ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރި؛ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމި (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ކުޑަކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން

ދަށު ކޯޓު: - 05/B13C/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއް އޮވެގެން ޤަޞްދުގައި އަތްލުމުގެ ދަޢުވާ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ހެކީގެ މިންގަނޑާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގެ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ؛ އަދި ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަމާއި ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ މައްސަލަ ނިންމާފައިވޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކުޑަކުއްޖަކު ކުޑައިރުއްސުރެ އެކި ދުވަސްމަތިން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ޖިންސީ ޢަމަލުތައް ހިންގިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިވަނީ، ކުއްޖާ އަމިއްލައަށް އެހެން މައްސަލަތަކެއްގެ ތުހުމަތުގައި ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ސުވާލުކުރުމުންނެވެ؛ ކުއްޖާގެ ބަޔާން، މަންމަގެ ބަޔާން، މެޑިކޯ ލީގަލް އަދި ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓު ހެކިކަމުގައި ހުށަހެޅިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 2009/12 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ) ގެ ދަށުން 10 އަހަރުގެ ޖަލު އަދަބު ކުމުންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: 47 ވަނަ މާއްދާގެ ހެކީގެ ނިސްބަތް ފުރިހަމަނުވަނީސް ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމިކަމަށާއި، ކުއްޖާ ބަޔާން ދިނީ ފުލުހުންގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވުމަށްކަމަށާއި، ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ދީފައި ނުވާކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުންޏެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ކުއްޖާގެ ބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތް ނަމަވެސް، ހާމަކުރި ޙާލަތާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ޢަމަލު ގުޅުވާލާ ކޮރޮބޮރޭޓިވް ހެއްކެއް ނެތުމުން ބޭރުފުށުގެ އެއްގޮތްކަން ފުރިހަމަނުވެ، އެކަށީގެންވާ ޝައްކު އުފެދޭތީ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް އަޣުލަބިއްޔަތު ނިންމިއެވެ؛ ވަކީލުގެ ފުރުޞަތާބެހޭ ނުކުތާ ބަލައިނުގަނެވުނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުކުރަން ފުދޭ ހެކި ކަމުގައި ބެލެވޭ ޙާލަތެކެވެ؛ ނަމަވެސް އެއަށްވުރެ މަދުން ހެކި ލިބުމަކީ ކުށް ސާބިތުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނޫން ކަމުން، ލިބިފައިވާ ހެކިން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 7-8)
2. ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ހެކީގެ ޢަދަދު ގުނައިގެން ކުރާ ހިސާބެއް ނޫނެވެ؛ 47 ވަނަ މާއްދާގެ 12 ބާވަތަކީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރަށް ބޭނުންކުރެވޭ ވަސީލަތްތަކެވެ؛ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ އެ ބަހުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 9-12)
3. ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ބަލަން ވާނީ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން (ތެދުބަހުން ކިޔައިދޭ މީހަކު ދޭނެ ތަފްޞީލު) އަދި ބޭރުފުށުން (އެހެން ހެކިންގެ ބަހާއި ސައިންޓިފިކް ތަޙުލީލުތަކާ ދިމާވުން) އެއްގޮތްވޭތޯއާއި، ޝަކުވާކުރި ފަރާތުގެ އަޚްލާޤާއި އުޅުމާއި، ޝަކުވާކުރުމުގައި ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބަލައިގެންނެވެ. (ޕެރ. 12، 18-20)
4. ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ވާހަކައިގެ ފުށުއެރުންތަކާއި އެއީ އުފައްދައިގެން ދައްކާ ވާހަކައެއް ކަމަށް ބުރަވެވޭ ކަންކަން ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ؛ ކުށުގެ ޢަމަލު ކުރީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްކަމާމެދު އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް އުފެދިއްޖެނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނުކަނޑައެޅޭނެއެވެ. (ޕެރ. 13، 24، 36)
5. ކުއްޖާ ޝަކުވާކުރީ ހަދައިގެން ކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮންނަނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ؛ ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން ނުފުދޭނެއެވެ؛ ނުނިޔަތް ސާބިތުކުރަން ހެކި ހުށަހަޅައިފިނަމަ، ހަދައިގެން ނޫންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދައުލަތަށް ފުރޮޅޭނެއެވެ (2017/SC-A/16). (ޕެރ. 21-22)
6. ކުއްޖާ އަމިއްލައަށް ތުހުމަތުކުރެވިގެން ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ސުވާލުކުރުމުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޖިންސީ ގޯނާގެ ވާހަކަ ހާމަކުރި ޙާލަތުގައި، ފުލުހުންގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވުމަށް އެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތުމުން، ކުއްޖާގެ ބަހުގެ ތެދުވެރިކަމާމެދު އެކަށީގެންވާ ޝައްކު އުފެދިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 23-24)
7. މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓަކުން ދައްކަނީ ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ އަނިޔާ ލިބިފައިވޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަމުން، އެ ރިޕޯޓަކުން ވަކި މީހަކު ޢަމަލު ކުރިކަމަށް ދަލާލާތެއް ނުކުރެއެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ޢަމަލު ގުޅުވާލެވޭ ލޮލަށް ފެނުނު ހެއްކެއް ނުވަތަ ފޮރެންސިކް/މާއްދީ ހެއްކެއް ނެތި، ކުއްޖާ ބުންޏޭ ކިޔައިގެން އެހެން މީހުން ކިޔައިދޭ ވާހަކަތަކަށް ބިނާކޮށް ވަކި މީހަކު ކުށްވެރިކުރެވޭނެ ނޫނެވެ. (ޕެރ. 25-29)
8. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު ބުނެދީ، ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ވަކީލަކު ނުބޭނުންކަމަށް ލިޔުމުން ސޮއިކޮށް، ފަހުން އެ ފުރުޞަތަށް އެދިފައި ނުވާނަމަ، ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތުން މަޙްރޫމްކުރެވިފައިވާކަމަށް ނުވަތަ ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ނިންމާފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 30-35)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 50 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، އަދި 114 ވަނަ މާއްދާ
• 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
• 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް ވ. ޢަލީ ޝާހް)
• 2012/HC-A/14
• 2012/HC-A/129
• 2015/HC-A/150
• 2013/HC-A/332 (ޢަލީ ޝިވާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)