ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މޫސާ ޖަލީލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ފޯނުގެ ފޮރެންސިކް ތަޙުލީލުން އެފަދަ މަންޒަރު ނުފެނުމާއި، ކުއްޖާގެ ވާހަކައިގައި ތަފްޞީލު ނެތުމާއި، ކިޔައިދިނުން ތިން މަސް ލަސްވުމާއި، ހެކިންގެ ބަހުގައި ފުށުއެރުން ހުރުމުން ފޮނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކުއްޖާގެ އާއިލާއާ ގާތް މީހަކު 2018 އާއި 2019 ގެ އެކި ދުވަސްތަކުގައި ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތުގައި އަތްލިކަމަށް ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ. މައްސަލަ ފެންމަތިވީ ކުއްޖާގެ ފޯނުގައި ބަރަހަނާ މަންޒަރު ހުރިކަމަށް އާއިލާއަށް ފެނުމުން ކުއްޖާއާ ސުވާލުކުރުމުންނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ޤަޞްދުގައި އަތްލުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހެކި ރަނގަޅަށް ވަޒަންނުކޮށް، ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުން ލަސްވުމަށް ގޯސްކޮށް ބުރަދަން ދީގެންތޯ، އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފަށްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ބުނީ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގިނަ ބާވަތުގެ ހެކި ލިބިފައިވާކަމަށާއި، ލަސްވުމަށް ބުރަދަން ދީފައިވަނީ 2011/HC-A/192 އާއި 47 (ޅ) ގެ މަފްހޫމާ ޚިލާފަށްކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ ކުއްޖާގެ ބަޔާން ނަގާފައިވަނީ 48 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި ފޮރެންސިކް ހެކިން ވާހަކަތަކުގެ ތެދުކަމާ ސުވާލު އުފެދޭކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ލަސްވުމަށް ދަށުކޯޓުން ދީފައިވާ ބުރަދަނާ ހައިކޯޓު އެއްބަސްނުވި ނަމަވެސް، ފޯނުން ބަރަހަނާ މަންޒަރު ފެނުނުކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓުން ތަކުރާރުނުވުމާއި، ކުއްޖާއާއި މަންމައާއި ބޭބެގެ ބަހުގައި ތާރީޚުތަކާއި ކަންހިނގި ގޮތާ ބެހޭ ފުށުއެރުން ހުރުމުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކު އުފެދޭތީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލުގެނައުމަށް ނުފެނުނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ލ. ފޮނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 67/O8C/2019
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ އެއީ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ނެތްނަމަވެސް ލިބިފައިވާ ހެކިތަކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑު ފުރިހަމަވާ ހެކިކަމުގައިވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމިދާނެއެވެ. އަދި 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރަށް ހަރުދަނާ އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކަށްވެސް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 24-25، 27)
47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 12 ބާވަތުގެ ހެކިތަކަކީ އެކަތި އަނެކައްޗާ ވަކި މުސްތަޤިއްލު ހެކި ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުންކުރެވޭ ވަސީލަތްތައް ކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ އެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެކަމަށް ކޯޓުން ބަޔާންކުރިއެވެ. އެކަން ބެލުމުގައި ހެކިބަސް އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯއާއި، ޝަކުވާކުރި ފަރާތުގެ ޢަމަލުތަކާއި، ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބެލިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 26، 28-29، 47)
ކުޑަކުއްޖަކު ވާހަކަ ކިޔައިދިނުމުގައި އޭނާގެ ޢުމުރާއި ނަފްސާނީ ޙާލަތާއި ލަދުވެތިކަމުގެ ސަބަބުން ހުރެދާނެ ކުދިކުދި ފުށުއެރުންތަކުގެ ސަބަބުން އެކަނި މައްސަލަ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނުކަނޑައެޅޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤު އިހުމާލުނުކުރެވޭނެތީ، ޤަބޫލުނުކުރެވޭ ވަރުގެ ފުށުއެރުން ހުރެ ނުވަތަ ކުށް ކުރީ މުއްތަހަމުކަމާމެދު އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް އުފެދިއްޖެނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 30، 48)
47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) އާއި (އ) ގައިވާ 'ދާދި އަވަހަށް' ނުވަތަ 'ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް' ކިޔައިދިނުމުގެ މުއްދަތު ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައި ނުވާތީ، އެކަން ކަނޑައަޅަންވާނީ ކުއްޖާގެ ޢުމުރާއި ނަފްސާނީ/ޞިއްޙީ ޙާލަތާއި، ޢަމަލުގެ ޠަބީޢަތް އެނގޭ މިންވަރާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ކުއްޖާއާ ދެމެދު ގުޅުން ފަދަ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކޮންމެ މައްސަލައެއްގެ ޙާލަތަށް ބަލައިގެންނެވެ. ލަސްވި ސަބަބަކީ ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބެއްނަމަ ހަމައެކަނި ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުން ބަލައިނުގަނެ ދޫކޮށްނުލެވޭނެއެވެ. ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާ ހެއްކެއް ބަލައިނުގަންނާނަމަ އެއީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 40)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ތުހުމަތުކުރުމުން ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭ ގެއަށް ދިއުން ހުއްޓާލުމަކީ ޢާންމު އިންސާނެއްގެ މިންގަނޑުން ވިސްނާއިރު ވާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ކަމެއްކަމުން، އެކަމުގެ މައްޗަށް އެކަނި ބިނާކޮށް ކުށެއް ކުރެވުނުކަމަށް ބެލެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 45)
ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމަކީ އެ ކިޔައިދިނުމުގައިވާ ފުށުއެރުންތަކާއި، ކިޔައިދިން މީހުންގެ ބަހާއި، ލިބިފައިވާ އެހެން ހެކިތައް ވަޒަންނުކޮށް ހަމައެކަނި އެ ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މައްސަލަ ފެންމަތިވިކަމަށް ބުނާ ހެކި (ފޯނުގައި ހުރިކަމަށް ބުނާ ފޮޓޯ/ވީޑިއޯ) ފޮރެންސިކް ތަޙުލީލުން ނުފެނި، ކުއްޖާއާއި ކިޔައިދިން ފަރާތްތަކުގެ ބަހުގައި ބޮޑެތި ފުށުއެރުން ހުރުމުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކު އުފެދޭތީ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކުރި ނިންމުމަށް ބަދަލުގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 43، 49، 51-53)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)، 47 ވަނަ މާއްދާ (ޅ، އ ހިމެނޭގޮތަށް)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ
- 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
- 2012/HC-A/14
- 2012/HC-A/129
- 2015/HC-A/150
- 2013/HC-A/332 (ޢަލީ ޝިވާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- 2011/HC-A/192
- 2016/HC-A/281
- 2019/HC-A/547 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ނިޒާރު ޢަބްދުލްކަރީމް)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.