—

ކެނަބިސް ޓްރެފިކްކުރުމަކީ މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 108 ވަނަ މާއްދާގައި ކުށެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ތަޖުރީމްކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއްކަމާއި، އެފަދަ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100000 ރުފިޔާއިން ފެށިގެން 10000000 ރުފިޔާއާއި ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ؛ މަސްތުވާތަކެތި "ޓްރެފިކްކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައިވަނީ ޕެޑްލަރަކަށް ނުވާ މީހަކު 144 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ފުރިހަމަވާގޮތަށް، ނުވަތަ ޕެޑްލަރަކަށް ހުރެ ދެ ކަމެއް ފުރިހަމަވާގޮތަށް މަސްތުވާތަކެތިން މުޢާމަލާތުކުރުމަށެވެ. (ޕެރ. 3.3)

"މަސްތުވާއެއްޗެއް އަތުގައި ހުރުން" ކަމަށް ބެލެވޭނީ، މީހެއްގެ އަތުގައި ނުވަތަ ހަށިގަނޑުގައި މަސްތުވާއެއްޗެއް މާއްދީގޮތުން ހުންނަ ހުރުމާއި، މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލުގެ ދަށުގައިވާ ތަނެއްގައި ނުވަތަ އެއްޗެއްގައި މަސްތުވާ އެއްޗެއް ހުންނަ ހުރުން ހިމެނޭގޮތުންނެވެ. (ޕެރ. 3.4)

މީހެއްގެ ހަށިގަނޑާއި ހެދުން ބަލައި ފާސްކުރުމަށް ފުލުހުން ދިއުމުން އަތުގައި ނުވަތަ ހެދުމުގައި ހުރި މަސްތުވާތަކެތި ބިންމައްޗަށް ވައްޓާލުމުން އެތަކެތި ފުލުހުން ނެގިއިރު ހުރީ ބިންމަތީގައި ކަމަށް ވިޔަސް، އެއީ އެމީހެއްގެ އަތުން ފެނުނު އެއްޗެއް ނޫންކަމަށް ބެލެވޭނެ ޙާލަތެއްނޫނެވެ؛ އެ ތަކެތި ބިންމައްޗަށް ވައްޓާލީ އެމީހާކަން ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުން ސާބިތުވަނަމަ އެއީ އެމީހެއްގެ އެއްޗެއްކަން ނުވަތަ އެމީހެއްގެ އަތުން ފެނުނު އެއްޗެއްކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. އެގޮތަށް ނިންމާ ނިންމުމަކީ A/07-2010/SC އާއި A/212-2009/HC ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އުޞޫލަކާ ފުށުއަރާކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.4)

ބިންމައްޗަށް ވައްޓާލި ކޮތަޅެއްގެ ތެރޭގައިވާ ދަޅުތަކުން ނުވަތަ ކޮތަޅުގެ ބާވަތުން އިނގިލީގެ ނިޝާން ނުފެނި ހިނގައިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެސަބަބުގެ މައްޗަށް އެކަނި ބިނާކޮށް އެއީ އެމީހަކު ބިންމައްޗަށް ވައްޓާލި އެއްޗެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.4)

މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލައެއްގައި، އަތުލައިގަނެވޭ މަސްތުވާތަކެތިކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ތަކެއްޗަކީ މަސްތުވާތަކެތިކަމަށް ޝަރީޢަތުން ކަނޑައަޅަނީ އެ ތަކެތީގެ ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގެ ނަތީޖާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ؛ ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަސްތުވާ ތަކެއްޗަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭފަރާތުގެ އަތުން އަތުލައިގަނެވުނު ތަކެތިކަން ޝަރީޢަތުން ކަށަވަރުކުރައްވަނީ، ކުށުގެ ވެށިން އެތަކެތި ނެގުމާ ހަމައިން ފެށިގެން ލެބޯޓަރީއަށް ފޮނުވައި ތަޙުލީލުކޮށް ނިމިގެން އައުމާ ހަމައަށް ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގެ ސިލްސިލާ މެދު ނުކެނޑި ގުޅިގެން ގޮސްފައިވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 3.5)

މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ މައްސަލަތަކުގައި ހެކީގެ ގޮތުގައި ހިފެހެއްޓޭ ތަކެތި އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދަންވާނީ، ނުވަތަ އެކަކު އަތުން އަނެކަކު އަތަށް ބަދަލުކުރަންވާނީ، ޙަވާލުކުރި ފަރާތާއި ޙަވާލުވި ފަރާތުގެ ވަނަވަރު އަދި ޙަވާލުކުރެވޭ ތާރީޚާއި ގަޑި ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ފޯމުގައި ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހުގައެވެ؛ އަތުލައިގަނެވޭ މީހުންނާއި ތަކެތީގެ މަޢުލޫމާތު ފޯމާއި ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ފޯމާއި ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގައިވާ މަޢުލޫމާތު ދިމާނުވާނަމަ ނުވަތަ ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގެ ސިލްސިލާ މެދުކެނޑިފައިވާނަމަ، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަސްތުވާ ތަކެއްޗަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ އަތުން އަތުލައިގަނެވުނު ތަކެތިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑަނޭޅެއެވެ. (ޕެރ. 3.5)

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވައްޓާލި ކޮތަޅެއްކަމާމެދު އޭނާ އިންކާރުކޮށްފައިވާނަމަ، އެކަން ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ސާބިތުވޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބަލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3.6)

ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި މުއްތަހަމުގެ މައްޗަށް ކޯޓަށް ދަޢުވާ ހުށަހަޅައި އެދަޢުވާއެއް ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކޯޓަށް ކަނޑައެޅުއްވޭނީ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށް ބައްލަވައި، ޙުދޫދު އާއި ޤިޞާޞްގެ މައްސަލަތަކުގައި ފިޔަވައި އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް، އަދި ޙުދޫދު އާއި ޤިޞާޞްގެ މައްސަލަތަކުގައި އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް އެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 3.6)

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހެކިން ހެކިބަސް އަދާކުރުމުގައި ހުންނަ ފުށުއެރުންތަކާއި، ހުށަހެޅޭ ލިޔުންތަކުގައި ހިމެނޭ މަޢުލޫމާތުގެ ފުށުއެރުމާއި، ހިމެނެންޖެހޭ މަޢުލޫމާތު ނުހިމެނި އެފަދަ މަޢުލޫމާތު އުނިވުމުގެ ސަބަބުން، ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ ޢަމަލު ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ނިސްބަތްނުކުރެވޭނަމަ ނުވަތަ އެކަމުގައި އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކުތަކެއް ހުރިނަމަ، އެ ދަޢުވާއެއް މުއްތަހަމުގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމުގެ ޖާގައެއް ނޯންނާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.6)