ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާ ގުޅޭ ބައި) ބާޠިލު

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ކުޑަކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 140/Cr-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ގަސްތުގައި އަތްލުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ، ކުއްޖާގެ ބަސް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ ބެލުމުގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލާ އެއްގޮތަށްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ގަސްތުގައި އަތްލުމުގެ ދަޢުވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާއި އިތުރު ދެ މީހެއްގެ މައްޗަށް އުފުލިއެވެ. ދަޢުވާ ބިނާވެފައިވަނީ ކުއްޖާ ތަޙްޤީޤަށް ދިން ބަޔާނާއި އިންޓަވިއު ރެކޯޑިންގްގެ މައްޗަށެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތިން މީހުންގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކޮށް ކޮންމެ މީހަކު 10 އަހަރަށް ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކުއްޖާގެ ބަސް ކޮރޮބޮރޭޓްކުރާ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ ސުލޫކާއި ބަޔާންތަކުގެ ފުށުއެރުންތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށާއި، ހާޟިރުނުކުރި ހެކިންގެ ބަޔާންތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރިކަމަށާއި، ވަކީލުގެ ޙައްޤާއި ލިޔުންތައް ލިބިނުދިންކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ކުއްޖާގެ ބަސް ޖައުހަރީ ގޮތުން އެއްގޮތްކަމަށާއި، ކުއްޖާ ފޮޓޯއިން ދައްކައިދިންކަމަށާއި، ކޮންޑަމަކުން ކުއްޖާގެ ޑީ.އެން.އޭ ފެނުނުކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ހަމަ އެ ކުއްޖާ ހިމެނޭ، ހަމަ އެ ހެކިތަކެއް ހުށަހެޅުނު 2022/HC-A/375 ގައި ކުއްޖާއަކީ ވާހަކަ ހަދައިގެން ދައްކާ ކުއްޖެއްކަމަށް ބެލެވެން އޮތްކަމަށް އެސެސްމަންޓް ރިޕޯޓުގައިވާތީ ކުއްޖާގެ ބަސް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުނުކުރެވޭކަމަށް ނިންމާފައިވާތީ، އެ ނިންމުމާއި ކުއްޖާގެ ސުލޫކާ ގުޅޭ ފާހަގަކުރުންތައް މި މައްސަލައަށްވެސް ތަޠުބީޤުކޮށް ކުށް ސާބިތުވުމުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި، ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން އަސާސްކޮށް ބަލައިގެން، އެ ކިޔައިދިނުމަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދު ކިޔައިދިނުމެއްތޯ ބަލަންވާނެއެވެ (2019/SC-A/77 ގެ އުޞޫލު).
2. ހެކިބަސްދޭން ހުރީ ހަމައެކަނި އަނިޔާލިބުނު ފަރާތް ނުވަތަ މަންޒަރު ފެނުނު އެންމެ ހެއްކެއްކަމަށްވާނަމަ، އޭނާގެ ހެކިބަސް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަސްތަކާ އަޅާބަލައި، އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ؛ މިކަން ބެލުމުގައި ކިޔައިދޭ ވާހަކަ އެތެރެ ފުށާއި ބޭރު ފުށުން (internally and externally) އެއްގޮތްވުމާއި، ކިޔައިދޭ މީހާގެ ސުލޫކާއި ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ އަދި މުޅި މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ (2022/HC-A/375 ގެ އުޞޫލަށް ތާއީދުކޮށް).
3. އެ ހާދިސާތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން އެ ކުއްޖާގެ ހަމަ އެ ހެކިތަކެއް ވަޒަންކޮށް، ކުއްޖާއަކީ ވާހަކަ ހަދައިގެން ދައްކާ ކުއްޖެއްކަމަށް ބެލެވެން އޮތްކަން އެސެސްމަންޓް ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ހާލަތެއްގައި، އެފަދަ ކުއްޖަކު ބަޔަކާމެދު ދައްކާ ވާހަކައަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ވާހަކައެއްކަމަށް ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމަކަށް ނުދެކެވެއެވެ؛ މި ނިންމުން މި މައްސަލައަށްވެސް ތަޠުބީޤުކުރެވެއެވެ.
4. ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ވާހަކައެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނަމަ، އެ ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުރާ ކުށް ސާބިތުވުމުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރަންޖެހެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްސަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްސަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަޢުވާކުރި މާއްދާ ((ހ) އާ ޙަވާލާދީ (ނ) ގެ ދަށުން؛ މާއްދާ ނަންބަރު PDF ގައި ސާފުނޫން)
• 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
• 2022/HC-A/375