Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2019/HC-A/469 · 17 ނޮވެމްބަރު 2022 · ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރުން

ޢަބްދުލްބާޞިތު މުޙައްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ކުޑަކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން، ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން، ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ޤަސްދުގައި އަތްލުން

ދަށު ކޯޓު: ތ. މަޑިފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 06/N3C/2019

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް
ޝެއަރ ކުރައްވާ

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ޤަޞްދުގައި އަތްލުމުގެ މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާ ލިބިގަތުމަށް ނުކުޅެދިގެންވާކަމުގެ ދިފާޢު ބަލައިގަނެވޭތޯއާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހަމަނުވާއިރު ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ޤަޞްދުގައި އަތްލުމުގެ ދަޢުވާ ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށް އުފުލިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: މަޑިފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 10 އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމެއް ކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އޭނާއަކީ ސިކުނޑީގެ ބަލިކަމެއް ހުރި، ޖިނާއީ ޒިންމާ އުފުލުމުގެ ފުރިހަމަ މުކައްލަފެއް ނޫން މީހެއްކަން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގައި ބަލާފައިނުވާ ކަމަށާއި، ހެކި ވަޒަންކުރީ 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ތަކުރާރުކޮށް ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހުވެސް ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓު ހުށަނާޅާތީ 121 (ށ) ގެ ދަށުން ދިފާޢު ބަލައިނުގަނެ، 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވިޔަސް ކުއްޖާގެ ހެކިބަހާއި އެއާ އެއްގޮތްވާ ހެކިބަސްތަކުން ކުށް ސާބިތުވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރާނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ދަޢުވާ ލިބިގަތުމަށް ނުކުޅެދިގެންވާކަމުގެ ދިފާޢު ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެ ފަރާތަކީ ޞިއްޙީގޮތުން ދަޢުވާ ބަލައިގަނެވޭނެ މީހެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ކޯޓުން މެޑިކަލް އެގްޒަމިނޭޝަނަކަށް އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ؛ އެ އަމުރާ އެއްގޮތަށް ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުން ޢަމަލުނުކޮށްފިނަމަ، އެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ޚަބީރުންގެ ހެކިބަސް ޤަބޫލުނުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 14، 17)
  2. ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓު ހުށަހެޅުމަށް ތަކުރާރުކޮށް ދެވުނު ފުރުޞަތުތަކުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ރިޕޯޓު ހުށަނާޅައި، ސަބަބުވެސް ކޯޓަށް ނުއަންގައި، ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ރިޕޯޓަށް ބުރަދަންދިނުމަށްވެސް އިޢުތިރާޟްކޮށްފިނަމަ، އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދެވިފައިވާކަމަށް ބަލައި ދަޢުވާ ބަލައިގަތުމަށް ނުކުޅެދިގެންވާކަމުގެ ދިފާޢު ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 18)
  3. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ އެއީ ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހެކިކަމަށް ބެލެވޭނެ ނަމަވެސް، އެއަށްވުރެ މަދުން ހެކި ލިބިފައިވުމަކީ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ލިބިފައިވާ ހެކިތަކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ މިންވަރަށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހެކިތަކެއްނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 19، 20، 24)
  4. 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ހެކީގެ އިތުރުން އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކަށްވެސް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 20، 24)
  5. 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 12 ބާވަތުގެ ހެކިތަކަކީ ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރުން ބޭނުންކުރެވިދާނެ ވަސީލަތްތަކެކެވެ؛ މުސްތަޤިއްލު ހެކިތަކެއް ނޫނެވެ. ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ އެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ؛ އެކަން ބެލުމުގައި ހެކިބަސް އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯއާއި، ޝަކުވާކުރި ފަރާތުގެ ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ފަދަ ކަންކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 21-23)
  6. އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާ ހާދިސާ ސިފަކޮށް ތަފްޞީލުކޮށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތާއި، އެ ކިޔައިދިނުން ތަފާތު ހެކިންގެ ހެކިބަހުން އެއްގޮތްވާކަމަށް ބަލައި، ކުއްޖާގެ ބަހަކީ ޙަޤީޤަތާ އެއްގޮތް ތެދުބަހެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ ކުށް ސާބިތުވެއެވެ. (ޕެރ. 28)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.