ނޭޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަން ވ. ފާޠިމަތު ޒަޢީމާ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 126/VTR/2021

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުރީގެ ދެ ކޮމިޝަނުން ނޭޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނަށް ބަދަލުވި މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން ހަމައެކަނި އެއް ކޮމިޝަނުން ބަދަލުވި މުވައްޒަފުންނަށް ލިވިންގ އެލަވަންސް ދިނުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު ތަފާތުކުރުމެއްތޯ؛ ޓްރައިބިއުނަލުން ހެކި ލިޔެކިޔުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވޭތޯ؛ އަދި އެލަވަންސް ދޭންޖެހޭ މުއްދަތު ފެށޭ ތާރީޚު ނޭޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަންގެ ޤާނޫނުގެ 66 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ތަފާތުނުކުރުމުގެ އުޞޫލަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ އަސާސީ އުޞޫލެއްކަމަށާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17 ވަނަ މާއްދާގައިވެސް ބަޔާންކުރާ އަސާސީ އުޞޫލެކެވެ. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އުޖޫރަ ކަނޑައެޅުމާއި އިތުރުކުރުމުގައި މުވައްޒަފުންގެ މެދުގައި ތަފާތުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ޝަކުވާއެއް ޞައްޙަކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ އަސާސީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 41-42)
2. ތަފާތުކުރުމުގެ ޝަކުވާއެއް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ، ތަފާތެއް ނުކުރެވޭކަން ނުވަތަ ތަފާތު ގެނައީ ޤާނޫނާ ޚިލާފުނުވާ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރަ އޮތީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)). (ޕެރ. 42، 48)
3. ކުރާ މަސައްކަތް އެއް މިންގަނޑަކުން ވަޒަންކުރެވި އެއް ނިސްބަތަކުން ހަމަހަމަކަމާއެކު އުޖޫރަ ލިބުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ އަސާސީ ޙައްޤެކެވެ. މި ޙައްޤު ހިމާޔަތްކުރުމަކީ ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ނޭޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނަށްވެސް ވާޖިބުވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 43-44)
4. ނޭޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަންގެ ޤާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އިން ލާޒިމުކުރަނީ މުވައްޒަފުން ދަށް މަޤާމަކަށް ނުވަތަ ކުޑަ މުސާރައެއް ލިބޭ މަޤާމަކަށް ބަދަލުނުކުރުމެވެ. އެ މާއްދާއިން، ދެ އިދާރާއަކުން ބަދަލުވި، އެއް މަސައްކަތެއް ކުރާ މުވައްޒަފުންނަށް ދެ އޮނިގަނޑަކުން ތަފާތު އުޖޫރަ ދިނުން ހުއްދައެއް ނުކުރެއެވެ. (ޕެރ. 45)
5. ތަފާތުކުރުމެއް އޮތްނަމަ ދައުލަތުގެ ޒިންމާއަކީ އެ ތަފާތު ވަގުތުން ނައްތާލުމެވެ. ތަފާތު ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންދާކަމަށް ނުވަތަ މުސާރަ ހާމަނައިޒްކުރުމަށް މަޝްވަރާކުރަމުންދާކަމަށް ބުނުމަކީ، ނުވަތަ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސުން އޮނިގަނޑު ފާސްނުކުރުމަކީ، އަސާސީ ޙައްޤު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޒިންމާއިން ބަރީއަވުމަށް ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކަށް ދެއްކޭނެ ހުއްޖަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 46)
6. ދަށު ކޯޓުން ހެކިތަކަށް ނުވަތަ ލިޔެކިޔުންތަކަށް ނުވަތަ ދިފާޢަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން ނުފުދެއެވެ. ރިޢާޔަތްކުރަންވީ ކޮން ހެއްކަކަށް ނުވަތަ ލިޔުމަކަށްކަމާއި، އެއަށް ނަޒަރުކުރިނަމަ ނަތީޖާ ބަދަލުވާނެ ގޮތާއި، އެކަމުގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސާފުކޮށް ބުނެދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 47-48)
7. ތަފާތުކުރުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދޭންޖެހޭ އެލަވަންސް ހިސާބުކުރަން ފަށާނީ ތަފާތުކުރުން ފެށުނު ތާރީޚުން، މި މައްސަލައިގައި ނޭޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަންގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށި ތާރީޚު (6 އޮކްޓޯބަރު 2015) އިން ފެށިގެންނެވެ. އެ ތާރީޚުގެ ކުރިން މުވައްޒަފުން ކޮމިޝަނަށް ބަދަލުވެފައި ނުވާތީ، އޭގެ ކުރީގެ މުއްދަތަކަށް އެ ބިނާގައި އެލަވަންސެއް ނޯންނާނެއެވެ؛ ހިސާބު ފަށާނީ އެ ތާރީޚުން ކަމަށް އޮޅުމެއް ނެތުމުން ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމަކީ 66 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 50-53)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2015 (ނޭޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަންގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، 62 ވަނަ މާއްދާ، 63 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 66 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 268 ވަނަ މާއްދާ އަދި 284 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުގެ އިޖުރާއަތު ބަޔާންކުރުމުގައި)