ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/76ހައިކޯޓު · 22 ނޮވެމްބަރު 2021 · ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް އަފްރާހް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 22 ނޮވެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ނ. މަނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 18/D12C/2021ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
އެ ކޯޓުގައި ދަޢުވާ އުފުލާފައިވަނީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 6 (ރ) ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، އެ ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ނުލިބޭކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ޤަސްދުގައި އަތްލުމުގެ ދަޢުވާ ނ. މަނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އުފުލިއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ރިމާންޑް ޖަލަކަށް އަމުރުކުރި ނަމަވެސް މަނަދޫ ފުލުހުންގެ ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލުގައެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރުމަކީ ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 179 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ، އަދި އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓަކަށް މައްސަލަ އަލުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްކަމަށް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ކަނޑައެޅިދާނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ގަވާއިދުގެ 179 ވަނަ މާއްދާގައި ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރެވޭނީ ދެ ޙާލަތެއްގައި ކަމަށާއި، 179 (ރ) ގެ ސަބަބުން އިޚްތިޞާޞް އޮތް ކޯޓަކަށް އަލުން ހުށަހެޅުން ބަންދުވާ ކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތް ބުނީ އިސްތިއުނާފަކީ 43 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑު ފުރިހަމަވާ އިސްތިއުނާފެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެދޭ ފަރުވާއަކީ ދެވިދާނެ ފަރުވާއެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމުގެ ނިންމުން އިސްތިއުނާފުގައި ޗެލެންޖްކޮށްފައި ނެތުމާއި، ދަށުކޯޓުން ކޮށްފައިވަނީ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމެއް ނޫން ކަމަކަށް އިޚްތިޞާޞް ނެތުމުން ބޭރުކުރުން ކަމާއި، އަލުން ހުށަހެޅުމާބެހޭ ސުވާލަކީ ދަށުކޯޓުގައި ބަހުސްނުކުރެވޭ އައު ބަހުސަކަށްވުމާއެކު، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރާނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ދެއްކިފައި ނުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ނ. މަނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 18/D12C/2021
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަށުކޯޓުތަކުގެ ޙުކުމްތަކާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުގެ ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޙާލަތްތަކުގައި ކަމުން، ނިންމުމަކާމެދު ހިތްހަމަނުޖެހުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނެ ޙާލަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 28-29)

HN2ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން އެ ފަރާތުގެ ހުށަހެޅުމަކީ 43 ވަނަ މާއްދާގައިވާ އަސާސްތަކުގެ ތެރެއިން އަސާސަކަށް ފެތޭ ހުށަހެޅުމެއްކަން ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްދޭންވާނެއެވެ. ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އިސްތިއުނާފީ އަސާސެއް (appeal ground) އޮވެގެން މެނުވީ އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައެއް ބަލައިގަނެ ހިންގިދާނެ ކަމަކަށް ނުދެކެމެވެ. (ޕެރ. 30)

HN3ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

އިސްތިއުނާފަކީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން އަލުން ބެލުމެއް، ނުވަތަ ދަށުކޯޓުގައި އެދިފައިނުވާ އައު ފަރުވާއެއް ހޯދުމެއް، ނުވަތަ ދަށުކޯޓުގައި ބަހުސްނުކުރެވޭ މުޅިން އައު ޤާނޫނީ ނުކުތާއަކާމެދު ގޮތް ކަނޑައެޅުމަށް އެދުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނިންމުން ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލާ އެއްގޮތްތޯ ބަލައި ކަށަވަރުކުރުމަށް މަތީ ކޯޓަކަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެކެވެ. (ޕެރ. 31)

HN4ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ދަށުކޯޓުގައި އިޚްތިޞާޞް ލިބޭކަމަށް ވަކާލާތުކުރި ނަމަވެސް، އިސްތިއުނާފުގައި އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމުގެ ނިންމުމާމެދު ސަބަބުތަކާއެކު ޗެލެންޖްނުކޮށްފިނަމަ، އެ ނުކުތާއަކީ ހައިކޯޓުގައި ޗެލެންޖްކޮށްފައިވާ ނުކުތާއެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 37)

HN5ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 179 ވަނަ މާއްދާއަކީ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމާބެހޭ މާއްދާއެކެވެ. ކޯޓަކަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް އެ ކޯޓަކަށް ނުލިބޭނަމަ، އެކަން ކަނޑައަޅައި، އެ ކޯޓުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކޮށް މައްސަލަ ނިންމިދާނެއެވެ. އެއީ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމެއް ނޫން ކަމަކަށް، ދަޢުވާ އެ ކޯޓުން ބޭރުކުރުމެކެވެ. (ޕެރ. 44-46)

HN6ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ދަށުކޯޓުގައި ބަހުސްނުކުރެވޭ، އަދި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއާ ގުޅުމެއް ނެތް، މުސްތަޤްބަލުގައި ދިމާވެދާނެ ޙާލަތަކާ (އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓަކަށް އަލުން ހުށަހެޅުން) ގުޅޭ އައު ޤާނޫނީ ބަހުސެއްގައި އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 47)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 69 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (މ)، (ފ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ގަވާއިދު ނަންބަރު 01-REG-SC-2021 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 179 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ