުރިކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަށް އެނގޭކަން އޭނާގެ އަމިއްލަ ބަޔާންތަކުން އެނގެން އޮތްނަމަ، އަދި އެތަކެތި ދިން ފަރާތެއް ބަޔާންކޮށްދެވިފައި ނުވާނަމަ، 'އެނގުން' (Knowledge) ގެ އުންސުރު ފުރިހަމަވެ، އޭނާގެ ހިޔާޒަތުން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެއްޗަށް އޭނާ ޒިންމާވާންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 6.6-6.7)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 112 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 83 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 144 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • 2016/HC-A/451 (އަހުޒާމް ނަޢީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • 2020/SC-A/110 (ޢަލީ ޒުބައިރު އަދި އިތުރު ފަރާތްތައް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • 2012/SC-A/23 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އިބްރާހީމް ނާފިޛް)
  • 2016/SC-A/21 (އަޙްމަދު ލަޠީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން މަޒީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ