ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/440ހައިކޯޓު · 12 ޑިސެމްބަރު 2021 · ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

އަޙްމަދު މުޙައްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 12 ޑިސެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ޅ. ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 256/G2C/2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދަޢުވާ ސާބިތުވީކަމަށް ނިންމައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 (ހ) އާ ޙަވާލާދީ 3 (ނ) ގެ ދަށުން 10 އަހަރު ޖަލަށްލުމުގެ ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާއި 15 އަހަރުގެ ކުއްޖަކު ގެއެއްގެ ކޮޓަރިއެއްގައި ތިއްބާ، ބަދުއަޚްލާޤީ ޢަމަލެއްގެ މަޢުލޫމާތަކާ ގުޅިގެން ފުލުހުން ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ގެއަށް ވަދެ ދެމީހުން ހައްޔަރުކުރިއެވެ. ފަހުން ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ އުފުލިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 (ހ)، (ނ)) އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވީ ކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމީ ރަނގަޅަށްތޯ؛ ހައްޔަރުކުރެވުނު ތުހުމަތާ ދަޢުވާ ތަފާތުވުމާއި، ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ގެއަށް ވަނުމާއި، ކުއްޖާގެ ބަޔާން ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ނެގުމާއި، ދިފާޢީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ކުއްޖާ ހާޟިރުނުކުރުމުގެ އަސަރަކީ ކޮބައިތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހައްޔަރުކުރި ތުހުމަތާ ނުބައްދަލު ދަޢުވާއެއް ކޮށްފައިވާކަމަށާއި، ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ގެއަށް ވަނުމާއި، ފުލުހުންގެ ހެކިބަހުގެ މައްސަލަތަކާއި، މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓަށް ބުރަވުމާއި، ދިފާޢީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ކުއްޖާ ހާޟިރުނުކުރުމެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށާއި، ގެއަށް ވަނީ ފުލުހުންގެ ބާރުތަކާބެހޭ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން، ހުއްދައާއެކު ކަމަށާއި، ކުއްޖާ ހާޟިރުކުރުމުން ރީވިކްޓިމައިޒްވާނެކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުއްޖާގެ ބަޔާން ނަގާފައިވަނީ ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާ ގޮތަށް ނޫންކަމާއި، ބަޔާން ބާރުލިބޭ އިތުރު ހެކި ނެތްކަމާއި، މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުން ހާދިސާއާ ގުޅޭ ތާޒާ އަނިޔާއެއް ނުދައްކާކަމާއި، ތުހުމަތާ ދަޢުވާ ތަފާތުކަމާއި، ގެއަށް ވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމާއި، ދިފާޢީ ހެކި ނުނެގުމަށް ބަލައި، ދަޢުވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވީކަމަށް ނިންމީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ޅ. ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 256/G2C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން މައިގަނޑު އަސާސަކަށް ބަލައިގެން މައްސަލަ ސާބިތުވޭތޯ ވަޒަންކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ހަމައެކަނި ކުއްޖާގެ ބަހުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރެވޭނީ އެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ (unusually convincing) ހެކިބަހަކަށްވާނަމައެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހެކީގެ ބާވަތްތަކަކީ ކުއްޖާގެ ބަސް ކޮރޮބޮރޭޓްކުރުމުގެ ވަސީލަތްތަކެވެ. (ޕެރ. 4.4، 4.7، 4.7.8، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77)

ޕެރ. 4.4، 4.7، 4.7.8، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN2ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ކުއްޖާގެ ބަސް ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯ ބަލަނީ ކުއްޖާ ފުރަތަމަ ކިޔައިދިން ގޮތާއި ފަހުން އެކި ފަރާތްތަކަށް ކިޔައިދިން ގޮތް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އެއްގޮތްވެ ސީރިއަސް ފުށުއެރުންތަކެއް ނެތްތޯއެވެ. އެތެރެފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯ ބަލަނީ ތެދުބަހުން ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެ ފަދަ ތަފްޞީލުތައް ހުރިތޯއެވެ. (ޕެރ. 4.7.1-4.7.2، 4.7.6)

HN3ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ބޭނުމަށް ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހެކިބަސް ހޯދަންވާނީ ކޯޓާއި ފުލުސް އޮފީހުން ބޭރުގައި، ކުއްޖާއަށް ފަރިތަ މާޙައުލެއްގައި، ކުއްޖާއަށް އިތުބާރުކުރެވޭ ބައެއްގެ ހާޟިރުގައި، އިންޓަވިއު ވީޑިއޯ ރެކޯޑުކޮށްގެންނެވެ (48 ވަނަ މާއްދާ). ކުއްޖާ ފުލުހުންގެ އިދާރާއަށް ހާޟިރުކޮށް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކަށް ދޭ ޙައްޤުތައް އަންގައި، ހާދިސާއާ ގާތްގަނޑަކަށް 6 މަސް ފަހުން ނަގާފައިވާ ބަޔާނަކީ އެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނަގާފައިވާ ހެކިބަހެއްކަން ކަށަވަރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4.6.1-4.6.4، 4.10)

HN4ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހަކަށް ހައްޔަރުކުރެވުނު ސަބަބު ވަގުތުން އަންގަންވާނީ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 (ހ)) ޠަޢުނުކުރެވޭ ވަރަށް ސާފުކޮށް އޮޅުން ފިލާގޮތަށް، ޤާނޫނީ އަދި މާއްދީ އަސާސް ބަޔާންކޮށެވެ. ހައްޔަރުކުރެވުނީއާއި ތަޙުޤީޤު ކުރިއަށް ދިޔައީ ބަދުއަޚްލާޤީ ޢަމަލެއްގެ ތުހުމަތުގައި ކަމަށްވާނަމަ، ދަޢުވާކުރި ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށަކީ ތުހުމަތުކުރެވި އަންގާފައިވާ ކުށެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4.11.3-4.11.4، 4.14، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19)

ޕެރ. 4.11.3-4.11.4، 4.14، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN5ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދެވަނަ ބާބުގެ އަސާސީ ޙައްޤެއް ހަނިކުރެވޭނީ 16 (ހ) ގެ ދަށުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނަކުން އެކަނިއެވެ. ޤާނޫނަކުން ހަނިނުކުރާ ޙައްޤެއް ޤަވާޢިދެއްގެ ދަށުން ހަނިނުކުރެވޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން ފުލުހުންގެ ބާރުތަކާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 10 (ހ) (5) ގެ ދަށުން، ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި، އެ ގޭގައި ނުދިރިއުޅޭ މީހެއްގެ ހުއްދައަކަށް ބިނާކޮށް ތަޅުލާފައިވާ ގެއަކަށް ވަނުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 24 އާއި 47 (ށ) އާ ޚިލާފު، ޤާނޫނީ ގޮތުން ހުއްދަ ނޫން ވަނުމެކެވެ. (ޕެރ. 4.12.2-4.12.4، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/18)

ޕެރ. 4.12.2-4.12.4، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/18މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN6ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ދިފާޢީ ހެކިން ހާޟިރުކޮށްދިނުމަށް އެދުމާއި އެ ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާން ތުހުމަތުކުރެވޭ ކޮންމެ މީހަކަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެކެވެ. އެއީ ދައުލަތުގެ ރުހުމަށް ބިނާވާ ޙައްޤެއް ނޫނެވެ. ރީވިކްޓިމައިޒްވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތުމަކީ އެ ޙައްޤު ނިގުޅައިގަތުމުގެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ކުޑަކުއްޖެއްގެ ބަސް ހޯދަންޖެހޭނަމަ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގައިވާ ގޮތަށް ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 4.15.4)

HN7ޖިނާއީ › ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމަކީ ބޮޑު ކުށެއް ނަމަވެސް، ތުހުމަތުކުރެވުމަކީ ކުށް ކުރިކަމެއް ނޫނެވެ. އެ ކުށް ސާބިތުކުރަންވާނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގެ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށެވެ. ކުރިކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ހީވުމަކީ ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ މިންގަނޑެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 4.16)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 24 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ރ)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ކ) އާއި (އ)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 25، 47، 48 ވަނަ މާއްދާ
  • ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރުތަކާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފުމާބެހޭ ޤަވާއިދުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 5 ވަނަ ނަންބަރު
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/18
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/24
  • ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/257
  • ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/430
  • ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/14
  • ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/129

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ