ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ގިނަ ރައުޔުން)
ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، އިތުބާރު ކުރެވޭ މަގާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން، ކުޑަކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން، ކުޑަކުއްޖާގެ ބަސް، ކުޑަކުއްޖާގެ ބަހަށް ބުރަދަންދޭނެގޮތް
ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 1253/Cr-C/2013
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައިހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުމަށް ބިނާކޮށް ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ އުޞޫލުތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)އާ ޚިލާފަށްތޯ؛ އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ގާތްތިމާގެ ފަރާތެއްގެ ދިފާޢީ ހެކިބަސް ބަލައިގަތުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/01 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ޚުލާޞާ
ވާޤިޢާ: ކުޑަކުއްޖަކު ބޭރުގައި ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުން ޖިންސީ އަނިޔާއެއް ލިބިފައިވާކަމަށް ޝައްކުކުރެވި، ކުއްޖާ ބުނިކަމަށް ބުނެ ޢާއިލާގެ މީހުން ކިޔައިދިން ވާހަކަތަކަށް ބިނާކޮށް، ކުއްޖާއާ ގާތް ގުޅުމެއްހުރި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައިހުރެ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މިންވަރަށާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)ގެ މިންވަރަށް ހެކި ނުލިބޭތީ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ ކުއްޖާ އެކި މީހުންނަށް ކިޔައިދިނުން އެއްގޮތްވެ، މެޑިކޯ ލީގަލް އަދި ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓުތަކުން ބާރުލިބޭތީ ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ގާތްތިމާގެ ދިފާޢީ ހެކިވެރިއެއްގެ ބަސް ބަލައިނުގަނެވޭނެ ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ ދަޢުވާގެ ސީޣާ ސާފުނޫންކަމަށާއި، ކުއްޖާއަށް ލައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކެއް ކަމަށާއި، ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއް ނެތްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ގިނަ ރައުޔަކީ، ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ރެކޯޑިން ހުށަނާޅާ، ކުއްޖާ ބުނިކަމަށް އެހެން މީހުން ބުނާ ވާހަކަތައް ލައިދީގެން ހޯދާފައިވާ ޖަވާބުތަކަކަށް ވެފައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ޢަމަލު ގުޅުވާލެވޭ އެހެން ހެއްކެއް ނެތުމުން ކުށް ސާބިތުނުވާ ކަމެވެ. ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ޚިލާފު ރައުޔަކީ، 2019/SC-A/77 އަދި 2020/SC-A/94 ގެ އެތެރެފުށާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވުމުގެ ޓެސްޓު ފުރިހަމަވާތީ ކުށް ސާބިތުވާ ކަމެވެ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ހަމައެކަނި ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުމަށް ބިނާވާ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ މައްސަލައެއްގައި، ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ އަސާސީ ކަމަކީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ އެއްޗެއް ފަނޑިޔާރު އަޑުއަހައި ބަލައި، އެއީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ ދެނެގަތުމެވެ؛ ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ވާހަކަ (ރެކޯޑިން ފަދަ) ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ފަނޑިޔާރާ ހަމައަށް ހުށަނާޅާނަމަ މި އުޞޫލުން ހެކި ވަޒަންކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 31-33، 47-48)
- ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ އަނިޔާއެއް ލިބިފައިވާކަން ޑޮކްޓަރީ ހޯދުންތަކުން ސާބިތުވުމަކީ އެ ޢަމަލު ހިންގީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްކަން ސާބިތުވުމެއް ނޫނެވެ؛ ޢަމަލު ހިންގީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްކަން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ޕްރޮސިކިއުޝަނުގެ ޒިންމާއެވެ. (ޕެރ. 34، 51)
- ކުއްޖާއާ ސުވާލުކުރުމުގައި ވަކި މީހުންގެ ނަންތައް ލައިދީގެން ސުވާލުކޮށް ލިބޭ ޖަވާބަކީ ކުއްޖާ އަމިއްލައަށް ބުނާ ބުނުމެއް ނޫން، ކުއްޖާއަށް ލައިދޭ ލައިދިނުމެކެވެ. (ޕެރ. 39، 42، 45)
- ލޮލަށް ފެނުނު ހެކިވެރިއެއް ނުވަތަ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ޢަމަލު ގުޅުވާލެވޭ ފޮރެންސިކް ނުވަތަ މާއްދީ ހެއްކެއް ނެތި، ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުން ފަނޑިޔާރާ ހަމައަށް ނުގެނެސް، ކުއްޖާ ބުނިކަމަށް އެހެން މީހުން ކިޔައިދޭ ވާހަކަތަކަށް ބިނާކޮށް ވަކި މީހަކު ކުށްވެރިކުރެވޭނެ ނޫނެވެ. (ޕެރ. 49-51)
- ޕްރޮސިކިއުޝަނަށް ހެކި ބަލައިގަތުމުގެ ޚާއްޞަ ލުއި އުޞޫލުތަކެއް ޤާއިމުކޮށްފައިވާ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ދަށުން ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރުން ހުއްދަވާ ދަރަޖައެއްގެ ހެކި ދިފާޢުގައި ބޭނުން ނުކުރެވޭނެކަމަށް ބުނުމަކީ އިންޞާފުވެރި ހަމައެއް ނޫނެވެ؛ އެހެންކަމުން ގާތްތިމާގެކަމުގެ ދަރަޖައަށް ބަލައި ދިފާޢީ ހެކި ބަލައިނުގަތުމަށް ނިންމިދާނެ ނޫނެވެ. (ޕެރ. 52-54)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު)ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ، 47 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އަދި (ޅ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/94 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު ނަޞީރު)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/01
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.